آرای قضایی

در صورتی که زوجه با استفاده از حق حبس خود از تمکین امتناع کند، عدم تمکین وی قانونا موجه بوده، وی مستحق نفقه است.در صورت تعیین نفقه با ارجاع به کارشناس، دادگاه باید حکم به پرداخت به میزان مذکور در نظریه کارشناسی صادر کند و نمی تواند در فرض که طرفین دعوا به نظریه کارشناسی اعتراض نکرده اند مبلغ مذکور به دلیل عدم انطباق با اوضاع و احوال قضیه و شئونات زوجه افزایش دهد.در دوران عقد(قبل از آغاز زندگی مشترک)، با توجه به اینکه توافق زوجین بر عدم تمکین بوده و علیرغم باکره بودن، زوجه از حق حبس خود استفاده نکرده است، مستحق دریافت نفقه نیست.

پدربزرگ حق ملاقات با نوه خود را دارد و می تواند تعیین وقت ملاقات با وی را از دادگاه درخواست کند.

درخواست فسخ معامله، در صورتی که خواهان، حق فسخ خود را اعمال نکرده باشد و از دادگاه بخواهد که این حق را اعمال کند، محکوم به رد است؛ اما دعوای مذکور، در فرضی که شخص، قبلا، خیار را اعمال کرده باشد، هرچند خواسته را فسخ معامله قرار داده باشد، قابل رسیدگی است.

در صورتی که مدت زمان قابل توجهی از زمان صدور چک گذشته باشد، دارنده چک مستحق دریافت خسارت تأخیر تأدیه چک از زمان طرح دادخواست و با لحاظ کسر موجودی چک می باشد و نسبت به قبل از آن استحقاقی ندارد.

صرف عدم حضور زوجه در منزل مشترک، مثبت نشوز وی نیست؛ بنابراین مادامی که نشوز وی احراز نشود، مستحق دریافت نفقه است.در صورت زندگی زوجین در منزل مشترک، اصل بر پرداخت نفقه زوجه توسط زوج است.

استرداد دعوا پس از جلسه رسیدگی، مادامی که دادگاه به دلایل طرفین رسیدگی نکرده باشد، مقتضی صدور قرار رد دعوی است نه سقوط دعوا.

تجدیدنظرخواهی در مهلت واخواهی از رای غیابی، واخواهی تلقی شده و پرونده جهت رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده می شود.

معامله فضولی همواره از ناحیه معامل، نافذ و لازم الاجرا و صحیح است و مشارالیه تسلطی بر عقد ندارد بلکه این مالک است که به سرنوشت عقد مسلط بوده و می تواند معامله را تنفیذ و یا رد کند بنابراین دعوای اعلام بطلان معامله فضولی از ناحیه معامل، قابل پذیرش نیست. عنوان: وضعیت معامله نسبت به مال مرهونه پیام: بیع مال مرهونه از جانب راهن به شخص دیگر، مادامی که انجام معامله امکان استیفاء حقوق مرتهن از عین مرهونه را منتفی نکند، منافی حقوق مرتهن نیست؛ بنابراین حکم الزام به تنظیم سند رسمی پس از فک رهن، که در اجرای آن حق دینی مرتهن رعایت شده باشد، صحیح است. عنوان: حق مرتهن نسبت به عین مرهونه پیام: مرتهن نسبت به عین مرهونه، حق دینی دارد.

برای حضانت ونگهداری طفل، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و نداشتن پشتوانه مالی، موجب قانونی برای سلب حق حضانت از وی نیست.

رسیدگی در مرحله تجدیدنظر، رسیدگی مستقل و ماهیتی است که طبع آن اقتضا می کند دلیل جدید پذیرفته شود؛ بنابراین ارائه دلیل مثبت سمت در این مرحله، موجب نقض قرار رد دعوی صادره به علت جهت عدم احراز سمت می گردد.در صورتی که در وکالتنامه وکیل دادگستری، وکالت نامه وکیل مع الواسطه قید نشده باشد، مدیر دفتر دادگاه بدوی، تکلیفی در راستای صدور اخطار رفع نقص ندارد.

اجرای حکم تمکین منوط است به تهیه مسکن مستقل و مناسب با شئون زوجه و اثاث البیت و انجام مراسم متناسب و متعارف جشن ازدواج؛ بنابراین موارد مذکور از شروط صدور حکم الزام به تمکین محسوب نمی شود.

دادگاه در دعوی اعسار اشخاص حقوقی تاجر، «قرار عدم استماع دعوی»; و در صورت عدم احراز اعسار شخص حقیقی، «حکم به رد دعوی»; صادر می کند.

تعیین پیش قسط مهریه از اموال توقیفی در صورتی که میزان این اموال نامشخص باشد، فاقد وجاهت قانونی است؛ زیرا مبلغ پیش قسط تعیین شده، نامعلوم می شود. عنوان: دعوای اعسار با وجود توقیف اموال پیام: با وجود توقیف اموال، صدور حکم اعسار از پرداخت محکوم به موجه نیست؛ بنابراین تا مشخص شدن وضعیت اموال توقیف شده و میزان آنها، دعوای اعسار رد می شود.

با توجه به اینکه در دوران عقد، بنای زوجین بر عدم انفاق است و هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده اند و زوجه در تمکین کامل زوج نیست، دعوای مطالبه نفقه محکوم به بطلان است.

دعوای ابطال شناسنامه، در صورتی که خواهان سالها ازمزایای شناسنامه فعلی(تحصیل و ازدواج) استفاده کرده و با اخذ شناسنامه المثنی پس از طلاق و بدون درج مشخصات همسرسابق، تعلق شناسنامه فعلی به خود را پذیرفته باشد، محکوم به بطلان است.

تصمیم هیات حل اختلاف مستقر در شرکت ملی صنایع پتروشیمی، رای داوری محسوب نمی شود؛ بنابراین درخواست ابطال آن به عنوان رای داور، سالبه به انتفاء موضوع بوده و با قرار رد دعوی روبرو می شود.

در دعوی مطالبه بهای روز ملک به طرفیت ادارات دولتی، اگر خواهان دارای سند رسمی مفروز بوده و تصرف خوانده در آن بدون مجوز قانونی باشد، نیازی به اثبات استحقاق در دیوان عدالت اداری نیست.

در صورتی که صندوق بازنشستگی کشوری، سهامدار شرکتی باشد، ارجاع دعاوی راجع به اموال آن شرکت به داوری، با توجه به اینکه اموال سهامدار، در زمره اموال عمومی است، منوط به انجام تشریفات مقرر قانونی است و در صورتی که این تشریفات رعایت نشده باشد، رای داوری باطل است.

شرط اعمال قاعده اعتبار امر قضاوت شده، وحدت جهت است؛ بنابراین در صورت صدور حکم به رد دعوی تخلیه به علت فسخ قرارداد، دعوای ایفاء تعهد مبنی بر تخلیه و تحویل مورد معامله، مشمول قاعده یادشده نیست. عنوان: مصداق تعهد غیرمقدور و ضمانت اجرای آن پیام: اگر در قرارداد بیع سرقفلی، شرط شود که در صورت عدم پرداخت چک های ثمن معامله، بایع، حق فسخ دارد و متعاقب آن موجر، قرارداد اجاره نسبت به شش دانگ مورد معامله با خریدار تنظیم نماید با توجه به اینکه با انتقال صورت گرفته، رابطه استیجاری بایع با موجر قطع گردیده و تخلیه مورد اجاره، مستلزم فسخ قرارداد یا ایجاد یک رابطه حقوقی جدید می باشد، انجام شرط یادشده، غیرمقدور بوده و شرط، باطل است.

در صورتی که یکی از اصحاب دعوی به ادله ای استناد می کند که نزد وی نبوده و نزد ارگان ها، ادارات یا شرکت های دولتی است و مدعی قادر به ارائه آن نیست، در این خصوص دادگاه مکلف به استعلام است.

تغییر رقم و تاریخ چک و تنظیم صورتجلسه بین طرفین در این باره، گذشته از آنکه سند تجاری ( چک) را به سند مدنی تبدیل می کند، موجب تبدیل تعهد اولیه به تعهد جدیدی می گردد لذا ضمانت ضامن نیز منتفی می شود.

ودیعه منزل استیجاری جزء مستثنیات دین محسوب می شود.

وکیل دادگستری مکلف است مبلغ حق الوکاله مازاد بر تعرفه تعیین شده را در قرارداد وکالت درج و تمبر علی الحساب مالیاتی آن را پرداخت کند؛ بنابراین در صورتی که در وکالتنامه، حق الوکاله طبق تعرفه تعیین شده و وکیل جهت دریافت مازاد بر آن چک اخذ کرده باشد، مستحق دریافت وجه چک مذکور نیست.

در صورتی که خواسته خواهان(دعوای فروشنهد علیه خریدار به خواسته ایفای تعهد مبنی بر احداث سرویس بهداشتی در قسمت اختصاصی آپارتمان خود و تخریب سرویس بهداشتی مستقر در راه پله مشترک) نامعلوم و مبهم باشد، قرار رد دعوی صادر می شود.

با عنایت به اینکه به ماهیت هیچ دعوایی در مرحله بالاتر نمی توان رسیدگی نمود مگر اینکه در مرحله بدوی نسبت به آن رسیدگی شده باشد بنابراین و از آنجا که طرح دعوای جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر به خواسته مطالبه چک مفقودشده، باعث محرومیت مجلوب ثالث از مقررات و اصول و حقوق مرحله بدوی می گردد لذا قرار عدم استماع دعوای جلب ثالث صادر می گردد. عنوان: تبدیل تعهد ناشی از انتقال چک پیام: هرگاه مدیون، چک متعلق به دیگری را برای دائن ظهر نویسی کند و یا با قبض اقباض در اختیار او قرار دهد، تبدیل تعهد محقق و پرداخت دین صورت گرفته است؛ بنابراین مقفود شدن چک در ید دارنده دلیلی بر اعاده اشتغال ذمه مجدد مدیون نیست.

حتی اگر میزان هزینه دادرسی در حکم صادره از دادگاه خارجی تصریح نشده باشد، در صورتی که خواسته خواهان وجه رایج آن کشور بوده و در دادخواست اولیه میزان آن منجزا بیان شده و براساس آن، هزینه دادرسی وفق مقررات کشور حاکم پرداخت شده باشد با توجه به اینکه میزان هزینه با استعلام مشخص می شود، دستوراجرای حکم خارجی در این خصوص صادر می گردد.

ادعای تهاتر در مرحله تجدیدنظر بدون آن که قبلا در مرحله بدوی طرح شده باشد، مسموع نیست.

1-توافقات بعدی طرفین قرارداد در خصوص تغییر زمان اجرای تعهدات، تبدیل تعهد نیست؛ بنابراین وثائق وتضمینات قراردادی در این حالت زائل و منتفی نمی شود. 2- وجه التزام قراردادی، درنظام حقوقی ایران قابل تعدیل توسط قاضی نیست. عنوان: مصادیق تبدیل تعهدماهیت تغییر تاریخ اجرای تعهد پیام: تغییر زمان اجرای تعهدات به منزله تبدیل تعهد محسوب نمی شود، زیراتبدیل تعهد صرفا به اعتبار تغییر دائن، مدیون یا دین محقق می شود؛ بنابراین با تغییر زمان اجرای تعهدات، تضمینات و وثایق قرارداد سابق زائل نمی شود.

در مسئولیت مشترک، اصل بر تساوی مدیونین در پرداخت دین است.

در صورتی که غاصب در ملک(مشاعی) غصبی تعمیراتی کرده باشد، دعوی وی مبنی بر مطالبه هزینه های مذکور وی محکوم به بطلان است؛ زیرا برای عمل غاصب، اجرتی نیست.