آرای قضایی

اقارب منحصرا نسبت به آتیه می توانند مطالبه نفقه نمایند و با استفاده از مفهوم مخالف این ماده، اقربا، از جمله فرزند، نمی توانند نفقه گذشته را مطالبه نمایند.

اجاره بهای منزل، جزئی از نفقه محسوب می‌شود و دادگاه باید در محاسبه میزان محکومیت زوج به پرداخت نفقه، آن را لحاظ کند.

چنانچه زوجین زندگی مشترک خود را شروع نکرده باشند و زوجه دلیلی مبنی بر اینکه این امر ناشی از امتناع زوج از فراهم نمودن مقدمات شروع زندگی مشترک باشد ارائه نکند، عذر موجه عدم تمکین ثابت نیست و زوجه از زمان اعمال حق حبس می تواند نفقه مطالبه کند و نه از زمان انعقاد عقد ازدواج.

کتمان رشته تحصیلی یا اظهار نوع دیگر آن، اگر چه امر غیر اخلاقی است، لیکن از اسباب فسخ نکاح نیست.

مشاجرات خانوادگی در هر حدی که باشد، هر چند مذموم است، لکن از مصادیق عدم امنیت جانی نیست.

محکومیت زوج به پرداخت دیه در حق زوجه، از موجبات خوف جانی یا بدنی زوجه و عذر موجه عدم تمکین نیست.

صرف محکومیت زوج به ضرب و جرح، عامل موجهی برای عدم تمکین زوجه از زوج نیست.

مطالبه اجرت المثل در صورتی امکانپذیر است که زوجه بتواند اثبات نماید به دستور زوج مبادرت به انجام امور منزل نموده است.

در فرض طلاق از جانب زوج به دلیل بدرفتاری زوجه و ترک زندگی خانوادگی توسط وی، اگر مهریه ای که به زوجه پرداخت می گردد زیاد باشد، نحله به زوجه تعلق نمی گیرد.

درصورتی که مسکن معرفی شده مناسب شأن زوجه نباشد، دعوی الزام به تمکین، محکوم به بطلان است

هر یک از نامزدها می توانند در صورت بهم خوردن وصلت، هدایایی را که به یکدیگر داده اند، مطالبه نمایند و این دعوی بعد از شروع زندگی مشترک مسموع نیست.

(1)- زوجه در هر شرائطی اعم از فوت و طلاق از سوی زوج، مستحق اجرت‌المثل است. (2)- اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ماقبل خود اثر ندارد. بنابراین تبصره الحاقی ماده 336 قانون مدنی عطف به ماسبق نمی‌شود.

حقوق متعلقه به زوجه در مورد نصف دارایی، اجرت المثل و نحله به صورت ترتیبی است.

حق تعیین مسکن به عنوان شروط ضمن عقد، هیچ تعارض یا تزاحمی با تمکین نداشته و مانع از صدور حکم الزام به تمکین برای زوجه نمی باشد.

بیماری چشمی در صورتی تدلیس محسوب می‌شود که بیماری با مانور متقلبانه کتمان و موجب فریب طرف مقابل شده باشد . و صرف سکوت و کتمان حقیقت، فریب محسوب نمی‌شود.

حضور فرزند نزد مادر، مانع درخواست وی برای اعطای حضانت فرزند به وی نیست.

(1)- در صورتی که مهریه تعیین شده مطابق موازین شرعی و قانونی مالیت دارد و برای مهریه مورد تراضی واقع شده، مهریه زوجه همان است و تعیین مهرالمثل پذیرفته نیست؛ ولو اینکه منحصر به یک جلد کلام ا... مجید، یک شاخه نبات، یک جام آیینه و یک جفت شمعدان باشد. (2)- رابطه تنصیف دارایی، اجرت‌المثل و نحله ترتیبی است و دادگاه باید ترتیب میان آن‌ها را رعایت نماید. بنابراین زوجه استحقاق یکی از این سه موضوع را داراست.

بخشش مهریه قبل از عقد نکاح، فاقد اثر قانونی است.

بار اثبات تمکین در دعوی الزام به تمکین، بر عهده زوجه بوده و زوج از باب قاعده «نافی را نفی کافی است»، زوج نیازی به اثبات عدم تمکین زوجه ندارد.

فرزند بالغ و کبیر، اهلیت اقامه دعوی مطالبه نفقه خود را دارد؛ بنابراین اقامه دعوی مذکور توسط مادر به دلیل فقدان سمت با قرار رد دعوی مواجه میشود.

در دعوای الزام به تمکین، زوج مکلف است ضمن طرح دعوا، مسکنی که زوجه باید در آن تمکین نماید را به دادگاه معرفی کند. عنوان: الزام به تمکین مشروط به تهیه مسکن مناسب پیام: اگر اجرای حکم الزام به تمکین، منوط به تهیه مسکن مناسب و اثاث البیت شود، رأی صادره از مصادیق رأی غیرمنجز بوده و قابل تأیید نیست.

اصل بر عدم پرداخت نفقه زوجه است و مرد باید پرداخت نفقه یا ناشره بودن زن را ثابت کند.

در مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، از یک سو اصل بر عدم تبرع بوده و از سوی دیگر نیت از امور باطنی و قلبی است و مربوط به فاعل و کننده کار است و قول فاعل در تبرع یا عدم آن، مسموع و پذیرفته است.

اجرای حکم محکومیت زوج به پرداخت مهریه با قید عندالاستطاعه، منوط به معرفی اموال، غیر از مستثنیات دین، از طرف خواهان است.

صرف اعلام آمادگی زوجه برای مراجعه به زندگی مشترک و تمکین، موجب رد دعوی الزام به تمکین نیست.

زوج در زمان زوجیت عقد دایم، مکلف به پرداخت نفقه به زوجه است و زوجه هنگامی استحقاق نفقه ندارد که زوج توسط ارائه ادله متقن، از جمله صدور حکم محکومیت قطعی زوجه به تمکین، نشوز زوجه را اثبات نماید.

اقلامی که برابر عرف محل و توافق طرفین در گفتگوهای قبل از عقد توسط زوج تهیه شده و صیغه عقد نکاح بر مبنای آن توافق، جاری شده است حکم شرط ضمن عقد را دارد و معمولا عنوان شیربهاء یا کمک جهیزیه بر آن اطلاق می‌گردد. بنابراین به تملک زوجه درمی‌آید و قابل استرداد از سوی زوج نیست.

اثر حکم تمکین بر پرداخت نفقه، پس از قطعیت دادنامه است و تا قبل از آن، نفقه معوقه قابل مطالبه است.

اگر چه پرداخت دیه بر اساس یوم الاداء است، لیکن صندوق خسارت بدنی بر مبنای سقف تعهدات در زمان حادثه، دیه را می‌پردازد.

دیه، هم پوشش دهنده آسیب های وارده به مصدوم است و هم هزینه های درمانی؛ بنابراین اگر مبلغ دیه بیشتر از هزینه های درمانی بود، هزینه های مذکور قابل مطالبه نیست.