آرای قضایی مرتبط با ماده 371
قانون آیین دادرسی مدنی — ۲۴۱ مورد
در موارد زیر حکم یا قرار نقض میگردد:
1- دادگاه صادرکننده رای، صلاحیت ذاتی برای رسیدگی به موضوع را نداشته باشد و در مورد عدم رعایت صلاحیت محلی، وقتی که نسبت به آن ایراد شده باشد.
2- رای صادره خلاف موازین شرعی و مقررات قانونی شناخته شود.
3- عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد امره و حقوق اصحاب دعوا در صورتی که به درجهای از اهمیت باشد که رای را از اعتبار قانونی بیندازد.
4- آرای مغایر با یکدیگر، بدون سبب قانونی در یک موضوع و بین همان اصحاب دعوا صادر شده باشد.
5- تحقیقات انجام شده ناقص بوده و یا به دلایل و مدافعات طرفین توجه نشده باشد.
- تاثیر عدم آغاز زندگی مشترک در مطالبه نفقهتعهد به پرداخت نفقه از زمان انعقاد نکاح بر ذمه زوج مستقر می شود و عدم آغاز زندگی مشترک خللی در این تعهد ایجاد نمی کند.
- تاثیر رسیدگی در دعوای تقابل بر فرجامخواهی در دعوای اصلیعدم صدور رای نسبت به دعوای متقابل، مانع رسیدگی و صدور رای نسبت به رای فرجام خواسته دعوای اصلی خواهد بود؛ زیرا رای صادره در دعوای تقابل، موثر در رسیدگی فرجامی به دعوای اصلی خواهد بود.
- فرجامخواهی از رای صادره در دعوای ابطال سند وقفنامهدعوای ابطال سند وقف نامه، داخل در عنوان دعوای راجع به اصل وقفیت بوده و رای صادره در این دعوا، قابل فرجام خواهی است.
- طلاق ثلاث در مذهب شافعیدر صورتی که مذهب زوجین شافعی باشد، در صورت ادای لفظ سه طلاقه از سوی زوج و تایید آن از سوی شورای روحانیت مذهب شافعی، دادگاه حکم بر تنفیذ طلاق از تاریخ ادای الفاظ از سوی زوج می دهد، نه حکم تاسیسی طلاق.
- ملاک زمانی محاسبه بهای روز اراضی تملکی نهادهای عمومیزمان مورد ملاک جهت محاسبه بهای روز اراضی تملک شده توسط دولت و شهرداری ها، بر اساس لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی, عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 و قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری ها مصوب 1370، قیمت روز پرداخت است؛ نه قیمت روز تصرف.
- تجدیدنظرخواهی از حکم حجربر اساس قانون امور حسبی، تجدیدنظرخواهی از حکم حجر صرفا از سوی قیم، شخص موردنظر و دادستان مسموع بوده و اعلام کننده حجر، حق تجدیدنظرخواهی ندارد.
- مالکیت منابع واقع در اراضی موقوفهمنابع واقع در اراضی موقوفه، موقوفه محسوب می شوند.
- درخواست طلاق به دلیل متواری شدن زوجچنانچه زوج به جهت ترس از اجرای حکم مهریه و حبس ناشی از آن متواری شود این امر می تواند از موجبات تحقق عسر و حرج باشد و استدلال دادگاه تجدیدنظر مبنی بر این که فرار به جهت ترس از حبس موجب تحقق عسر و حرج نمی شود، قابل پذیرش نیست.
- تقاضای طلاق به جهت شروط ضمن عقد و عسر و حرجامکان طرح دعوای طلاق به دو سبب تخلف از شروط ضمن عقد نکاح و عسر و حرج در ضمن یک دادخواست وجود دارد.
- اثر مصالحه دعوا بر متفرعات آنچنانچه طرفین؛ دعوای مطالبه وجه نقد رایج را به مصالحه خاتمه دهند و در خصوص متفرعات دعوا(هزینه دادرسی و خسارت تاخیر تادیه) سکوت کرده باشند این امر به منزله انصراف از اخذ آن محسوب می شود و ذینفع نمی تواند بعدا دعوای خسارات یادشده مطرح کند.
- وضعیت شرط عندالاستطاعه بودن مهریه در فرض انحلال نکاحشرط پرداخت عندالاستطاعه مهریه، شرط ضمن العقد نکاح محسوب می شود بنابراین اعتبار این شرط تا زمانی است که رابطه زوجیت تداوم داشته باشد و با طلاق، اعتبار این شرط از بین می رود.
- اموال مشمول شرط تنصیف داراییاموالی که پس از ازدواج خریداری می شود هرچند با پس انداز پیش از ازدواج زوج باشد، نیز مشمول شرط تنصیف دارایی می شوند.
- اعتبار شرط پرداخت مهریه عندالاستطاعهشرط پرداخت مهریه به صورت عندالاستطاعه صحیح است لیکن اعتبار آن تا زمان پایداری عقد نکاح است و در صورت انحلال نکاح، شرط مندرج در آن نیز از بین می رود و مرد باید مهریه را پرداخت کند.
- وضعیت دادرسی طلاق بدون اخذ نظر داورانصدور رای بدون اخذ نظر داوران در دعوای طلاق، از موارد نقض رای در دیوان عالی کشور محسوب می شود.
- صدور رای بدون اخذ نظر مشاور در دعاوی خانوادگیصدور رای از دادگاه خانواده بدون اخذ نظر مشاور، هرچند در دادگاه تجدیدنظر تایید شده باشد، از موارد نقض در دیوان عالی کشور محسوب می شود.
- شرط بنایی در فروش کالای مصرفیدر قرارداد فروش کالای مصرفی، این شرط بنایی وجود دارد که عرضه کننده، سلامت و انطباق کالا را با انتظار مشروع و متعارف مصرف کننده تضمین کرده و تعهد ایمنی به سود خریدار ایجاد شده است.
- حق حبس در بیع با ثمن موجلچنانچه مبیع حال و ثمن موجل باشد و اجل ثمن فرا رسد، خریدار نمی تواند به استناد حق حبس از پرداخت ثمن خودداری کند هرچند که بایع هنوز مبیع را تسلیم نکرده باشد.
- اثبات خلاف مندرجات سند رسمی با شهادت شهودخلاف مندرجات سند رسمی را با شهادت شهود می توان اثبات کرد و استناد به ماده 1039 قانون مدنی، که شورای نگهبان آن را خلاف شرع اعلام کرده است؛ صحیح نیست.
- نوع طلاق ناشی از عسر و حرج زوجهطلاقی که با درخواست زوجه براثر عسر و حرج، مورد حکم قرار می گیرد، از نوع باین است نه رجعی.
- دعوای فک رهن و تاثیر آن بر حقوق مرتهنقبول درخواست خریدار مبنی بر فک رهن از مبیع منافاتی با حقوق مرتهن نداشته و فروشنده ملزم به تسویه بدهی و فک رهن می شود.
- ضمانت اجرای عدم استماع شهادت شهوددادگاه حسب درخواست خواهان، باید شهود مندرج استشهادیه پیوست دادخواست را احضار و از آنان تحقیق نماید در غیر این صورت و به شرط موثر بودن شهادت در نتیجه رسیدگی دادگاه، رای صادره به علت نقص تحقیقات نقض می گردد.
- شرط فسخ نکاح به دلیل عیب زوجهچنانچه عیب با سلامت زوجه مباینت نداشته و موجب عسر و حرج در ادامه زندگی نگردد زوج نمی تواند دادخواست فسخ نکاح را مطرح نماید.
- تعیین تکلیف اطفال در رای طلاقدادگاه در رای طلاق مکلف است در مورد چگونگی نگهداری اطفال مشترک زوجین و نحوه پرداخت هزینه های نگهداری و حضانت و حق ملاقات، تصمیم مقتضی را اتخاذ نماید.
- حق حبس مشتری در صورت موجل بودن ثمندر صورت موجل بودن ثمن، حق حبس برای خریدار ایجاد نمی شود تا به اتکا آن بتواند پرداخت ثمن را موکول به تسلیم مبیع نماید.
- ضابطه ایجاد عسر و حرج زوجهملاک در عسر و حرج زندگی مشترک، ایجاد آن به صورت مستقیم توسط زوج است و ورود صدمه غیرعمدی به زوجه در اثر تصادف داخل در موضوع نیست.