آرای قضایی مرتبط با ماده 84
قانون آیین دادرسی مدنی — ۲۳۹ مورد
در موارد زیر خوانده میتواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد کند:
1- دادگاه صلاحیت نداشته باشد.
2- دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد.
3- خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صغر، عدم رشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد.
4- ادعا متوجه شخص خوانده نباشد.
5- کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد.
6- دعوای طرح شده سابقا بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قایم مقام آنان هستند، رسیدگی شده نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد.
7- دعوا بر فرض ثبوت اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه بدون قبض.
8- مورد دعوا مشروع نباشد.
9- دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد.
10- خواهان در دعوای مطروحه ذینفع نباشد.
11- دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد.
- شرط ادعای فسخ نکاحادعای فسخ نکاح باید جزمی و علت آن مشخص باشد والا قرار رد دعوی صادر می شود.
- شرایط ایراد به سمت خواهان در دعویضمانت اجرای عدم ارایه مستندات سمت خواهان، که در ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب و امور مدنی مقرر شده است، منوط به ایراد خوانده دعواست و دادگاه نمی تواند راسا به این امر استناد کرده و دعوی را رد نماید.
- طرح دعوی جدید ضمن اعتراض ثالثمعترض ثالث نمی تواند ضمن اعتراض به رای قطعی، دعاوی جدیداقامه کند ؛ بنابراین در صورت طرح دعوی جدید ضمن اعتراض ثالث، قرار رد دعوا صادر خواهد شد.
- نقش گواهی انحصار وراثت در احراز سمتدر مورد دعاوی راجع به اموال موروثی خواهان، ارایه گواهی انحصار وراثت یکی از راه های ثبوت وراثت است؛اما مدعی می تواند توسط سایر ادله اثباتی نیز، وارثت خویش را ثابت کند؛ بنابراین صرف عدم ارایه گواهی انحصار وراثت صدور قرار عدم استماع دعوا به جهت عدم احراز سمت نخواهد بود.
- دعاوی احتمالیرسیدگی به دعاوی احتمالی میسور نمیباشد و شاکی باید به صورت جزمی و قطعی خواسته خود را مطرح کند.
- (1)- دعوی بطلان طلاق به ادعای صوری بودن طلاق (2)- رجوع از طلاق باین یایسهادعای بطلان طلاق مبتنی بر رای دادگاه که مغایر با رای دادگاه و اسناد رسمی ثبت طلاق است، مادام که خلاف سند رسمی به نحو قابل قبولی اثبات نشده، مردود است. همچنین ادعای رجوع درطلاق از نوع باین یایسه، به علت عدم امکان رجوع در این طلاق منتفی است.
- اصل غیر قابل فرجام بودن آراءاصل بر غیر قابل فرجام خواهی بودن آراء اعم از احکام و قرارهاست مگر این که قانون گذار آن را قابل فرجام خواهی بداند لذا قرار رد دعوی صادره از دادگاه تجدیدنظر قابل رسیدگی فرجامی نیست.
- دعوای الزام به پرداخت نفقه فرزند بالغدادخواست الزام پدر به پرداخت نفقه از سوی فرزند بالغ قبل از سن رشد پذیرفته می شود و این دعوی هم چون دعوی غیر مالی تلقی می گردد و نیاز به ارایه حکم رشد صغیر نیست.
- اقامه دعوا توسط دارندگان یک پنجم سهام شرکت از طرف شرکتدارندگان حداقل یک پنجم مجموع سهام شرکت منحصرا در صورت تخلف یکی از اعضای هیات مدیره شرکت می توانند از طرف شرکت و با هزینه خود علیه متخلف مطالبه خسارات وارده به شرکت را بنمایند؛ لیکن اقامه دعوی به نمایندگی از شرکت به طرفیت اشخاص ثالث لزوما در صلاحیت مدیران شرکت مطابق اساسنامه می باشد.
- مطالبه چک تضمینی قبل از اثبات تخلف طرف قرارداددعوای مطالبه چک تضمینی، تا قبل از اثبات تخلف طرف قرارداد و تحقق مورد ضمان قابل استماع نیست.
- شرط دعوای ابطال سند رهنیابطال سند رهنی، قبل از اثبات بطلان عقد رهن امکانپذیر نیست.
- خسارت تاخیر تادیه دیون غیرمسلمخسارت تاخیر تادیه ناظر به دیونی است که اولا و بالذات دین به پرداخت وجه باشد و در موردی که راجع به پرداخت خسارت وارده است و تعیین میزان آن بستگی به رسیدگی قضایی دارد، پذیرفته نیست.
- تقاضای خسارت تاخیر در تخلیه در فرض عدم استرداد ودیعهدر صورتی که موجر از پرداخت ودیعه خودداری کند، مستحق دریافت خسارت تاخیر در تحویل مورد اجاره (شرط ضمن عقد اجاره) نخواهد بود.
- شرایط مطالبه وجه چک از ظهرنویسقواعد مربوط به بروات بر چک نیز جاری است و دارنده چک ظرف یک سال از اعتراض (گواهی عدم پرداخت) باید نسبت به اقامه دعوا علیه ظهرنویس اقدام نماید لذا پس از مضی مهلت، دعوی علیه ظهرنویس مسموع نیست.
- شرط مطالبه وجه چک در وجه شخص معین توسط ثالثدر دعوی مطالبه وجه چکی که در وجه شخص معین صادر شده، انتقال صحیح چک به دارنده فعلی باید ثابت شود (ظهر نویسی) و صرف در دست داشتن چک فی نفسه و بدون اثبات ناقل قانونی کافی نیست و دعوی مطروحه مسموع نیست.
- شرط انتقال ملک توسط وکیل به خوددر صورت عدم درج اختیار انتقال مال به خود وکیل در وکالت نامه، وکیل فاقد این اختیار است و سند رسمی انتقال ملک به خود وکیل که بر اساس این وکالت نامه تنظیم شده قابل ابطال است.
- خلع ید از ملک مشاعیهر یک از مالکین مشاعی می تواند خلع ید شریک را از دادگاه تقاضا نماید که دراین صورت از کل ملک، خلع ید به عمل می آید و تصرف هر کدام از مالکین منوط به تراضی آنها خواهد بود.
- اصل حال بودن تعهداتاصل بر حال بودن اجرای تعهد و پرداخت دین است و مدعی موجل بودن تعهد و یا پرداخت دین می بایست جهت اثبات ادعا اقامه دلیل نماید.
- خواندگان دعوای تخلیه عین مستاجره به علت انتقال به غیردعوای تخلیه عین مستاجره به علت انتقال به غیر، باید به طرفیت تمام وراث انتقال دهنده و نیز منتقل الیه (مستاجر دوم) طرح شود و الا دعوا قابل استماع نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای الزام به انتقال رسمی امتیاز نام تجاریدعوی الزام به انتقال رسمی بخشی از امتیاز نام تجاری ارتباطی با اختلاف در مورد اجرای قانون ثبت اختراعات، علایم و طرح های صنعتی ندارد و لذا رسیدگی به آن تابع قواعد عمومی صلاحیت محلی دادگاه هاست و در صلاحیت شعبه خاصی از دادگاه عمومی تهران نیست.
- اجاره عرصه موقوفه به کسی غیر از مالک اعیانیاجاره دادن عرصه موقوفه به شخصی غیر از مالک اعیانی و بدون رضایت وی، به علت آنکه موجب تصرف در اعیانی می شود، صحیح نیست و به تقاضای مالک اعیانی باطل شده و وقف مکلف به انعقاد قرارداد اجاره با مالک اعیانی خواهد شد.
- دعوی متولی راجع به خلع ید از موقوفه قبض نشدهقبض از ارکان و شرایط اصلی تحقق عقد وقف است و مادام که ملک موضوع وقف به قبض متولی داده نشده است وقف تحقق نیافته و متولی نمی تواند بدین عنوان تقاضای خلع ید و تحویل موقوفه را بنماید.
- لزوم طرح دعوای مطالبه شارژ توسط مدیر ساختماندعوای مطالبه شارژ در آپارتمانی که دارای بیش از سه مالک می باشد توسط مدیر ساختمان به عمل می آید.
- الزام به پرداخت دین ادا شده از ناحیه ثالث بدون اخذ اذناگر ثالث برای دفع ضرر از خود، ناچار به پرداخت دین مدیون گشته و آن را بپردازد، علی رغم عدم استیذان قبلی، مدیون مکلف به پرداخت آنچه ثالث در ازای دین وی ادا کرده می باشد.
- ضابطه محاسبه خسارت در ضمان درک مبیعچنانچه ملک مبیع مستحق للغیر در آید، خسارت وارده به عنوان ضمان درک به نرخ روز مبیع محاسبه و از بایع اخذ می شود.