آرای قضایی مرتبط با ماده 84
قانون آیین دادرسی مدنی — ۲۳۹ مورد
در موارد زیر خوانده میتواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا ایراد کند:
1- دادگاه صلاحیت نداشته باشد.
2- دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد.
3- خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صغر، عدم رشد، جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی، اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد.
4- ادعا متوجه شخص خوانده نباشد.
5- کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد.
6- دعوای طرح شده سابقا بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قایم مقام آنان هستند، رسیدگی شده نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد.
7- دعوا بر فرض ثبوت اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه بدون قبض.
8- مورد دعوا مشروع نباشد.
9- دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد.
10- خواهان در دعوای مطروحه ذینفع نباشد.
11- دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد.
- قابلیت مطالبه مهریه از دو مرجعمطالبه مهریه از اجراییه ثبت، مانع مطالبه مهریه از دادگاه نیست.
- وجه التزام تاخیر در پرداخت دیوناستناد به ماده 230 قانون مدنی در تاخیر دیون وجوه نقدی وجاهت قانونی ندارد زیرا در این خصوص، ماده 228 این قانون مقرره خاص وضع نموده است و با وضع مقرره خاص امکان استناد به قانون عام بلاوجه است. به علاوه ماده 230 قانون مدنی ناظر بر شروط ضمن معاملات است اما ماده 228 این قانون ناظر بر تعهدات است اعم از آنکه معاملی و یا غیر معاملی باشد. عنوان: وجه التزام تاخیر در پرداخت دیون / صلح در مقام ایقاع پیام: 1- استناد به ماده 230 قانون مدنی در تاخیر دیون وجوه نقدی وجاهت قانونی ندارد زیرا در این خصوص، ماده 228 این قانون مقرره خاص وضع نموده است و با وضع مقرره خاص امکان استناد به قانون عام بلاوجه است. به علاوه ماده 230 قانون مدنی ناظر بر شروط ضمن معاملات است اما ماده 228 این قانون ناظر بر تعهدات است اعم از آنکه معاملی و یا غیر معاملی باشد. 2- صلح بر خلاف ماده 10 قانون مدنی می تواند در مقام ایجاد تعهد یکجانبه و ایقاع باشد و ایجاد تعهد یکجانبه در مقام صلح تعهد ابتدایی نیز محسوب نشده و معتبر است.
- شرط رسیدگی به دعوای الزام به تنظیم سند رسمیبا توجه به اینکه توفیق در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، موکول به اثبات تعاقب ایادی و صحت انتقال است بنابراین بدون طرح دعوی اثبات عقد انتقال و تنفیذ آن، صدور حکم بر الزام خوانده به تنظیم سند رسمی صحیح نیست.
- اعتبار امر قضاوت شده در خصوص اعتراض به صدور اجراییه و عملیات اجراییاگر خواهان، دعوای مخالفت دستور اجرا با قانون، که متضمن عدم استحقاق متقاضی صدور اجراییه است، را طرح نموده و در این باره حکم قطعی صادر شود و سپس دعوای ابطال عملیات اجرایی را طرح کند، موضوع واجد اعتبار امر مختوم نیست.
- اقرار در خصوص مال موقوفهاقرار درخصوص وقف از اختیارات متولی است نه شخص دیگر بنابراین اظهار کارمند موقوفه، اقرار محسوب نمی شود.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای مطالبه سهم دفتریار از حقالتحریررسیدگی به دعوای مطالبه سهم دفتریار از حق التحریر علیه سردفتر بدین لحاظ که دعوی ترافعی است در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و خارج از حیطه صلاحیت کانون سردفتران و دفتریاران می باشد.
- اقامتگاه زوجه در دعوی اختلاف بین زوجیندر دعاوی اختلاف خانوادگی بین زوجین (در اینجا تمکین)، به لحاظ تعارض منفعتی که بین آنان وجود دارد، اقامتگاه زوج نمی تواند اقامتگاه زوجه محسوب و این موارد از حیث صلاحیت دادگاه، مشمول حکم مقرر در ماده 1005 قانون مدنی بوده و لذا صرفا محل اقامت زوجه بدون توجه به محل اقامت زوج از حیث صلاحیت دادگاه، ملاک عمل خواهد بود.
- ابطال سند رسمی ملک برمبنای موقوفه بودندعوی وقفیت نسبت به املاکی که قبلا سند مالکیت به نام افراد صادر شده بر اساس قانون ابطال اسناد و فروش رقبات آب و اراضی موقوفه مصوب استثنایی بر ماده 22 قانون ثبت اسناد و شناخت انحصاری کسی که مال به نام او ثبت شده محسوب می شود. لذا در دعوی تقاضای ابطال اسناد رسمی به علت وقف بودن ملک و وجود اختلاف بین طرف های دعوی در اصل وقفیت ملک، دادگاه مکلف است طبق قانون خاص فوق وارد رسیدگی ماهوی نسبت به اصل وقفیت یا مالکیت ملک شود و نیازی به طرح دعوی مستقل و قبلی اثبات وقفیت ملک نیست.
- دعوی مستقیم زیاندیده علیه بیمهگردر بیمه شخص ثالث، بیمه گر ملزم به جبران کلیه خسارات وارده به اشخاص ثالث است بنابراین شخص ثالث یا وراث وی می تواند مستقیما به بیمه گر مراجعه نموده و اجرای این تکلیف قانونی را از او تقاضا کند و در صورت خودداری شرکت بیمه، دادگاه بیمه گر را مستقیما به نفع ثالث محکوم می کند.
- نحوه انعقاد قرارداد اشخاص با وزاتخانههادر خصوص قراردادهای بین وزارتخانه ها و اشخاص، مطالبه وجه ناشی از قرارداد مستلزم تنظیم قرارداد مکتوب نبوده و شخص طرف قرارداد مکلف به احراز سمت و صلاحیت فرد یا افرادی که از طرف وزارتخانه مسیول مذاکره با وی جهت انعقاد قرارداد بوده اند، نیست.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه از اجرتالمثلدر صورت مطالبه اجرت المثل و خسارت تاخیر تادیه آن، برفرض صدور حکم به پرداخت اجرت المثل، از تاریخ تقدیم دادخواست تا زمان اجرای حکم به آن خسارت تاخیر تادیه تعلق می گیرد.
- تصمیم دادگاه در خصوص درخواست اجرای رای داورازآنجاکه درخواست اجرای رای داوری فاقد وصف ترافعی بوده دادگاه بدوی می بایست با عنایت شرایط شکلی و ارکان اصلی داوری در خصوص درخواست تقدیمی نفیا یا اثباتا تصمیم لازم را اخذ کند که تصمیم مذکور هم قطعی است بنابراین مجاز به صدور قرار نیست.
- دعوای الزام خوانده به رفع بازداشت ملکازآنجایی که نقل وانتقال مال بازداشت شده بلااثر است و رفع بازداشت نیز از اموری نیست که خوانده توان انجام آن را داشته باشد بلکه در صلاحیت مرجع بازداشت کننده است لذا دعوی خواهان مبنی بر رفع بازداشت ملک قابل استماع نیست.
- اثبات وراثت از طریقی غیر از گواهی حصر وراثتارایه گواهی انحصار وراثت تنها یکی از راه های ثبوت وراثت به منظور احراز سمت و نفع مدعی در دعوا است بنابراین عدم استماع دعوا به دلیل عدم ارایه گواهی حصر وراثت صحیح نیست.
- اخذ توضیح از خواهان جهت رفع ابهام از خواستهدرصورتی که موجر، خواهان تخلیه ملک استیجاری از دو جهت باشد، رد دعوا به لحاظ منجز نبودن خواسته صحیح نیست، و دادگاه باید برای رفع ابهام از خواسته، از خواهان اخذ توضیح نماید.
- نحوه طرح دعوی علیه شرکت منحل شدهدر صورت انحلال شرکت خوانده، طرح دعوا بایستی به طرفیت مدیر یا مدیران تصفیه صورت گیرد
- اعطاء وکالت بعد از تجدیدنظرخواهی به وکیل بدون سمتاعطاء وکالت در مقطع زمانی بعد از تجدیدنظرخواهی، موجب ترمیم سمت وکیل تقدیم کننده دادخواست مذکور که در زمان تجدیدنظرخواهی فاقد سمت بوده و برای این امر استخدام نشده، نمی گردد.
- دایره شمول ایراد اعتبار امر مختومهفقط احکام اعتبار امر مختومه دارند و قرارها مشمول ایراد اعتبار امر مختومه نیستند.
- نقش قوانین ایران در فرض انتخاب قانون حاکم توسط تبعه ایران و تبعه خارجیچنانچه در قراردادی میان تبعه ایران و تبعه کشوری خارجی، قانون کشور خارجی (انگلیس) حاکم دانسته شود، اگر یکی از طرفین ایرانی باشد و دعوی نیز در ایران طرح شده باشد، قوانین ماهوی و شکلی ایران بر قضیه حکم فرماست.
- اعتراض به قرار رد درخواست اعاده دادرسیقرار «رد درخواست»; اعاده دادرسی ازجمله قرارهای قابل اعتراض و تجدیدنظرخواهی نیست.
- دلیل اثبات مالکیت بر غیرمنقولصرف صورت جلسه احراز تصرف، دلیل بر مالکیت اموال غیرمنقول دارای سابقه ثبتی محسوب نمی شود بنابراین در این حالت خواهان ذی نفع در طرح دعوا محسوب نمی گردد.
- دعوای ابطال رای داور به دلیل مغایرت با نظریه کارشناسمغایرت رای داور با نظر کارشناس از موارد ابطال رای داوری نیست چراکه نظریه کارشناسی موضوعیت ندارد و نمی تواند دلیل بر مخالفت رای داور با قوانین موجد حق قرار گیرد.
- مردد بودن خواستهمطالبه همزمان الزام به ایفای تعهد و خسارت ناشی از عدم انجام تعهد در دادخواست واحد به نحوی که خواسته دوم بدل خواسته اول باشد، از مصادیق مردد بودن خواسته است و قرار رد دعوا صادر می شود.
- منجز بودن خواستهطرح دو خواسته متضاد و متباین دریک دادخواست قابل استماع نیست زیرا خواسته منجز نیست و طرح آن وجاهت قانونی ندارد.
- دعوای الزام به تمکینپذیرش دعوای الزام به تمکین زوجه منوط به تهیه مسکن مناسب توسط زوج است.