آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۶۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرائی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- طولانی شدن فرایند استخدام داوطلبانطولانی شدن فرآیند استخدام، چنانچه ناشی از کوتاهی دستگاه اجرایی باشد، نمی تواند حق مکتسبه داوطلب پذیرفته شده را از بین برد.
- امتیازات فوق العاده شغلفوق العاده شغل متناسب با سطح تخصص و مهارت، برای مشاغل تا سطح کاردانی (500) امتیاز، مشاغل هم سطح کارشناسی (1000) امتیاز، و برای مشاغل بالاتر، حداکثر (1500) امتیاز است.
- مرجع ابتدایی رسیدگی به دعاوی ایثارگراندعاوی راجع به حقوق و امتیازات ایثارگران، ابتدا در صلاحیت کمیسیون ماده 16 قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان و سپس آرای صادره از مرجع مزبور قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری است.
- تأثیر لغو مجوز استخدام بر وضعیت مستخدمان پیشینمصوبه هیأت وزیران در لغو مجوز استخدام پیمانی، نمی تواند حقوق مکتسبه مستخدمان پیشین را که در بازه زمانی معقول، قانونی و مشروع در زمان حیات مقرره هیأت وزیران شکل گرفته است را نقض نماید.
- مطالبه خسارت عدم النفع در اجرای طرحهای دولتیخسارت احتمالی و عدم النفع، که در نتیجه اقدامات شهرداری جهت اجرای طرحهای عمومی و تأمین منافع اجتماعی صورت پذیرفته است، منجر به احراز تخلف در دیوان عدالت اداری نمی گردد.
- دریافت مستمری والدین متوفی از سوی فرزندان اناث بازنشستهفرزندان اناث، به شرط نداشتن شوهر و علی رغم دریافت مستمری بازنشستگی، می توانند از مستمری والدین متوفی خود نیز بهره مند شوند.
- تبدیل یک واحد اداری به واحدهای مجزای اداریتبدیل یک واحد اداری به چندین واحد اداری مجزا و مستقل، از مصادیق تخلف از پروانه ساختمانی، نظیر تغییر کاربری یا اضافه بنا محسوب نمی شود.
- فوقالعاده مرخصی نقاط محروممشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری در مناطق کمتر توسعه یافته، علاوه بر مرخصی استحقاقی، از فوق العاده مرخصی نقاط محروم و دورافتاده نیز بهره مند می شوند.
- تکلیف دادگاه عمومی پس از تشخیص صلاحیت دیوان عدالت اداریدیوان عدالت اداری از زمره مراجع غیرقضایی خارج است. بنابراین در صورتی که دادگاه به اعتبار صلاحیت دیوان عدالت اداری از خود نفی صلاحیت کند باید پرونده را مستقیما به این مرجع ارسال کند و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور پیش از حصول اختلاف در صلاحیت، صحیح نیست.
- شیوه تعیین حق بیمه در قراردادهای خرید مصالح و تجهیزاتمبنای محاسبه حق بیمه، میزان مزد یا حقوق است؛ از این رو در قراردادهای خرید مصالح و تجهیزات، به جهت عدم پرداخت حقوق، تعیین حق بیمه بر اساس مبلغ کل قرارداد، فاقد وجاهت قانونی است.
- تأثیر بازنشستگی عادی بر امکان بهره مندی از مزایای مشاغل سخت و زیان آوربازنشستگی عادی شاغلین مشاغل سخت و زیان آور، مانع از بهره مندی آنان از حقوق مکتسب و مزایای مشاغل سخت و زیان آور نیست.
- شمول قانون کار بر کارگران دستگاه های عمومی و دولتیافرادی که در شرکت های دولتی و نهادهای عمومی، تحت عنوان کارگر به کار گرفته می شوند، مشمول قانون کار هستند و رسیدگی به هر گونه اختلاف به عمل آمده میان طرفین در صلاحیت مراجع حل اختلاف محل می باشد.
- حق بیمه کارگر در صورت اشتغال هم زمان در چند کارگاهدر صورت اشتغال هم زمان کارگر در چند کارگاه، هریک از کارفرمایان مکلف به پرداخت حق بیمه به نسبت مزد یا حقوق پرداختی به سازمان تأمین اجتماعی هستند.
- حق بیمه کارکنان جهاد سازندگیوفق قرارداد جهاد سازندگی با سازمان تأمین اجتماعی (منعقده به تاریخ 72/7/13)، کارکنان جهاد سازندگی از بدو ورود به خدمت تحت پوشش تأمین اجتماعی قرار می گیرند. کارکنانی که رابطه کاری ایشان پیش از انعقاد قرارداد مذکور قطع شده است نیز، از مزایای تأمین اجتماعی بهره مند می باشند.
- تردید در خصوص صلاحیت داوطلب استخدامصرف اظهار تردید در خصوص صلاحیت داوطلب استخدام از سوی برخی از منابع تحقیق، نافی صلاحیت فرد نبوده و هیأت گزینش مکلف به انجام تحقیقات کامل تر می باشد.
- توجه هیأت گزینش به علت عدم انجام فرایض دینی داوطلب استخدامرد صلاحیت افراد از سوی هیأت گزینش به دلیل عدم انجام فرایض دینی، بدون توجه به دلایل از جمله عذر شرعی در انجام واجبات و ارائه مدارک پزشکی، فاقد وجاهت قانونی است.
- مرجع صالح در دعوی اثبات ورود خسارترسیدگی به اثبات ورود خسارت با توجه به اینکه متمایز از خواسته اثبات تخلف و مستلزم رسیدگی قضایی است؛ در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و دیوان عدالت اداری صالح به رسیدگی نیست.
- مرجع رسیدگی به دعاوی علیه شرکت آب و فاضلابشرکت آب و فاضلاب از شرکت های دولتی محسوب می شود، بنابراین رسیدگی به دعاوی علیه شرکت مذکور در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی ادارات دولتی علیه یکدیگردیوان عدالت اداری مرجع صالح رسیدگی به شکایت اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی علیه نهادها و موسسات دولتی و عمومی غیر دولتی است؛ بنابراین رسیدگی به دعوی اشخاص حقوقی حقوق عمومی و سازمانهای عمومی علیه یکدیگر، با توجه به صلاحیت عام محاکم دادگستری در صلاحیت دادگاه عمومی است.
- مرجع صالح در احراز تخلف سازمان اموال تملیکی در ضبط ملکرسیدگی به دعوی احراز وقوع تخلف سازمان اموال تملیکی در ضبط ملک، در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض به رای هیأت موضوع قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمیاعتراض به رای هیأت موضوع قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی، در رد خواسته متقاضی به دلیل عدم وجود اعیانی در ملک، فاقد وصف ترافع بوده و رسیدگی به اعتراض به آن در صلاحیت دیوان عدالت اداری است؛ زیرا صلاحیت دادگاه در مورد رسیدگی به اعتراض افراد ذینفع در مواردی است که اختلافی در مالکیت بین ذینفع و متقاضی باشد.
- مرجع صالح در رسیدگی به شکایت از تصمیمات شهرداری هارسیدگی به شکایات مردم از تصمیمات شهرداری هر چند مستند به توافقنامه منعقده میان شهرداری و اشخاص حقیقی باشد، در صلاحیت ذاتی دیوان عدالت اداری است.
- مطالبه خسارت محرومیت از کسب و کار و سلب منفعتمحرومیت از کسب و کار و سلب منفعت، عدم النفع محسوب می شود بنابراین دعوی جبران خسارت حاصل از آن پذیرفته نیست. همچنین این خواسته در قالب منافع ممکن الحصول نیز قابل مطالبه نیست؛ زیرا منافع ممکن الحصول، در مواردی محقق می شوند که صدق عنوان اتلاف داشته باشد.
- شرط مطالبه خسارت از نهادهای دولتیدر دعوی مطالبه خسارت از نهادهای دولتی و موسسات عمومی غیردولتی مانند شهرداری، اثبات وقوع تخلف نهادهای مذکور در صلاحیت دیوان عدالت اداری است اما الزام این نهادها به پرداخت خسارت، امری ترافعی و در صلاحیت دادگاه عمومی است.
- مرجع صالح در رسیدگی به شکایت از تصمیم فدراسیون ورزشیهیأت ها و فدراسیون های ورزشی از موسسات عمومی وابسته به وزارت ورزش و جوانان محسوب می شوند، بنابراین رسیدگی به شکایت از اقدامات و تصمیمات آنها در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.