آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۶۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرائی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- استخدام رسمی بانوان سرپرست خانوار در شرکت های خدماتی و پیمانکاریدستگاه های اجرایی مکلف به استخدام رسمی بانوان سرپرست خانواری هستند که به صورت قراردادی در شرکت های خدماتی و پیمانکاری مشغول خدمت می باشند.
- خوانده در دعوای مطالبه حقوق بازنشستگیدعوای مطالبه حقوق و مزایای بازنشستگی، باید توأمان به طرفیت صندوق بازنشستگی کشوری و دستگاه متبوع مستخدم اقامه شود.
- صلاحیت دیوان و دعاوی به طرفیت شرکت مخابراترسیدگی به شکایات شغلی علیه شرکت مخابرات، به جهت غیردولتی بودن آن، ابتدا در صلاحیت هیئت های مستقر در اداره کار است و سپس آرای قطعی صادره از مراجع مذکور قابل شکایت در دیوان عدالت اداری می باشد.
- اثر آرای مراجع دادرسی کار نسبت به سازمان تأمین اجتماعیسازمان تأمین اجتماعی مکلف به تبعیت از آرای هیئت های تشخیص و حل اختلاف ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
- مرجع تأمین هزینههای درمانی ایثارگران و افراد تحت تکفل ایشانتأمین صد در صد هزینه های درمانی ایثارگران شاغل و بازنشسته و افراد تحت تکفل آنان به عهده دستگاه اجرایی مربوطه و تامین هزینه های درمانی ایثارگران غیر شاغل و افراد تحت تکفل آنان، بر عهده بنیاد شهید و امور ایثارگران می باشد.
- (1)-صلاحیت دیوان و دعاوی علیه شرکت مخابرات(2)- تعهدات مخابرات نسبت به کارکنان خود پس از واگذاری به بخش خصوصی(1)-رسیدگی به دعاوی علیه شرکت مخابرات، به جهت واگذاری به بخش خصوصی و غیردولتی بودن، خارج از صلاحیت دیوان عدالت اداری است. (2)- کلیه تعهدات شرکت مخابرات نسبت به کارکنان خود، نظیر حقوق، مزایا، بیمه و بازنشستگی، پس از واگذاری نیز کماکان بر عهده شرکت است.
- (1)-دستور موقت و جلوگیری از اجرای رأی مبنی بر انفصال دائم (2) تناسب بین مجازات اداری با تخلفات صورت گرفته(3)-مرجع اظهار نظر جعل در اسناد دولتی(1)- جلوگیری از اجرای رأی مبنی بر انفصال دائم از خدمت، حائز شرایط صدور دستور موقت است. 2) در تعیین مجازات اداری باید به سوابق و موقعیت متخلف توجه شود و بین مجازات و اتهام انتسابی به وی تناسب وجود داشته باشد. (3)- اظهارنظر درباره ی جعل در اسناد دولتی، در صلاحیت محاکم کیفری می باشد و هیأت های تخلفات اداری صالح به اظهارنظر در این مورد نیستند.
- دانشجویان مستخدم دولت و پژوهانه رساله دکتریدانشجویانی که مستخدم دولت بوده و با استفاده از مرخصی بدون حقوق یا مأموریت آموزشی در مقطع دکتری شرکت دارند، شاغل محسوب نشده و واجد شرایط اعطای پژوهانه نیستند.
- صلاحیت دیوان و زمان تقدیم دادخواستمعیار تشخیص صلاحیت دیوان عدالت اداری، قانون حاکم در زمان تاریخ تقدیم دادخواست است.
- آیین دادرسی اداری حاکم بر مراجع شبه قضاییاز جمله موارد لازم الرعایه در آیین دادرسی اداری حاکم بر مراجع شبه قضایی؛ مانند هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری، صدور رآرا به صورت مستدل و مستند به قوانین و مقررات مربوطه است.
- فوقالعاده خدمت داوطلبانهی کارمندان بومی در مناطق محروماز آنجایی که بومی بودن مستخدم منافاتی با داوطلبانه بودن خدمت وی ندارد، خدمت داوطلبانه ی کارمندان بومی در مناطق محروم، مانع از پرداخت فوق العاده نقاط محروم و دورافتاده به ایشان نمی;گردد.
- صلاحیت دیوان و دعاوی علیه سازمان نظام پزشکیرسیدگی به دعاوی علیه سازمان نظام پزشکی، خارج از صلاحیت دیوان عدالت اداری می باشد.
- صلاحیت دیوان و اخطاریههای غیرقطعی دستگاه ه های اجرایی و مراجع شبه قضاییرسیدگی به شکایات از اخطاریه های دستگاه های اجرایی و مراجع شبه قضایی، به دلیل غیرقطعی بودن، خارج از صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- صلاحیت دیوان و دعوای تشخیص استحقاق دریافت بهای ملک قرار گرفته در طرح عمومیرسیدگی به دعوای تشخیص استحقاق شاکی به دریافت بهای ملکی که در طرح تملک شهرداری قرار گرفته است، در صلاحیت دیوان عدالت اداری می باشد.
- املاک واقع در طرح های عمومی و حقوق مالکانهچنانچه در مهلت مقرر قانونی پنج سال، تملک و اجرای طرح مصوب در خصوص املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری ها توسط دستگاه اجرایی ذی ربط انجام نشود، مالکان املاک مذکور از کلیه حقوق مالکانه از جمله درخواست صدور پروانه ساختمانی برخوردارند و شهرداری موظف به صدور پروانه ساختمانی در این خصوص به درخواست مالک می باشد.
- دوره آموزشی بهورزی و سابقه خدمتدوره آموزشی به ورزی، به عنوان سابقه خدمت برای بازنشستگی منظور نمی گردد.
- مرجع ابتدایی رسیدگی به دعاوی ایثارگرانرسیدگی ابتدایی دعاوی راجع به حقوق و امتیازات ایثارگران اعم از شهید، مفقود الاثر، اسیر، آزاده و جانباز، در صلاحیت کمیسیون ماده 16 قانون تسهیلات جانبازان و پس از آن قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری است.
- صلاحیت دیوان و شکایت از نظرات کمیسیون پزشکیاعتراض به آرای کمیسیون های پزشکی به جهت فنی و تخصصی بودن موضوع، قابل طرح و رسیدگی در دیوان عدالت اداری نمی باشد.
- اثر اشتباه کارفرما در ذکر عنوان شغلی کارگر بر حق بیمهکوتاهی کارفرما در تنظیم لیست حق بیمه و اشتباه در ذکر عنوان شغلی، نافی حقوق کارگر در بهره مندی از حقوق مربوط به عنوان واقعی شغل خود نیست.
- محصور نمودن اراضی از طریق دیوارکشی و صلاحیت کمیسیون ماده صد قانون شهرداریمحصور نمودن اراضی از طریق دیوارکشی، از مصادیق احداث بنا و اقدامات عمرانی نبوده تا انجام آن بدون اخذ پروانه از شهرداری، تخلف ساختمانی محسوب و قابل طرح در کمیسیون ماده صد قانون شهرداری باشد.
- مغایرت بنای احداثی با اصول و ضوابط شهرسازیاحداث بنا بدون پروانه و واقع در طرح تعریض خیابان، بیانگر مغایرت بنای احداثی با اصول و ضوابط شهرسازی و از موجباتصدور رأی به تخریب از سوی کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری می باشد.
- عدم ضرورت قلع بنا و صلاحیت اخذ جریمه از سوی کمیسیون ماده صد قانون شهرداریکمیسیون ماده صد قانون شهرداری می تواند در موارد اضافه بنای زائد بر مساحت مندرج در پروانه ساختمانی واقع در حوزه ی استفاده از اراضی تجاری، در صورت عدم ضرورت به قلع اضافه بنا، رأی به جریمه متناسب با موقعیت ملک و مصالح مصرفی صادر نماید.
- الزامات صدور رأی توسط کمیسیون ماده صد قانون شهرداریکمیسیون ماده صد قانون شهرداری ، مکلف به تصریح نوع، میزان تخلف و مستندات قانونی در آرای صادره خود می باشد. همچنین این کمیسیون در صدور رای خود ناظر به تخریب قسمت از مستحدثات غیر مجاز، باید به عدم تخریب سایر ارکان بنای احداثی مجاز توجه نماید.
- تأخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه و مسئولیت سازمان تأمین اجتماعیعدم پرداخت یا تأخیر در پرداخت حق بیمه از سوی کارفرما، رافع مسئولیت سازمان تأمین اجتماعی در برابر کارگر نمی باشد.
- صلاحیت دیوان و رسیدگی به نظرات کمیته استانی تشخیص مشاغل سخت و زیانآورتشخیص مشاغل سخت و زیان آور، از امور تخصصی و در صلاحیت کمیته استانی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور بوده و قابل امعان نظر قضایی در دیوان عدالت اداری نمی باشد.