آرای قضایی مرتبط با ماده 26
قانون حمایت خانواده — ۳۹۷ مورد
در صورتی که طلاق، توافقی یا به درخواست زوج باشد، دادگاه به صدور گواهی عدم امکان سازش اقدام و اگر به درخواست زوجه باشد، حسب مورد، مطابق قانون به صدور حکم الزام زوج به طلاق یا احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق مبادرت می کند.
- جمع شرط تنصیف دارایی و اجرت المثل ایام زوجیتجمع میان شرط تنصیف دارایی که ضمن عقد نکاح درج شده است با اجرت المثل کارهای انجام شده زوجه موضوع تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی ممکن بوده و با یکدیگر منافات ندارد.
- ارتباط طلاق به استناد عسر و حرج و شروط ضمن عقد نکاحنمی توان با استناد به تحقیقات محلی انجام شده توسط مامورین از محل سکونت زوجه و نه زوج ، عسر و حرج مد نظر قانونگذاردر الزام زوج به طلاق همسرش را احراز نمود
- اثر عدول از طلاق توافقیعدول از طلاق توافقی قبل از قطعیت و اجرای رای منع قانونی ندارد . بنابراین در صورت عدول زوج از طلاق توافقی قبل از قطعیت دادنامه، خواسته زوجه مبنی بر طلاق توافقی موضوعا منتفی بوده و چنانچه وی به علت و سبب دیگر از جمله عسر و حرج متقاضی طلاق از همسرش باشدباید جداگانه و مطابق خواسته خود مبادرت به اقامه دعوی نماید.
- اسقاط حق تجدیدنظر خواهی در دعوای طلاق توسط وکیل مع الواسطه زوجصرف تفویض وکالت از سوی زوجه به منزله تفویض کلیه اختیارات وکالتی او به وکیل مع الواسطه زوج نبوده و زوجه بعنوان وکیل مستقیم و بلاواسطه زوج حق دارد که در مقام اعمال وکالت و توکیل، تمام یا بخشی از اختیارات وکالتی خود را به وکیل مع الواسطه زوج تفویض نماید. بنابراین در صورت عدم تفویض اختیار اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی به وکیل مع الواسطه زوج، بر اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی هیچ اثر قانونی مترتب نخواهد بود.
- نوع حکم در طلاق بر اساس شروط ضمن عقد نکاحمقتضای قانونی تحقق شرط ضمن عقد نکاح، صدور حکم بر احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه می باشد و صدور گواهی عدم امکان سازش در چنین مواردی توجیه قانونی ندارد. لذا عبارت گواهی عدم امکان سازش و مدت سه ۳ ماه اعتبار ان از بدوی حذف و بجای ان عبارت حکم به احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه که مدت اعتبار این حکم شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی خواهد بود.
- اختیار دادگاه در تعیین میزان شرط تنصیف داراییتشخیص میزان استحقاق زوجه بابت شرط تنصیف دارایی در اختیار دادگاه است با اینحال در صورت اعتراض طرفین به تشخیص دادگاه، ارجاع امر به کارشناس جهت تشخیص میزان دارایی زوج ضرورت دارد.
- رابطه اجرتالمثل ایام زوجیت و نحلهبا تعیین حق نحله ، تعیین اجرت المثل بابت ایام زوجیت ، منتفی می شود.
- بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیتباتوجه به اینکه در قریب به اتفاق موارد و مصادیق زناشویی در عرف و فرهنگ مردم مسلمان ایران با محبت و حسن نیت توام بوده و زوجه امور زندگی زناشویی را بدون قصد مطالبه اجرت و با نیت تبرع انجام می دهد و حتی مطالبه اجرت و استحقاق ان به ذهن زوجه نیز خطور نمی نماید و عرف مسلم نیز به این امر صحه می گذارد مگر خلاف اصل مذکور ثابت شود بنابراین باتوجه به این اماره عرفی زوجه بایستی اثبات نماید که کارهایی را که شرعا به ذمه او نبوده به دستور زوج و به قصد عدم تبرع انجام داده است. عنوان: شرایط تحقق شرط تنصیف دارایی زوج و بار اثبات آن پیام: در خصوص شرط تنصیف دارایی با عنایت به اینکه استحقاق زوجه بر این حق حسب مفاد ان خود مستلزم تحقق شرایط و ارکانی است؛ از جمله اینکه تقاضای طلاق از سوی زوج می بایست بدون عذر موجه بوده و ناشی از سوی رفتار زوجه نباشد و همچنین احراز گردد که زوج در مدت زندگی مشترک به کمک زوجه و با نقش تاثیر گذار وی اموالی را بدست اورده است که ان اموال همین که موجود باشد و در طول زندگی تلف یا هزینه نشده باشد و بار اثبات این موضوع بر عهده زوجه می باشد. بنابراین توجها به اینکه به دست اوردن مال یا اموالی از سوی زوج و بقای ان در طول زندگی مشترک بر دادگاه محرز نگردیده و زوجه در این باب دلیلی ارایه ننموده و اموالی معرفی ننموده است؛ لذا زوجه از این بابت حقی ندارد.
- تاثیر نشوز زوجه در تحقق شروط ضمن عقد نکاحدر خصوص شرط تنصیف دارایی، صرف نظر از اینکه ایا زوجین در زمان شروع زندگی مشترک، مالی کسب کرده اند یا خیر؟ باتوجه به اینکه شرط تنصیف زمانی محقق می گردد که زوج بدون عذر موجه در خواست طلاق را مطرح نماید که در ما نحن فیه زوج علیرغم محکومیت زوجه به تمکین در سال ۱۳۹۴ حدود ۷ سال صبر نموده و چون امکان بازگشت زوجه به زندگی مشترک وجود نداشته است دعوی طلاق را مطرح نموده است. بنابراین باتوجه به اینکه عذر وی موجه و قانونی است و به علت ناشزه بودن زوجه تنصیف دارایی مصداق ندارد.
- تاثیر روابط نامشروع زوجه در تحقق شرط تنصیفدر خصوص شرط تنصیف اموال کسب شده در زمان زندگی مشترک زوجین، باتوجه به اینکه زوج علت درخواست طلاق را روابط نامشروع زوجه اعلام نموده و در این خصوص سند تعهدنامه مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۷ دفترخانه تنظیم شده و حسب ان زوجه رد و بدل کردن پیام های نامشروع را پذیرفته و متعهد به عدم تکرار رفتار غیر اخلاقی شده است؛ بنابراین محکمه باتوجه به اینکه درخواست طلاق را ناشی از رفتار ناشایست زوجه تشخیص داده، شرایط تنصیف اموال را احراز نمی نماید.
- اختیار دادگاه نسبت به شرط تنصیف داراییدر شرط تنصیف، تعیین تا نصف اموال نیازی به جلب نظر کارشناس ندارد و طبق شرط اعلامی دادگاه راسا این حق را دارد که به نظر خودش تا نصف اموال اعلام رای نماید.
- موکول نمودن اجرای صیغه طلاق به پرداخت اقساط مهریهموکول نمودن اجرای صیغه طلاق به پرداخت تمام اقساط مهریه متضمن عدم اجرای صیغه طلاق برای سالها و مخالف تقسیط انجام شده می باشد زیرا هدف از تقسیط، اجرای صیغه طلاق، با رعایت حقوق مالی زوجه می باشد.
- وضعیت اجرت المثل ایام زوجیت در دوران عقداگر زوجین زندگی مشترک نداشته و تنها به مدت چهار ماه با هم رابطه زوجیت ( دوران عقد ) داشته باشند از این بابت اجرت المثل ایام زندگی مشترک به زوجه تعلق نخواهد گرفت.
- اعمال شرط تنصیف دارایی در طلاقاگر زوج فاقد اموال کسب شده در دوره زوجیت باشد و زوجه اموالی از وی تعرفه ننماید شرط تنصیف قابل اجرا نخواهد بود.
- تحقق شرط ضمن عقد نکاح به جهت اعتیاد زوجهرویین و شیشه نوعا مضر و مخل به اساس زندگی مشترک محسوب می شود و اعتیاد زوج به این مواد از موجبات تحقق وکالت در طلاق خواهد بود.
- تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر ناباروری زوجدر صورتی که زوج به روش طبیعی توانایی ایجاد باروری را نداشته باشد شرط دهم از شروط ضمن عقد نکاح جهت طلاق محقق می گردد اگر چه با استفاده از روش های کمک باروری قدرت باروری را کسب نماید.
- حکم دادگاه در فرض تحقق وکالت زوجه در طلاقدر فرض تحقق وکالت زوجه به دلیل تخلف زوج از شروط ضمن عقد نکاح، حکم الزام زوج به اعمال شرط وکالت در طلاق توسط زوجه صادر خواهد شد و نه گواهی عدم امکان سازش.
- حکم دادگاه در فرض احراز شرایط اعمال وکالت در طلاقنظر به اینکه صدور گواهی عدم امکان سازش انحصارا و اختصاصا در طلاق توافقی و طلاق به درخواست زوج موضوعیت داشته و صادر می گردد. و در طلاق به درخواست زوجه ، حتی در اجرای و اعمال شرایط وکالت در طلاق ، حکم به الزام و اجبار زوج به طلاق اصدار می یابد. فلذا عبارت گواهی عدم امکان سازش صادر و اعلام می گردد. از حذف و به جای ان عبارت حکم به احراز تحقق شرط و تجویز اعمال وکالت در طلاق از سوی زوجه صادر می گردد. جایگزین ان می گردد.
- تفویض نمایندگی به سر دفتر طلاق در فرض وکالت زوجه در طلاقدر فرض وکالت بلاعزل زوجه در طلاق، با تجویز اعمال وکالت از سوی زوجه جهت اجرای صیغه طلاق، ضرورتی به تفویض نمایندگی از سوی دادگاه به سر دفتر مجری طلاق جهت اجرای صیغه طلاق در صورت امتناع زوج وجود نخواهد بود.
- تکلیف زوج در مورد مهریه در فرض مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبتاگر زوج متقاضی طلاق همسرش باشد مکلف است که کلیه حقوق مالی استحقاقی زوجه از جمله مهریه ما فی القباله او را قبل از اجرا و ثبت طلاق در حق زوجه پرداخت نماید و صرف مطالبه از طریق اجرای ثبت چنانچه تا زمان وقوع طلاق بنحو کامل وصول نشده باشد، رافع تکلیف قانونی زوج در پرداخت مهریه استحقاقی زوجه قبل از اجرا و ثبت طلاق نخواهد بود.
- تاثیر عدم رضایت زوجه بر درخواست طلاق از سوی زوجزوج می تواند هروقت که بخواهد با اخذ مجوز از دادگاه و پرداخت حقوق همسرش او را مطلقه نماید و مخالفت و عدم رضایت زوجه به طلاق موثر در مقام نبوده و قابلیت توجه و ترتیب اثر را ندارد.
- اثر یکبار ضرب و جرح زوجه بر تحقق عسر و حرجاگر شدت ضربه وارده به زوجه و سایر موارد و مصادیق طرح شده توسط وی حاکی از عمق و کهنگی تنش در زندگی مشترک و کراهت زوجه باشد از موجبات طلاق خواهد بود حتی اگر ضرب و جرح زوجه یک بار اتفاق افتاده باشد.
- تاثیر صدور حکم تمکین بر نفقه گذشته زوجهصرف صدور حکم تمکین علیه زوجه دلیل بر اثبات نشوز زوجه محسوب نمی باشد، بلکه نتیجه اقدامات اجرایی بعد از صدور اجراییه کاشف از نشوز یا عدم نشوز زوجه خواهد بود. بنابراین صرف صدور حکم تمکین نمی تواند استحقاق او را نسبت به نفقات معوقه و ایام عده ساقط نمایند.
- نقش افتراق جسمانی زوجین در تحقق عسروحرجافتراق جسمانی طولانی مدت زوجین اگر از طرف زوج اقدام مفید و موثری جهت رفع اختلاف و تمشیت امور و ترغیب و تشویق زوجه به بازگشت به منزل بعمل نیاید سبب بلاتکلیفی و مشقت غیر قابل تحمل زوجه می باشد و از موجبات طلاق خواهد بود.
- اثر ازدواج موقت زوج بر تحقق وکالت در طلاقاگر زوج بدون رضایت زوجه و تجویز دادگاه، اقدام به ازدواج موقت نماید، تخلف وی از بند ۱۲ از شروط مندرج در سند نکاحیه محقق شده و و زوجه حق دارد با اعمال وکالت در طلاق، ضمن انتخاب نوع طلاق نسبت به اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی آن اقدام نماید.