آرای قضایی مرتبط با ماده 12
قانون زمین شهری — ۶۸ مورد
تشخیص عمران و احیاء و تاسیسات متناسب و تعیین نوع زمین دایر و تمیز بایر از موات به عهده وزارت مسکن و شهرسازی است این تشخیص قابل اعتراض در دادگاه صالحه میباشد.
وزارت مسکن و شهرسازی مکلف است نظریه خود را در تشخیص نوع زمین،اعم از آنچه تاکنون صادر نموده و به آن اعتراض نشده یا آنچه بعدا صادر مینماید به مالکین اعلام نماید. مهلت حق اعتراض از تاریخ اعلام سه ماه تعیین میگردد.در صورت عدم دسترسی یا استنکاف مالک از دریافت نظریه،بایستی طی دو نوبت به فاصله ده روز نظریه مذکور در روزنامه کثیر الانتشار آگهی،تا سه ماه از تاریخ آخرین آگهی،مدعیان میتوانند اعتراض خود را به دادگاه تسلیم نمایند،در صورت عدم وصول اعتراض در مهلت مذکور تشخیص،قطعی و لازمالاجراء است.
تبصره 1- دادگاه نسبت به اعتراض خارج از نوبت و بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی رسیدگی کرده و حکم لازم خواهد داد،اعتراض به تشخیص وزارت مسکن و شهرسازی در دادگاه مانع از اجراء مواد این قانون نمیگردد.
تبصره 2- ملاک تشخیص مرجع مقرر در ماده 12 در موقع معاینه محل در مورد نوع زمینهایی که از تاریخ 1357/11/22 وسیله دولت یا ارگانها و نهادها و کمیتهها و دفاتر خانهسازی احداث اعیانی یا واگذار شده بدون در نظر گرفتن اعیانیهای مذکور خواهد بود.
- مرجع صالح جهت رسیدگی به خواسته ی ابطال رای کمیسیون ماده ۱۲ قانون زمین شهریرسیدگی به خواسته ابطال رای کمیسیون ماده ۱۲ قانون زمین شهری در صلاحیت دادگاه است و از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است.
- ارتباط دعاوی ابطال سند مالکیت و ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریدعوای ابطال سند مالکیت و دعوای ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری که منجر به صدور سند مالکیت گردیده ، دارای منشاء واحد و مرتبط با یکدیگر هستند و در فرض اقامه دعاوی مذکور به موجب یک دادخواست، دادگاه مکلف است به هردو دعوی توامان رسیدگی کرده و رای مقتضی صادر کند.
- فرجام خواهی از اعتراض به رای صادره از مراجع شبه قضاییاعتراض به آراء صادره از کمیسیونهای شبه قضایی به لحاظ اینکه دعوی راجع به صحت و سقم آنها مطرح شده و به تشخیص آنها اعتراض و ابطال آنها خواسته میشود، قابلیت فرجامخواهی در دیوان عالی کشور را ندارد. -
- ابطال سند رسمی صادره بر اساس رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریدر صورتی که بر اساس رای کمیسیون ماده 12 زمین شهری، زمینی موات اعلام شده و سند آن بنام دولت انتقال داده شود، تا زمانی که این رای به موجب احکام دادگاه های ذی صلاح ابطال نشود ، صدور حکم به ابطال سند رسمی قابل پذیرش نبوده و دعوی مربوطه قابل استماع نیست.
- مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به نظریه کمیسیون قانون زمین شهریمرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به نظریه کمیسیون مندرج در قانون زمین شهری، دادگاه عمومی بوده و دیوان عدالت اداری در این خصوص صلاحیتی ندارد. -
- فرجام خواهی از تصمیمات مراجع شبه قضاییتصمیمات کمیسیون های شبه قضایی و آراء محاکم عمومی در مقام رسیدگی به اعتراض نسبت به آنها، قابلیت فرجام خواهی ندارد.
- تملک املاک و اراضی مورد نیاز دستگاه های اجرایی بر اساس قانون زمین شهریدر صورتی که ملک یا زمین مورد نیاز دستگاه اجرایی، دایر بوده و در زمان نیاز مورد بهره برداری قرار می گرفته نهاد یا دستگاه اجرایی نمی تواند بر اساس قانون زمین شهری ملک یا زمین مورد اشاره را تملک کند؛ بلکه باید بر اساس قانون نحوه تملک اراضی و املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداریها اقدام به تملک ملک یا زمین موردنظر خود کند.
- شرط اعتبار مالکیت زمینهای مواتزمینهای موات شهری در اختیار دولت جمهوری اسلامی است و اجازه احیا و عمران دلالتی بر تملیک ندارد، مگر اینکه بعد از تاریخ 1357/11/22 توسط دولت واگذار شده باشند.
- تکلیف دادگاه در فرض تشخیص صلاحیت دیوان عدالت اداریاگر دادگاه عمومی با اعتقاد به صلاحیت دیوان اداری از خود نفی صلاحیت کند، باید ابتدا پرونده را مستقیما به دیوان عدالت اداری ارسال کرده و درصورت نپذیرفتن صلاحیت از سوی این مرجع و حصول اختلاف در صلاحیت، پرونده جهت حل اختلاف به دیوان عالی کشور ارسال شود.
- خواسته در اعتراض به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریدر دعوی اعتراض به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری، چنانچه خواهان خواسته غیرملی بودن ملک مورد نزاع را نیز مطرح کرده باشد، با توجه به اینکه این کمیسیون رایی دایر بر ملی بودن ملک صادر نمی کند؛ دعوی اساسا ناصحیح مطرح شده و مسموع نیست.
- شرط ابطال دادخواست به جهت عدم تهیه مقدمات قرار کارشناسیصدور قرار ابطال دادخواست به جهت عدم تهیه وسیله ی اجرای قرار کارشناسی؛ منوط به تعیین وقت اجرای قرار و حضور طرفین است؛ بنابراین صرف اخطاریه مبنی بر آنکه ظرف یک هفته با کارشناس هماهنگ شود، کافی برای صدور قرار مربوطه نیست.
- مبدا مهلت اعتراض به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریمهلت مقرر برای اعتراض به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری مبنی بر موات اعلام شدن زمین، از زمان علم معترض نسبت به رای کمیسیون است و تاریخ درج در آگهی ملاک نیست.
- ضمانت اجرای اعتراض به دعوا در خارج از مهلت قانونیدر صورت اعتراض خارج از مهلت به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری، صدور حکم بطلان دعوی فاقد وجاهت است بلکه مرجع رسیدگی کننده، مکلف به صدور قرار رد دعوی است.
- مطالبه خسارت دادرسی از شهرداریاگر حکم بر ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری(مبنی بر موات بودن) صادر شود؛ شهرداری محکوم به پرداخت خسارت دادرسی نخواهد بود؛ زیراشهرداری به نمایندگی از دولت و به منظور حفظ مصالح عمومی تصمیم گرفته است.
- شرط مطالبه بهای روز ملک واقع شده در طرحآنچه مناط اعتبار جهت پرداخت بها عادله روز ملک می باشد میزان تصرفات مجری طرح بوده؛ بنابراین صرف در طرح واقع شدن بدون اجرای طرح نسبت به آن موجد حق برای مالک نیست. -تایید شده عنوان: شرط مطالبه بهای روز ملک واقع شده در طرح پیام: آنچه مناط اعتبار جهت پرداخت بها عادله روز ملک می باشد میزان تصرفات مجری طرح بوده؛ بنابراین صرف در طرح واقع شدن بدون اجرای طرح نسبت به آن موجد حق برای مالک نیست.
- مرجع رسیدگی به دعوی ابطال سند مالکیت معارضرسیدگی دادگاه به دعوی ابطال سند مالکیت معارض، منوط به تشخیص تحقق تعارض از سوی هیات نظارت است اما چنین امری موجب صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه به اعتبار صلاحیت هیات موصوف نیست بلکه دادگاه می تواند با استفاده از ملاک ماده ۱۹ قانون ایین دادرسی کیفری در این خصوص، تصمیم مقتضی اتخاذ نماید.
- تاثیر موات اعلام شدن مبیع بر عقد بیع واقع شدهچنانچه پس از وقوع عقد بیع، بر اساس رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری، مبیع، زمین موات اعلام شود، این نظریه جنبه کاشفیت داشته و دارای اثر قهقهرایی است؛ بنابراین عمل حقوقی انجام شده فاقد اثر حقوقی است.
- مطالبه خسارت دادرسی متعاقب ابطال نظریه کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریابطال نظریه کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری و اعلام بایر بودن زمین، موجب محکومیت اداره کل راه و شهرسازی به پرداخت خسارت دادرسی نیست؛ زیرا اقدامات اداره مذکور به منظور حفظ منافع عمومی ودر راستای اعمال حاکمیت دولت صورت گرفته و موضوع خسارت دادرسی به اقدامات آن اداره قابلیت انتساب ندارد.
- رابطه ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری و ابطال سند مالکیتابطال رای کمیسیون ماده 12قانون زمین شهری، ملازمه ای با دعوای ابطال سند مالکیت ندارد؛ بنابراین صدور قرار رد دعوای ابطال رای کمیسیون به استناد آنکه ابطال رای فرع بر ابطال سند مالکیت است، فاقد وجاهت قانونی است.
- مطالبه قیمت زمین واقع شده در طرح شهرداریبهای ملک واقع شده در طرح شهرداری توسط مالک رسمی قابل مطالبه است و به دلیل موات اعلام شدن زمین مذکور توسط کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری نمی توان مالک رسمی را از آثار وامتیازات مالکیت خود محروم کرد.
- دعوی تنفیذ مبایعه نامه عادیدعوی تنفیذ مبایعه نامه عادی نسبت به ملکی که دارای سند رسمی مالکیت است، مادامی که سند رسمی باطل نشود، موجه نیست؛ زیرا درخواست تنفیذ اسناد عادی صرفا در مواردی که مقنن اجازه داده است از جمله تنفیذ وصیت نامه عادی ممکن است. عنوان: دعوای جلب ثالث در اعتراض ثالث پیام: دعوی جلب ثالث در طرق فوق العاده اعتراض از جمله اعتراض ثالث امکان پذیر نیست.
- مبداء مهلت اعتراض به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریدر صورت عدم دسترسی به مالک یا استنکاف مالک از ملاحظه رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری و انتشار آن در روزنامه کثیرالانتشار، صرف گذشت مهلت سه ماهه اعتراض از تاریخ نشر آگهی از موجبات صدور قرار استماع دعوی محسوب نمی شود زیرا باید اطلاع مالک از رای مسلم باشد.
- حدود صلاحیت کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهریآنچه در صلاحیت اداره کل راه و شهرسازی و کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری قرار گرفته، اعلام نوعیت ملک است و بحث تعیین کاربری اراضی خارج از اختیار کمیسیون مذکور است.
- ضمانت اجرای طرح دعوای ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری و ابطال سند مالکیت ضمن دادخواست واحددرصورتی که ابطال رای کمیسیون تشخیص ماده 12 قانون زمین شهری و ابطال سند مالکیت صادره بر مبنای آن، ضمن دادخواست واحد مطرح شود، ابطال سند مالکیت منوط به قطعیت رای دادگاه راجع به ابطال رای کمیسیون است؛ بنابراین در خصوص خواسته اخیر قرار اناطه صادر می شود. (بررسی نکته بدوی ؛در عمل در تجدیدنظر هم تفکیک شده ولی در اینخصوص تجدیدنظرخواهی نشده)
- ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری نسبت به ملک مشاعدر صورت ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری نسبت به بخشی از ملک مشاع، عدم پذیرش دعوی مذکور نسبت به بخش دیگر، با وصف اشاعه بودن مالکیت، ترجیح بلامرجح خواهد بود. عنوان: مهلت اعترض به رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری پیام: دعوای ابطال رای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری، مقید به زمان خاص نیست.