آرای قضایی

در صورتی که زوجه ابتدائا، نسبت به اشتغال زوج در محلی غیر از محل زندگی مشترک رضایت دهد، عدم رضایت بعدی او به این امر، موجب تحقق "ترک زندگی مشترک از ناحیه زوج" نمی شود.

درصورتی که محکومیت کیفری زوج (سرقت تعزیری)، عرفا با حیثیت خانوادگی هر خانواده مومن و متدین ومقید به اخلاق مغایرت داشته باشد، شرط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق محقق می شود؛ و اگر زوج مدعی خلاف این امر است، خود او باید فقدان اوصاف مذکور در زوجه و یا خانواده اش را ثابت کند.

مقررات تعدد جرم ناظر بر جرائم مختلف بوده و درخصوص جرایم مشابه قابل اجرا نیست.

چنانچه منشأ دعوای مطالبه غرامات بیمه عمر (اجباری و تکمیلی ) قرارداد منعقده میان خواهان و یک نهاد دولتی باشد؛ رسیدگی به این دعوی از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج و در صلاحیت دادگاه است . -

مطالبه اجرت‌المثل ایام زوجیت و شرط تنصیف که از شروط ضمن عقد می باشد، به صورت توأمان امکان پذیر بوده و تعیین اجرت‌المثل از سوی دادگاه، باعث سقوط حق زوجه برای استفاده از شروط ضمن عقد نمی شود.

در دعوی طلاق، دادگاه مکلف است علاوه بر تعیین وضعیت حضانت فرزند مشترک، حق ملاقات وی با پدر یا مادری که حضانت بر عهده وی نیست، را نیز پیش بینی کرده و جزئیات ترتیب ملاقات، محل، تاریخ و مدت آن را نیز ذکر کند.

چنانچه جهیزیه زوجه، در اثر ایجاد حریق توسط زوج از بین رفته باشد، حتی در صورت تبرئه زوج در دادگاه کیفری، به دلیل عدم احراز عمد در ایجاد حریق، مسئولیت وی از باب تلف مال به قوت خود باقی است.

ثبت رسمی نکاح، از ارکان صحت عقد نکاح نیست؛ بنابراین، هرچند ثبت نکاح دائم الزامی بوده و عدم ثبت آن موجب تعقیب کیفری زوج است؛ ولی عقد نکاحی که بدون ثبت رسمی میان طرفین منعقد شده است از نظر شرعی صحیح بوده و تمام آثار نکاح صحیح بر آن مترتب است.

ازدواج مجدد زوج بدون اجازه زوجه و یا اخذ مجوز از دادگاه (علیرغم صدور حکم الزام به تمکین برای زوجه)، موجب تحقق شرط ضمن عقد و وکالت زوجه در طلاق می باشد و دائم یا موقت بودن ازدواج دوم، مؤثر در مقام نیست.

درصورتی که زوج به زوجه، وکالتی مطلق در طلاق اعطا کرده و حق عزل وکیل را نیز از خود سلب نموده باشد، زوج حق پس گرفتن دعوای طلاق اقامه شده از ناحیه زوجه را ندارد. زیرا در صورت وجود چنین حقی برای زوج، وکالت مذکور امری بیهوده و عبث تلقی و اعمال آن به صورت دور باطل و بی اثر می شود که این امر خلاف مفاد وکالت و ماهیت آن می باشد. -

الف- استنکاف زوج از پرداخت به موقع نفقه، الزام وی از طریق دادگاه و پرداخت بخشی از آن پس از صدور اجرائیه، مصداق بارز عسر و حرج بوده و زوجه می تواند برای رهایی از این وضعیت مشقت بار دعوای طلاق مطرح کند. -شده. ب- در دعوی طلاق از ناحیه زوجه، حتی در فرضی که شرط ضمن عقد مربوط به ازدواج مجدد زوج امضا نشده باشد، حدوث این امر و رها کردن همسر اول، می تواند در تحقق عسر و حرج موثر باشد و باید مورد توجه دادگاه قرار بگیرد.

درصورتی که یکی از محکوم علیهم رأی بدوی، نسبت به آن تجدیدنظرخواهی و دیگری فرجام خواهی نموده باشد؛ از آنجا که رسیدگی تجدیدنظر، مرحله ای قبل از فرجام بوده و ممکن است با رأی تجدیدنظر، که در ماهیت دعوی صادر می شود، نیازی به فرجام خواهی نباشد، پرونده باید ابتدائا در دادگاه تجدیدنظر مورد رسیدگی قرار گرفته و سپس به دیوان عالی ارسال شود.

هنگامی که منافع یک ملک (مانند سرقفلی ) متعلق حق غیر باشد، مالک اعیانی نمی تواند حق غیر را بدون اذن مالک منافع در رهن قرار دهد.

اقرار درصورتی موضوعیت دارد که نزد دادگاه صادرکننده حکم صورت گرفته باشد و اقرار نزد ضابطین و بازپرس، صرفا به عنوان اماره می تواند مبنای علم قاضی قرار گیرد.

صلاحیت اداره ثبت احوال در اصلاح شناسنامه، محدود به موردی است که متقاضی ابتدائا به این سازمان مراجعه و بر اساس سوابق سجلی موجود، صدور شناسنامه اصلاحی را درخواست کند.اما در فرضی که مشخصات مادر صاحب سند، به طور کامل درج نشده و در سوابق سجلی ثبت احوال نیز مشخصات کامل وی وجود ندارد، صدور شناسنامه اصلاحی، صرفا جنبه اداری نداشته و دارای آثار حقوقی است؛ بنابراین مستلزم رسیدگی قضایی در دادگاه می باشد.

1- شرط اذن ولی در خصوص نکاح موقت دختر باکره، به شرایط و نوع تقلید زوج و زوجه، بستگی دارد. بنابراین در صورتی که حسب اعلام زوجین، آنها از مرجعی تقلید نمایند که نظر بر عدم اشتراط اذن ولی در نکاح موقت داشته باشد، انعقاد این عقد بدون اجازه ولی صحیح است. 2- در فرض بذل مدت باقیمانده از عقد موقت، توسط زوج و اقدام فوری برای نکاح دائم با همان زوجه، نیازی به رعایت عده (دو طهر) توسط زوجه نبوده و از نظر شرعی ایرادی بر نکاح دائمی رسمی بعد از بذل مدت وارد نیست.

در دعوای اثبات زوجیت، اگر در وقوع اصل عقد اختلاقی نبوده و صرفا گفتگو در مورد دایم یا موقت بودن آن باشد، با توجه به غلبه نکاح دائم بر نکاح موقت، اصل بر دوام زوجیت است.

درصورت احراز اعتیاد زوج، بستری شدن مکرر وی به جهت اعتیاد و استشهادیه محلی مبنی بر استمرار اعتیاد وی، عسر و حرج زوجه ثابت می شود و منفی شدن نتیجه آزمایش زوج نافی این امر نیست؛ زیرا در صورت عدم مصرف مواد مخدر به مدت 48 ساعت پیش از آزمایش، نتیجه آزمایش منفی شده و از این رو این نتیجه، قابل اتکا نیست.

تقاضای تقسیم ترکه، ولو در فرضی که ترکه منحصر به یک مال غیر منقول باشد، محتاج رسیدگی قضایی بوده و رسیدگی به آن از صلاحیت اداره ثبت محل وقوع ملک خارج است . -

با عنایت به اینکه الزام بایع به تسلیم مبیع از آثار بیع صحیح است، رسیدگی به دعوی مذکور ملازمه با احراز وقوع بیع به نحو صحت و استقرار مالکیت مدعی(خواهان)دارد؛ بنابراین چنانچه مبیع غیر منقول باشد،رسیدگی به این دعوی، در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول است.

رسیدگی به دعوی مطالبه حق اعاشه عرصه و اعیانی ملک، که سابقا در اجرای تملک توسط شهرداری، بهای آن پرداخت شده است، چنانچه بدون ادعای تخلف و نقض قانون از سوی شهرداری (در راستای اقدامات صورت گرفته از جانب نهاد مذکور) باشد، از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج و در صلاحیت دادگاه عمومی است. نعیمی

صلاحیت کمیسیون آب های زیرزمینی، رسیدگی به اختلافاتی است که در ماهیت تصمیمات وزارت نیرو به وجود آمده و مرتبط با کاهش آبدهی، خشک شدن و یا تزاحم چاههای محفوره باشد؛ بنابراین اختلافات مربوط به محل و موقعیت چاه جدید، که ارتباطی با آبدهی یا کم آبی چاه نداشته باشد، منصرف از آن بوده و رسیدگی به آن ها در صلاحیت دادگاه عمومی است.

عدم مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت از ناحیه زوجه، در طول زندگی مشترک و تا پیش از حصول اختلاف ، دلالت بر قصد تبرع وی نداشته و موجب سقوط حق و ادعای او نیست. عنوان: بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت پیام: صرف بیان قصد عدم تبرع از جانب زوجه (در خصوص انجام کارهای منزل) جهت استحقاق ایشان به دریافت اجرت المثل ایام زندگی مشترک، کافی بوده و وی برای اثبات این امر، نیازی به ارائه دلیل ندارد بلکه زوج می بایست قصد تبرع زوجه را اثبات کند.

صرف عدم تعیین زمان، مدت و مکان ملاقات با فرزند مشترک تحت حضانت یکی از والدین در حکم مربوط به طلاق، از موجبات نقض دادنامه صادره محسوب نمی شود. عنوان: اثر تعهد سابق زوج مبنی بر خودداری از اذیت و آزار زوجه پیام: تعهد سابق زوج مبنی بر خوددرای از اذیت و آزار زوجه در زندگی مشترک، افاده بر سابقه سو اخلاق و سو رفتار او نسبت به زوجه در ایام زندگی مشترک دارد.

فرجام خواهی که در مهلت تجدیدنظرخواهی اقامه شود، تجدیدنظر خواهی تلقی شده و جهت رسیدگی به دادگاه تجدیدنظر ارسال می شود.

چنانچه زوج پس از حدوث اختلافات خانوادگی با زوجه و طرح دعاوی متعدد از جمله طلاق، اقدام به انتقال اموال خود به غیر نماید، این نقل و انتقالات در چنین زمان و موقعیتی، می تواند اماره ای بر تقلب زوج نسبت به قانون جهت تضییح حقوق زوجه در اجرای شرط تنصیف دارایی، تلقی شود.

درخواست تغییر نام صاحب سند سجلی از حیث جنسیت ذکور به اناث یا بالعکس، از مسائلی است که واجد آثار حقوقی بوده و نیازمند اظهارنظر قضایی می باشد؛ بنابراین رسیدگی به آن از صلاحیت هیأت حل اختلاف اداره ثبت خارج و در صلاحیت دادگاه عمومی است.

قلع و قمع بنای احداث شده در ملک غصبی، خارج از صلاحیت کمیسیون ماده 100 شهرداری و در صلاحیت مراجع دادگستری است. -

صلاحیت هیأت نظارت اداره ثبت در اصلاح اسناد رسمی محدود به مواردی است که در موقع ثبت ملک و یا ثبت انتقالات بعدی، صرفا به علت عدم توجه و دقت نویسنده سند مالکیت،اشتباه قلمی رخ دهد و یا ثبت دفتر املاک، مخالف با سند رسمی یا حکم دادگاه باشد؛ در غیراین موارد، رسیدگی به درخواست اصلاح حدود مندرج در سند مالکیت، در صلاحیت دادگاه عمومی است. - نعیمی

در دعوی فسخ نکاح به ادعای تدلیس و ازدواج سابق زوجه، در صو رتی که در سند نکاح عدم سابقه ازدواج، به عنوان یک صفت خاص، شرط نشده و صرفا دوشیزه بودن وی شرط شده و زوجه علیرغم ازدواج سابق همچنان دوشیزه باشد باشد؛ فسخ نکاح از این جهت پذیرفته نیست.