آرای قضایی
آرای قضایی منتشرشده پژوهشگاه قوه قضاییه. ۳۰٬۸۳۳ مورد — هر سند به مواد قانونیای که به آنها استناد شده متصل است.
همه۱٬۴۰۴۱٬۴۰۳۱٬۴۰۲۱٬۴۰۱۱٬۴۰۰۱٬۳۹۹۱٬۳۹۸۱٬۳۹۷۱٬۳۹۶۱٬۳۹۵۱٬۳۹۴۱٬۳۹۳۱٬۳۹۲۱٬۳۹۱۱٬۳۹۰۱٬۳۸۹۱٬۳۷۴۱٬۳۲۶۱٬۳۲۳۱٬۳۱۲
- حدود توافقات مالکین آپارتماننظر به اینکه قانون تملک آپارتمانها و آیین نامه مربوط به آن، از قوانین آمره محسوب می شوند، توافقات خلاف آن فاقد وجاهت قانونی است؛ بنابراین توافق مبنی بر سلب حق استفاده از حیاط، فاقد اثر است.
- حضانت مادر تا سن قانونیاگر در حکم طلاق حضانت فرزندان تا سن قانونی به مادر سپرده شود؛ سن مزبور، هفت سالگی خواهد بود؛ زیرا خلاف آن مغایر قانون است و سن بلوغ و رشد ملاک نیست.
- محکومیت خریدار به پرداخت ثمن در دعوای تنظیم سند رسمیموکول نمودن تنظیم سند رسمی به پرداخت الباقی ثمن، منوط به ارائه دادخواست مطالبه ثمن ازسوی ذینفع(فروشنده)، با رعایت شرایط عمومی طرح دعوی و تادیه هزینه دادرسی است.
- صدور حکم تعلیقیدر صورتی که اجرای محکومیت زوجه به تمکین، منوط به تهیه مسکن مستقل و وسایل زندگی شود، حکم تعلیقی محسوب شده و به دلیل عدم تنجیز قابل نقض در مرحله تجدیدنظرخواهی است.
- سمت مادر در دعوی مطالبه نفقه فرزنددر صورتی که فرزندان مشترک، تحت حضانت مادر قرار داشته باشند، هرچند که اولویت حضانت آنها با پدر باشد، مادر می تواند جهت مطالبه نفقه فرزندان، طرح دعوی کند و خدشه ای بر سمت او وارد نیست.
- عوامل مؤثر بر تعدیل اقساط مهریه — ۱۳۹۴/۰۷/۲۷در دعوی تقلیل و تعدیل اقساط مهریه، علاوه بر تغییر وضعیت اقتصادی زوج و تغییر شرایط بازار، وضعیت مالی زوجه از جمله هزینه های درمانی وی نیز مورد توجه قرار می گیرد.
- درج نشانی زندان به عنوان اقامتگاه خواندهاگر زندان به عنوان اقامتگاه خوانده درج گردد؛ باید اخطاریه رفع نقص صادر شود، زیرا زندان اقامتگاه محسوب نمی شود؛ بنابراین صدور قرار عدم صلاحیت بر اساس اقامتگاه مندرج در دادخواست( زندان) فاقد وجاهت است.
- دعوی نفی نسب پس از اخذ شناسنامهادعای نفی نسب پس از اخذ شناسنامه برای فرزند، قابل پذیرش نیست؛ زیرا ادعای مذکور انکار بعد از اقرار محسوب می شود. عنوان: ذینفع دعوی نفی ولد پیام: نفی ولد از غیر، مسموع نیست و فقط پدر می تواند دعوی نفی ولد طرح کند؛ بنابراین در صورت فوت پدر، دعوی نفی نسب توسط ورثه با قرار رد دعوی مواجه می شود.
- اثر مصادف شدن روز ایفای تعهد با تعطیل رسمی بر مطالبه وجه التزامهر گاه طرفین قرارداد، جهت ایفای تعهدات قراردادی(انتقال سند)،روزی را معین نموده و آن روز مصادف با تعطیلی رسمی باشد، ایفای تعهد به روز بعد از سررسید قراردادی، موکول می شود؛ بنابراین عدم حضور هر یک از طرفین در روز بعد از تعطیلی، موجد حق مطالبه وجه التزام است.
- ضمانت اجرای اقامه دعوی اعسار توسط تاجراگر دعوی اعسار توسط تاجر مطرح شود، قرار رد دعوی صادر می شود ، بنابراین صدور حکم بر بطلان دعوا فاقد وجاهت قانونی است.
- مطالبه ارش البکاره در فرض صدور حکم برائت از زنای به عنفدر صورت صدور حکم برائت از زنای به عنف؛ ارش البکاره قابل مطالبه نیست؛ زیرا در صورتی که زن، مکره نبوده، خودش اقدام به زوال کرده و ضمان در اتلاف با اذن معلوم نیست.
- دعوی مطالبه ی نفقه با وجود زندگی مشترک — ۱۳۹۴/۰۷/۱۵حضور زوجین در منزل مشترک دلالت بر تامین هزینه های زندگی توسط زوج دارد. بنابراین دعوی مطالبه نفقه بدون اثبات خلاف آن پذیرفته نمی شود.
- عدم حضور اصحاب دعوا در دعوای مستند به سند رسمیدر موردی که دعوی مستند به سند رسمی است، درفرض عدم حضور خواهان و خوانده، دادگاه می تواند حکم غیابی صادر کند و از موارد صدور قرار ابطال دادخواست نیست. عنوان: قابلیت طرح دعوی در دادگاه محل برگشت چک پیام: در موردی که دادگاه به اخذ توضیح از خواهان نیاز دارد، باید ضرورت حضور او را در اخطاریه قید کند. درصورت عدم حضور وی و در صورتی که با اخذ توضیح از حوانده نیز نتواند در ماهیت دعوی رای صادر کند، قرار ابطال دادخواست صادر می شود.
- محدوده اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در چکدرخصوص رابطه مستقیم میان صادر کننده و دارنده چک، اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در اسناد تجاری موضوعیت ندارد؛ بنابراین صادرکننده مجاز به تعرض به نحوه وصول چک و رابطه معاملاتی مبنای چک است و اگر دارنده چک دلیل قانع کننده ای در باب اینکه امتیاز یا وجهی به صادر کننده چک در ازای دریافت چک تادیه نموده و منشا استفاده از این چک ایجاد حقی بر پایه یک رابطه حقوقی صحیح باشد اقامه ننماید، حکم به رد دعوای مطالبه وجه چک صادر می شود. عنوان: قلمرو اصل عدم استناد به ایرادات پیام: در رابطه مستقیم میان صادر کننده و دارنده چک، اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات، موضوعیت ندارد و صادر کننده مجاز به تعرض به نحوه وصول چک و رابطه معاملاتی مبنای آن است؛ بنابراین در این فرض، دارنده چک در صورتی که دلیل قانع کننده ای در باب اینکه امتیاز یا وجهی به صادر کننده داده و منشا استفاده از این چک ایجاد حقی بر پایه یک رابطه حقوقی صحیح است، ارائه نکند، مستحق مطالبه نیست.
- اثر اعلام آمادگی زوجه نسبت به تمکینصرف اعلام امادگی زوجه برای تمکین از زوج، موجب صدور حکم به بطلان دعوی الزام به تمکین نیست و برای صدور چنین حکمی، بر وجود مانع مشروع یا عذر موجه و یا مظنه خوف ضرر ارائه شود.
- تاثیر رهن بر تنظیم سند رسمیمادامی که ملک از رهن خارج نشود، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی علیه مالک مسموع نیست و قرار رد دعوی صادر می شود.
- سن لغو حضانت فرزند دخترفرزند دختر بعد از رسیدن به سن رشد شرعی که نه سال تمام قمری است، از حضانت خارج شده و خود می تواند درخصوص ادامه زندگی به همراه هریک از والدین خود تصمیم گیری کند؛ بنابراین دعوی لغو حضانت در خصوص وی محکوم به رد است.
- تاثیر عدم ابلاغ حضوری بر تجدیدنظرخواهیدر دعاوی علیه ادارات دولتی ،اگر اخطاریه به مسئول دفتر ابلاغ نشود و خوانده نیز در جلسه حاضر نباشد، رای دادگاه بدوی حضوری نیست؛ بنابراین تجدیدنظر خواهی، واخواهی تلقی می شود و به مرجع بدوی ارسال می گردد؛ زیرا رسیدگی ماهوی در مرجع بالاتر، مستلزم رسیدگی کامل در مرحله دادرسی نخستین است.
- اعسار زوج در زمان انجام خدمت وظیفهدر دعوی اعسار از از پرداخت محکوم به(مهریه)، چنانچه زوج مشغول خدمت نظام وظیفه باشد، دادگاه می تواند حکم به پرداخت اقساط پس از ترخیص وی از خدمت نظام وظیفه صادر کند.
- شرط منع اشتغال زوجه از شغل مشروعمقصود از شغلی که قانونگذار زوجه را از اشتغال به آن منع کرده است، شغلی است که ذاتا نامشروع و مخالف حیثیات و مصالح زندگی خانوادگی است؛ بنابراین دعوی منع اشتغال زوجه از سمت دفتریاری که در عرف حاکم با هیچ یک از شئون اخلاقی و حیثیات و مصالح خانوادگی تعارض و منافاتی ندارد، محکوم به رد است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروش — ۱۳۹۴/۰۹/۲۳ (۹۴۰۹۹۷۰۲۷۰۴۰۱۱۰۹)اگر نسبت به دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و خسارت تاخیر تادیه رای مقضی صادر شود و سپس دعوای مطالبه وجه التزام ناشی از عدم انجام تعهد(تنظیم سند رسمی) اقامه گردد؛ دعوای اخیر وصف اعتبار امر مختومه ندارد، زیرا چنین خواسته ای مطرح نشده و حکمی راجع به آن صادر نگردیده است.
- درخواست طلاق زوجه به علت ازدواج مجدد زوجچنانچه بعد از محکومیت قطعی زوجه به تمکین، وی بدون دلیل از تمکین و نگهداری طفلی که حضانتش با اوست خودداری کند، به صرف ازدواج موقت زوج در شرایطی که مهریه سنگین زوجه موجب عسر و حرج شدید زوج می شود، حکم طلاق صادر نمی گردد.
- خوانده دعوی صدور حکم رشدچنانچه محجور دارای ولی قهری و امین باشد، طرح دعوی مبنی بر صدور حکم رشد به طرفیت دادستان موجه نیست.
- مطالبه نفقه بدون سند رسمی نکاحچنانچه زوجین از اتباع خارجی(افغانستان) و فاقد سند رسمی نکاح باشند؛ دعوی مطالبه نفقه در فرضی که زوج در جلسه دادگاه زوجیت دائم را پذیرفته است، قابل پذیرش بوده و صدور قرار عدم استماع دعوی به دلیل عدم اثبات رابطه زوجیت توسط زوجه موجه نیست.
- مطالبه نفقه با وجود زندگی مشترک — ۱۳۹۴/۰۸/۳۰مادامی که زوجین زیر یک سقف سکونت مشترک دارند، حسب ظاهر، نفقه پرداخت شده محسوب می شود.
- تاثیر رد دعوی اصلی بر دعاوی طاریدعوای طاری از دعوای اصلی متابعت می کند؛ بنابراین با رد دعوای اصلی،امکان محکومیت خواندگان دعوی طاری به تحقق خواسته ای که مستلزم طرح دعوی مستقل است، مقدور نیست.(بررسی:به نظر موضوع موثر بوده)
- دعوای تخلیه به علت استفاده از مورداجاره به عنوان انباریدر اجاره های مشمول قانون رابط موجر و مستاجر 1356، استفاده از عین مستاجره به عنوان انبار و محل نگهداری وسایل مستعمل منزل دلالت بر تغییر شغل به عنوان سمساری ندارد. عنوان: مهلت فسخ قرارداد اجاره پیام: در اجاره های مشمول قانون رابط موجر و مستاجر 1356، مهلت اقامه دعوای فسخ قرارداد اجاره تا زمانی است که اجاره منقضی نشده باشد؛ بنابراین بعد از انقضای مدت زمان اجاره، دعوای فسخ قرارداد اجاره مسموع نیست.
- شرط تبعیت مراجع قضائی از آرای یکدیگررای صادره از سوی یک مرجع قضائی، اگر چه به عنوان دلیل قابلیت استناد دارد ولی الزامی بر تبعیت از آن برای سایر مراجع ایجاد نمی کند، مگر این که حقی در آن به اثبات رسیده باشد. عنوان: تبعیت یک مرجع از رأی مرجع قضائی دیگر- حدود حاکمیت قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 پیام: اگر در زمان انعقاد قرارداد اجاره، درخصوص شهری که عین مستاجره در آن واقع شده، قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356حاکم نباشد؛ قانون مدنی بر قرارداد اجاره مزبور حاکم خواهد بود؛ بنابراین به صرف انقضا مدت اجاره، حکم تخلیه صادر می شود.
- مطالبه ثمن با وجود انتقال خودرو به موجب سند رسمیاگر خودرو به موجب سند رسمی به خریدار منتقل شود، اماره ی دریافت ثمن است؛ بنابراین دعوای مطالبه ثمن از سوی فروشنده، محکوم به بی حقی است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروش — ۱۳۹۴/۰۸/۰۶صدور حکم دادگاه نسبت به صدور سند مالکیت ملک به نام خواهان بدون احتساب میزان حصه مالکیت وی و مشاعی بودن آن، ظهور در تنظیم سند به صورت شش دانگ به نام خواهان دارد.