آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون آیین دادرسی مدنی — ۷۸۴ مورد
هیچ دادگاهی نمیتواند به دعوایی رسیدگی کند مگر اینکه شخص یا اشخاص ذینفع یا وکیل یا قائممقام یا نماینده قانونی آنان رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشند.
- خوانده دعوی تجویز انتقال منافع به غیر در املاک مشاعیدر دعوی تجویز انتقال منافع به غیر در املاک مشاعی، دعوی باید به طرفیت کلیه مالکین مشاعی اقامه شود؛ در غیر اینصورت قرار رد دعدی صادرخواهد شد.-تایید شده
- مرجع صالح رسیدگی به دعوی مطالبه خسارت وارده به ملک ناشی از فاضلاباثر منشأ دعوی در صلاحیت مرجع رسیگی کنندهباتوجه به اینکه منشاء یا جهت دعوی مطالبه خسارت وارده به ملک مسکونی ناشی از هدایت فاضلاب ساختمان مسکونی به طرفیت نهاد دولتی، الزامات قهری ( خارج از قرارداد ) یا قاعده تسبیب است، ماهیتا یک امر ترافعی و قضایی بوده و رسیدگی به آن از حدود صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج و در صلاحیت محاکم دادگستری است.
- الزام به انتقال سند رسمی ملک مشاعدر دعوی الزام به تنظیم سند رسمی، باید مشخصات ثبتی اعم از فرعی و حدود اربعه معین شود؛ بنابراین چنانچه ملک موضوع دعوی مالکان مشاعی متعدد داشته و سهم خواهان مفروز نشده باشد تا با حدود اربعه ملک مفروزی منطبق شود؛ دعوی مذکور با قرار رد دعوی روبرو می شود.
- اقامه دعوی علیه شهرداری مناطقتقسیم بندی شهرداری ها به مناطق چندگانه موجد شخصیت حقوقی مستقل برای آنها نبوده؛ باید دعاوی علیه شهرداری باید به طرفیت شهرداری کل اقامه شود نه شهرداری مناطق.
- اثر صدور گواهی عدم پرداخت به نام شخصی غیر از دارنده فعلیحتی اگر گواهی عدم پرداخت چک به نام شخص ثالثی صادر شده باشد،دارنده فعلی چک مورد حمایت قانون بوده و حق مطالبه وجه چک از طریق دادگاه را دارد.
- 1- مطالبه بهای اموال امانی2- مبدأ محاسبه خسارت تاخیر تادیه1- حکم اولیه در مورد اموال امانی، در خواست استرداد آن اموال است و مالک در صورتی می تواند بهای اموال را مطالبه کند که تلف آنها را ثابت کرده باشد. 2- خسارت تاخیر تادیه نسبت به خسارات وارد شده به عین مستأجره، از تاریخ صدور حکم قطعی نسبت به آن، که موجب استقرار دین است، محاسبه می شود.
- طرح دعوای تعدیل اجاره بها به استناد سند عادیبا توجه به اینکه در قرارداد اجاره، لازم نیست موجر، مالک عین مستأجره باشد؛ بنابراین در دعوی تعدیل اجاره بها لزومی به ارائه سند مالکیت رسمی نبوده و دعوی مذکور به استناد سند عادی نیز قابل پذیرش است.
- رابطه دعوای خلع ید و قرارگرفتن بخشی از مبیع در ملک مجاوراگر مساحت قطعه مورد معامله(مبیع) بیشتر از مساحت تصرفی فعلی باشد؛ از موجبات دعوی خلع ید نسبت به ملک مجاور نبوده بلکه در صورت ادعای کمتر، فروشنده مسئول است نه همسایه متصرف و عندالزوم مستلزم اصلاح اسناد بوده؛ بنابراین فارغ از موضوع خلع ید است.
- (1)- ضمانت اجرای الزام به تنظیم سند رسمی و فک رهن ملک بازداشتی (2)- خوانده دعوی فک رهن(1)- دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و فک رهن در خصوص ملک دارای بازداشتی، منجر به صدور قرار رد دعواست؛ زیرا اجابت خواسته منع قانونی دارد. (2)- در دعوای الزام به فک رهن؛ مرتهن نیز باید طرف دعوا قرار گیرد.
- خوانده دعوی الزام به تنظیم سند رسمیدعوی الزام به تنظیم سند رسمی ملک باید به طرفیت مالک رسمی ملک اقامه شود ؛ در غیر این صورت دعوی قابلییت استماع داشته، ولی قرار رد دعوی صادر خواهد شد.
- تکلیف دادگاه در فرض عدم تعیین داور در دعوی طلاقدر صورت امتناع زوجین از معرفی داور دادگاه رأسا باید داور تعیین نماید و نمی تواند به دلیل عدم تعیین داور قرار رد دعوی صدر نماید.
- معیار قطع مرور زمان اعتراض به رأی داوردرصورتی که اعتراض به رأی داوری در مهلت مقرر انجام شود، اما از باب اشتباه معترض در تشخیص و تعیین طرف مقابل دعوی، با قرار رد مواجه شود، به دلیل قطع مرور زمان، دعوی مجدد وی به خواسته ابطال رأی داور، هرچند پس از انقضای مهلت مذکور اقامه شود، پذیرفته است و دادگاه باید به آن رسیدگی شود.
- تاثیر شرط داوری بر صلاحیت دادگاهدرصورت وجود شرط داوری در قرارداد؛ رسیدگی به اختلافات بدوا در صلاحیت دادگاه نیست؛ بنابراین نمی توان به استناد عدم تعیین مدت داوری در قرارداد یا عدم اخذ قبولی داور، دادگاه را صالح به رسیدگی دانست.
- حدود صلاحیت هیئت مدیره ساختمان در اقامه دعواهیئت مدیره ساختمان صرفا امکان طرح دعوا به طرفیت ساکنین جهت اداره داخلی ساختمان مشترک دارد؛ بنابراین اقامه دعوی رفع مزاحمت علیه هیت مدیره ساختمان مجاور فاقد وجاهت است.
- دعوای خلع ید و قلع و قمع علیه اداره برقاگراداره برق در راستای اجرای طرح برق رسانی اقدام به نصب ادوات؛ در ملک دیگری نماید؛ اقامه دعوی خلع ید و قلع و قمع علیه اداره برق امکان پذیر نیست.
- پرداخت غرامت طبق کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین المللی از طریق جادهدر مواردی که کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین المللی از طریق جاده (cmr) بر قرارداد حمل و نقلی حاکم باشد، وقتی مبالغی که مبنای محاسبه غرامت قرار می گیرد به پول رایج کشوری که در آن ادعای غرامت می شود اظهار نشده باشد، غرامت براساس نرخ ارز در محل پرداخت غرامت به عمل خواهد آمد. - تأیید شده
- ارائه اظهارنامه پرداخت اجاره بها در جریان رسیدگی به دعوای تخلیه عین مستاجرهدر دعوی تخلیه به جهت عدم پرداخت اجاره بها که طی سه نوبت اظهارنامه مطالبه شده است، خواهان می بایست اظهارنامه ابلاغ شده راجع به عدم پرداخت اجور به مستأجر را ضمن دادخواست نخستین ابراز کند و درصورتی که اظهارنامه جزء دلایل و مستندات وی نباشد، ابراز متعاقب آن پس از جلسات دادرسی و قبل از صدور رأی، منطبق با قانون نبوده و در این خصوص قرار عدم استماع دعوی صادر می شود.
- غیرقابل رسیدگی بودن دعوای تایید اعتبار قرارداددعوای تایید اعتبار قرارداد، غیر قابل استماع است؛ زیرا اصل بر اعتبار قرارداد و لزوم توافقات است
- وضعیت حقوقی دعوی الزام به تنظیم تقسیم نامه رسمیطرح دعوای الزام به تنظیم تقسیم نامه رسمی، که مستند به تقسیم نامه عادی و صورتجلسه توافق بر تقسیم میان شرکا اقامه شده است، فاقد مبنای حقوقی است .زیرا تنظیم تقسیم نامه باید مبتنی بر اراده ی آزاد طرفین باشد و پذیرش دعوی مزبور به معنای الزام به انجام یک واقعه ی حقوقی است که فاقد مبنای قانونی است.
- خوانده دعوی تسلیم مبیعدر دعوای تسلیم مبیع(آپارتمان)، هم فروشنده ی بلاواسطه( سازنده)و هم مالکین ثبتی باید خوانده دعوا واقع شوند؛ بنابراین در صورت اقامه دعوا صرفا به طرفیت فروشنده بلاواسطه(مالک غیر رسمی)، قرار عدم استماع دعوی صادر می شود.
- مفهوم غرامات در فرض مستحق للغیر در آمدن مبیعدر فرض مستحق للغیر در آمدن مبیع، مبنای محاسبه غرامات وارد بر مشتری، قیمت روز مبیع می باشد. زیرا در قانون برای مشتری حق استرداد عین ثمن و دریافت غرامات پیش بینی شده که این دو در میزان ارزش روز مبیع مستتر است و رأی وحدت رویه نیز مبنای احراز کاهش ارزش ثمن را، ارزیابی روز مبیع دانسته است.
- شرط مسئولیت شرکت بیمهدعوای مطالبه مابقی دیه به طرفیت شرکت بیمه، منوط به احراز تقصیر بیمه گذار در مرجع کیفری نبوده؛ بنابراین شرکت بیمه مکلف به انجام تکالیف و تعهدات قراردادی است. -تاییدشده
- اعتراض ثالث نسبت به گزارش اصلاحینحوه اعتراض به گزارش اصلاحیهرچند گزارش اصلاحی صادره از دادگاه واجد آثار اجرایی حکم است، ولی عنوان رای اعم از قرار و یا حکم را نداشته و از ویژگی های رای مانند تجدیدنظرخواهی، فرجام، اعاده دادرسی و سایر طرق اعتراض به آن برخوردار نیست؛ بلکه در قالب عقد صلح بوده و هر شخصی که ادعایی نسبت به آن دارد، می تواند بطلان آن را از دادگاه درخواست کند و اعتراض ثالث نسبت به آن مسموع نیست.
- خوانده دعوای ورشکستگیدر دعوای ورشکستگی لزومی به اقامه دعوا به طرفیت تمام طلبکاران نیست؛ زیرا ورشکستگی مربوط به نظم اقتصادی و عمومی است بنابراین بادرخواست تاجر یا مدعی العموم یا هریک از طلبکاران قابل رسیدگی است.
- درخواست تأیید و تنفیذ قرارداد بیع ملک ثبت شدهدرخواست تأیید و تنفیذ قرارداد بیع نسبت به ملک ثبت شده در دادگاه مسموع نیست؛ زیرا پذیرش دعوی مذکور مخالف نص صریح قانون ثبت بوده و ادعای تأیید قرارداد بیع موافق اصل صحت قراردادها است.