آرای قضایی مرتبط با ماده 367
قانون آیین دادرسی مدنی — ۱۱۲ مورد
آرای دادگاههای بدوی که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته قابل فرجامخواهی نیست مگر در موارد زیر:
الف- احکام:
1- احکامی که خواسته آن بیش از مبلغ بیست میلیون (20/000/000) ریال باشد.
2- احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت.
ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده باشد.
2- قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.
- فرجامخواهی از قرار رد دعواعلی رغم اینکه قرار رد دعوا صراحتا جزو قرارهای قابل فرجام نیامده است اما قرار مذکور قابلیت فرجام خواهی دارد
- طرح دعوای جلب ثالث در رسیدگی فرجامیطرح دعوای جلب ثالث تنها در رسیدگی های ماهوی امکان پذیر است و طرح آن در رسیدگی فرجامی وجاهت قانونی ندارد.
- فرجامخواهی از رأی صادره در دعوای فسخ اجارهدعوای فسخ اجاره غیرمالی است و تقویم آن تأثیری در ماهیت مالی یا غیرمالی بودن آن ندارد بنابراین رأی صادره درخصوص آن قابلیت فرجام خواهی ندارد.
- فرجامخواهی از تصمیم دادگاه در دعوای تعدیل اجاره بهادعوای تعدیل اجاره بها غیرمالی محسوب می شود بنابراین رأی صادره در خصوص آن غیرقابل فرجام است.
- اثر ارتباط دعاوی بر قابلیت فرجام پذیری آراچنانچه دعوایی غیرقابل فرجام بوده و با دعوای قابل فرجام دیگری ارتباط داشته باشد؛ به تبع دعوای قابل فرجام، دعوای دیگر نیز قابلیت فرجام خواهی پیدا خواهد کرد.
- فرجا خواهی از قرار رد دعواهرچند قرار رد دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی به عنوان یکی از قرارهای قابل فرجام خواهی نیامده است اما این قرار قابلیت فرجام خواهی را دارد.
- فرجام خواهی در دعوای اشتباه در تقسیمدعوای ابطال تقسیم نامه ناشی از اشتباه در تقسیم، غیرمالی بوده و حکم صادره در آن غیرقابل فرجام خواهی است.
- ملاک فرجامخواهی در پرونده اموال غیرمنقولدر مورد اموال غیرمنقول، میزان تقویم خواسته در دادخواست ملاک قابلیت فرجام خواهی از رأی صادره در دیوان عالی کشور بوده و میزان تمبر باطل شده بر اساس قیمت منطقه ای در این خصوص مؤثر نیست.
- ماهیت بخشش مهریهدر صورتی که مهریه عین معین نبوده بلکه به صورت دین و در ذمه زوج باشد، بخشیدن تمام یا قسمتی از آن از مصادیق عقد هبه نیست که قابل رجوع باشد؛ بلکه از مصادیق ابراء بوده و قابل گذشت نیست.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل کتمان بیماری پوستی زوجهکتمان بیماری پوستی زوجه حین نکاح، درصورت لاعلاج بودن آن و قابلیت انتقال ژنتیکی به فرزند، می تواند از مصادیق تدلیس موجب فسخ نکاح باشد.
- فرجامخواهی از آرای دادگاه بدوی در مقام تجدیدنظرخواهی از آرای شورای حل اختلافآرای دادگاه بدوی که در مقام تجدیدنظرخواهی از آرای شورای حل اختلاف صادر می شود قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور نیست.
- فرجامخواهی در دعوای خلع یددعوای خلع ید غیرمالی است بنابراین رأی صادره در خصوص آن، قابل فرجام خواهی نیست.
- فرجامخواهی از رأی ابطال ثبت و اجرای صیغه طلاقتمام آرای مربوط به طلاق، ازجمله حکم راجع به ابطال ثبت و اجرای صیغه طلاق، قابل فرجام خواهی است.
- فرجامخواهی از قرار رد دعواقرار رد دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی، جزء قرارهای قابل فرجام ذکر نشده بنابراین قابل فرجام خواهی نیست.
- تجدیدنظرخواهی و فرجامخواهی توأمان نسبت به یک رأیتجزیه یک دادنامه از ناحیه یک معترض و درخواست تجدیدنظر نسبت به بخشی از آن و تقاضای فرجام خواهی در مورد بخش دیگر، نوعی اطاله دادرسی محسوب و با روح قانون قابل انطباق نیست.
- فرجامخواهی از رأی صادره در دعوای ابطال اجارهنامهدعوای ابطال اجاره نامه دعوایی غیرمالی و رأی صادره درخصوص آن غیرقابل فرجام خواهی است و صرف تعیین بهای خواسته به نحوی که مبلغ مورد تقویم بیش از بیست میلیون ریال باشد باعث مالی تلقی شدن دعوا و فرجام پذیر شدن رأی صادره نمی شود.
- شرایط مطالبه وجه چک تضمینیدر صورتی می توان وجه چک تضمینی را مطالبه کرد که دو شرط احراز شود: نخست اینکه دارنده به تعهدات قراردادی خود عمل نموده و دوم اینکه ثابت شود صادرکننده از تعهدات قراردادی خود تخلف کرده است. عنوان: شرایط مطالبه وجه چک تضمینی پیام: در صورتی می توان وجه چک تضمینی را مطالبه کرد که دو شرط احراز شود: نخست اینکه دارنده به تعهدات قراردادی خود عمل نموده و دوم اینکه ثابت شود صادرکننده از تعهدات قراردادی خود تخلف کرده است.
- فرجامخواهی از قرار رد دعواهرچند در قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ، قرار رد دعوی در ردیف قرارهای قابل فرجام ذکر نشده اما قرار مذکور قابل فرجام خواهی است. عنوان: تملک قهری املاک جهت اجرای طرحهای عمرانی پیام: حکم مقرر در ماده 8 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی املاک برای اجرای برنامه های عمومی و عمرانی و نظامی دولت از باب رعایت حقوق متصرف یا مالک در مقابل دستگاه تملک کننده و متضمن ضمان دستگاه مذکور نسبت به حقوق متصرف یا مالک است نه الزام مالک به انجام عقد، زیرا واگذاری به طور قهری انجام می شود.
- مصادیق آراء قابل فرجامخواهی مذکور در ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنیبا توجه به اینکه عبارت «به علت عدم درخواست تجدیدنظر ... »; در ماده 367 قانون آیین دادرسی مدنی، اعم از تقدیم ننمودن دادخواست تجدید نظر و یا بی اعتبار شناخته شدن آن به اسباب متعدد ازجمله نقایص دادخواست (عدم ابطال تمبر، تقدیم دادخواست خارج از مهلت تجدیدنظر) است بنابراین همین که دادخواست تجدید نظر به اسباب قانونی به جریان نیفتد از عناوین عدم درخواست تجدیدنظر بوده و رأی صادره قابل فرجام است.
- ضمانت اجرای وعده دار بودن چکدر صورت اثبات وعده دار بودن چک، آن چک به عنوان سند تجاری تلقی نشده و حکم تضامنی بودن مسئولیت امضاء کنندگان و نیز تضامنی بودن مسئولیت صادرکننده و صاحب حساب، شامل آن نمی شود.
- نظر مشورتی دیوانعالی کشوردیوان عالی کشور جایگاهی در ارائه ی نظریه مشورتی ندارد و تنها در خصوص موضوعاتی که قابل فرجام باشد می تواند اظهارنظر کند.
- ابلاغ در غیر نشانی اعلامیابلاغ در غیر نشانی اعلامی، هرچند موجب اطلاع مخاطب گردد، ابلاغ معتبر محسوب نشده و چنین اقدامی باطل و بلااعتبار است.
- مبنای احتساب مهلت اعتراض به آرای اصلی و اصلاحیآرای اصلی و اصلاحی هم به صورت توأم و هم به صورت مستقل، قابلیت اعتراض یا تجدیدنظر یا فرجام خواهی را دارند بنابراین تاریخ ابلاغ رأی اصلاحی را نباید مبدأ محاسبه مهلت برای اعتراض نسبت به رأی اصلی (در این مورد فرجام خواهی) قرار داد و قائل به تبعیت اصل از فرع در این زمینه گردید.
- فرجامخواهی نسبت به رأی صادره در دعوای الزام به ثبت نکاحاحکام قابل فرجام در دعاوی غیرمالی، به موجب قانون آیین دادرسی مدنی عبارتند از (( احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن طلاق نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت )) بنابراین حکم صادره در دعوای الزام زوج به ثبت رسمی واقعه ازدواج دایمی که به صورت عادی انجام شده است جزء موارد مذکور نبوده و غیر قابل فرجام خواهی است.
- فرجامخواهی در مهلت تجدیدنظرخواهیتقاضای فرجام خواهی درآخرین روز مهلت تجدیدنظر خواهی به جهت عدم قطعیت رأی، قابل پذیرش و رسیدگی در دیوان عالی کشور نبوده و به منظور جلوگیری از تضییع حق اعتراض فرجام خواه، می تواند تجدیدنظر خواهی تلقی و مورد رسیدگی قرار گیرد.