آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۶۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرائی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوی مطالبه خسارت وارده به ملک ناشی از فاضلاباثر منشأ دعوی در صلاحیت مرجع رسیگی کنندهباتوجه به اینکه منشاء یا جهت دعوی مطالبه خسارت وارده به ملک مسکونی ناشی از هدایت فاضلاب ساختمان مسکونی به طرفیت نهاد دولتی، الزامات قهری ( خارج از قرارداد ) یا قاعده تسبیب است، ماهیتا یک امر ترافعی و قضایی بوده و رسیدگی به آن از حدود صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج و در صلاحیت محاکم دادگستری است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوی مطروحه به طرفیت دفتر تبلیغات اسلامیدفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه از نهادهای انقلاب اسلامی محسوب می شود؛ بنابراین رسیدگی به دعوی مطروحه به طرفیت این دفتر، به خواسته مطالبه حقوق و مزایای ایام خدمت، در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- برون سپاری شغل نگهبانی به بخش غیردولتیاشتغال به حفاظت و نگهبانی از حوزه استحفاظی، از امور و فعالیت های حجمی بوده و توسط دستگاه های اجرائی قابل برون سپاری به بخش غیردولتی می باشد. عنوان: تبدیل وضعیت استخدامی نگهبانان از شرکتی به قراردادی پیام: ازانجائیکه استخدام نگهبانان به صورت شرکتی دردستگاههای اجرایی مجاز میباشد، لذا دستگاه های مزبور تکلیفی بر تبدیل وضعیت این قبیل کارکنان از شرکتی به قراردادی ندارند.
- مرجع صالح رسیدگی به اتهام قاچاق سوختچنانچه شخصی،اعم از حقیقی یا حقوقی، عضو و یا جزئی از مجاری عرضه فرآورده های نفتی نباشد و مرتکب «قاچاق سوخت» گردد، مرجع ذی صلاحیت جهت رسیدگی به اتهامات ایشان شعب تعزیرات حکومتی است. عنوان: مرجع صالح رسیدگی به تخلف عرضه خارج از شبکه سوخت پیام: مرجع رسیدگی به تخلف «عرضه خارج از شبکه سوخت» توسط مجاری عرضه،رانندگان و پیمانکاران حمل و نقل و همچنین کارکنان انبارها و تأسیسات و نقاط عرضه فرآورده های نفتی طرف قرارداد یا تعهد فروش با شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی،«کمیته رسیدگی به تخلفات توزیع و فروش فرآورده های نفتی» است.
- نحوه رسیدگی به تخلفات اعضاء هیأت علمیرسیدگی به تخلفات اعضای هیأت علمی مستلزم ارجاع موضوع به یکی از اعضای هیأت علمی یا کارکنان دانشگاه غیر از اعضای هیأت امر و جمع آوری مدارک و مستندات و ارائه گزارش مستدل و مستند ازسوی مقام مرجوع الیه و ابلاغ رونوشت آن به متهم بوده، در غیر اینصورت، رأی مرجع مزبور نقض می گردد. عنوان: صلاحیت دیوان و اعتراض به آراء هیأت های رسیدگی به تخلفات انتظامی اعضاء هیئت علمی دانشگاه ها پیام: اعتراض به تصمیمات «هیأت رسیدگی به تخلفات انتظامی اعضاء هیأت علمی دانشگاهها» در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- حیطه صلاحیت دیوان در اثبات مسئولیت دولت جهت جبران خسارتدر اثبات مسئولیت دولت در جبران خسارت وارده به اشخاص از میان سه رکن: فعل زیانبار طرف شکایت ، ورود ضرر به شاکی و رابطه سببیت بین ارکان مذکور تنها احراز رکن نخست در صلاحیت دیوان عدالت اداری بوده و وجود رابطه سببیت میبایست در دادگاههای حقوقی طرح دعوا گردد.
- پرداخت حقوق وظیفه پدر به فرزندان اناث دارای حقوق بازنشستگیپرداخت حقوق وظیفه پدر به فرزندان اناث که خود از حقوق بازنشستگی بهره مند هستند، فاقد وجاهت قانونی است. عنوان: مرجع پرداخت حقوق وظیفه و مستمری پیام: پرداخت حقوق وظیفه و مستمری بر عهده صندوق بازنشستگی بوده و ارتباطی به دستگاه محل خدمت متوفی و مورث ندارد.
- مرجع صالح تغییر پست سازمانی بدون کاهش حقوق و امتیازات شغلیتغییر پست سازمانی مستخدم بدون تقلیل امتیازات شغل و شاغل و حقوق مستخدم، از اختیارات دستگاه اجرایی است.
- حدود صلاحیت و اختیارات دیوان عدالت اداریشهرداری که نهاد عمومی غیر دولتی است از شمول عنوان مردم در ماده ۱۰ قانون تشکیلات و ایین دادرسی دیوان عدالت اداری با توجه به معنای عرفی و لغوی ان خارج است.
- رسیدگی به خواسته اثبات مالکیت بر اساس اسناد عادی در اموال غیرمنقول ثبتیرأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: شعبه *درخصوص شکایت شرکت پالایش نفت شیراز ( پالایشگاه ) به مدیریت اقایان ع. ش. ا. و ح. ه. به طرفیت: ۱ سازمان *۲ شورای اسلامی ش
- مرجع صالح جهت رسیدگی به دعوی ابطال مصوبه شورای شهردعوی ابطال مصوبه شورای شهر از امور ترافعی نیست تا نیاز به رسیدگی قضایی در دادگاه داشته باشد لذا رسیدگی به آن در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
- مرجع صالح جهت رسیدگی به دعوی ابطال تصمیمات و اقدامات شرکترسیدگی به دعوی ابطال تصمیمات و اقدامات شرکت های خصوصی،به لحاظ رابطه حقوقی ایجاد شده بین طرفین از امور ترافعی و محتاج رسیدگی قضایی در دادگاه است و از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است.
- مرجع حل اختلاف در صلاحیت فی ما بین دادگاه های دادگستری و دیوان عدالت اداریدادگاه های دادگستری در صورت صدور قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دیوان عدالت اداری باید پرونده را به ان دیوان ارسال نمایند و در صورت اختلاف در صلاحیت بین دادگاه های دادگستری و دیوان عدالت اداری، دیوان عالی کشور حل اختلاف می نماید.
- تقاضای تفکیک ملک مشاعی توسط مالک از دادگاهحق مالک ملک مشاعی برای مراجعه به دادگاه و تسلیم تقاضای تفکیک منوط به ان است که شهرداری در مهلت مقرر در ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری نسبت به درخواست خواهان افراز ،تعیین تکلیف ننماید.
- تاثیر سمت و پست کارگر بر ماهیت قرارداد کارسمت و پست کارگر، تاثیری در ماهیت قرارداد کار و شمول قانون کار بر ایشان ندارد.
- شورای عالی انقلاب فرهنگی و تحدید صلاحیت دیوانشورای عالی انقلاب فرهنگی، اختیار تحدید صلاحیت های قانونی دیوان عدالت اداری را ندارد. عنوان: صلاحیت دیوان و اقدامات و تصمیمات وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری پیام: اقدامات و تصمیمات وزارت علوم، تحقیقات وفناوری در رابطه با امور و شئون تخصصی، علمی و آموزشی افراد، قابل شکایت دردیوان عدالت اداری نمی باشد. عنوان: امتیازات ناشی از اقدامات غیرقانونی و حق مکتسبه پیام: امتیازات حاصل از نقض قوانین و مقررات، حق مکتسبه ای برای دارندگان آن امتیازات خاص نخواهد کرد تا امکان ترتب آثار قانونی داشته باشد.
- تکلیف شعب دیوان در صورت صدور قرار عدم صلاحیتهر گاه رسیدگی به شکایت در صلاحیت سایر مراجع قضایی باشد شعبه دیوان با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده را به مرجع مذکور ارسال و مراتب را به شاکی اعلام می نماید.
- مرجع صالح رسیدگی به درخواست مجوز بهره برداری از چاه آبالزام شرکتهای سهامی آب منطقه ای به اعطای مجوز بهره برداری از چاه آب، در صلاحیت دیوان عدالت اداری نمی باشد. کمیسیون رسیدگی به امور آب های زیر زمینی صالح به رسیدگی خواسته ی مذکور است.
- استفاده توأمان از مزایای دو نوع بازنشستگیامکان استفاده از مزایا و سنوات ارفاقی ناشی از «بازنشستگی براساس قانون نوسازی صنایع»; و همچنین «بازنشستگی براساس مشاغل سخت و زیان آور»;، به طور همزمان وجود ندارد.
- نرخ تورم و حقوق کارمنداندولت مکلف است هر سال حداقل به میزان نرخ تورم، حقوق کلیه کارکنان شاغل و بازنشسته را افزایش دهد.
- مرجع رسیدگی به دعاوی کارکنان مشمول قرارداد کار معیناز آنجایی که کارکنان با قرارداد کار معین، از شمول قانون کار خارج هستند، مرجع ابتدایی رسیدگی به اختلاف ایشان با کارفرما، نه هیأتهای تشخیص و حل اختلاف اداره کار، بلکه دیوان عدالت اداری می باشد.
- مشمولان تبدیل وضعیت استخدامی کارکنان انتقالی از کلانشهرهاتبدیل وضعیت استخدامی کارکنان انتقالی از مراکز استانها به مناطق کمتر توسعه یافته، صرفا نسبت به نیروهای کارشناسی قرارداد کار معین مجری می گردد.
- مرجع صالح در رسیدگی به مطالبه قیمت روز زمین از شهرداریچنانچه شهرداری در اجرای طرح فضای سبز،ملکی را متصرف شود و مالک اعتراضی به اجرای طرح توسط شهرداری نداشته و خواسته وی فقط مطالبه قیمت روز ملک باشد اختلاف در مالکیت حادث نشده ونیازی به مراجعه به دیوان عدالت اداری وجود ندارد.
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض دانشگاه علوم پزشکی به تصمیمات واحدهای دولتی«دانشگاه علوم پزشکی»; واحدی دولتی تلقی می شود و اعتراض این نهاد از تصمیمات سایر واحدهای دولتی، قابل طرح در دیوان عدالت اداری نبوده و دادگاه عمومی صالح به رسیدگی به این اعتراض است.
- حیطه صلاحیت کمیته های تشخیص مشاغل سخت و زیان آورکمیته های استانی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور، صرفا متولی اظهار نظر در خصوص مشاغل کارگران مشمول قانون کار و تأمین اجتماعی بوده و صلاحیتی برای تشخیص سخت و زیان آور بودن شغل کارکنان و مستخدمین دولتی که مشمول صندوق تأمین اجتماعی هستند، ندارند.