آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۶۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرائی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- سازمان تامین اجتماعی و فوق العاده ایثارگریاز آن جایی که سازمان تأمین اجتماعی مشمول قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران است، ملزم به پرداخت فوق العاده ایثارگری به ایثارگران بیمه شده آن سازمان می باشد.
- حقوق استخدامی متعهدین خدمت در آموزش و پرورشعدم اشتغال و بلاتکلیفی فارغ التحصیلان متعهد به خدمت آموزش و پرورش بعد از فراغت از تحصیل، که مستند به فعل ایشان نباشد، مسقط حقوق استخدامی و مکتسبه ی این گروه نمی گردد.
- آرای هیأت مرکزی گزینش قضات و صلاحیت دیوانتصمیمات آرای هیأت مرکزی گزینش قضات، قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری می باشد.
- طرح شکایت به طرفیت سازمان مدارس غیردولتی و صلاحیت دیوانرسیدگی به شکایت از سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشارکت های مردمی وزارت آموزش و پرورش در صلاحیت دیوان عدالت اداری می باشد.
- مهلت شهرداری در اعلام تخلف به کمیسیون ماده صد قانون شهرداریدر مواردی که شهرداری از ادامه ی ساخت ساختمان بدون پروانه یا مخالف مفاد پروانه جلوگیری می کند، مکلف است حداکثر ظرف یک هفته از تاریخ جلوگیری، موضوع را در کمیسیون ماده صد قانون شهرداری مطرح نماید؛ در غیر این صورت کمیسیون مذکور با تقاضای ذینفع به موضوع رسیدگی خواهد کرد.
- دارا بودن همزمان دو عنوان جرم و تخلف در فعل ارتکابی کارمندهرگاه تخلف کارمند عنوان یکی از جرایم مندرج در قوانین جزایی را نیز داشته باشد، هیأت رسیدگی به تخلفات اداری طبق قانون رسیدگی و رأی صادر می نماید و مراتب را برای رسیدگی به اصل جرم به مرجع قضایی صالح ارسال می کند. در این موارد تصمیم مراجع قضایی مانع اجرای مجازات اداری نخواهد بود.
- شکایات واحدهای دولتی و صلاحیت دیوان عدالت اداریشکایات واحدهای دولتی، در هیچ مورد قابل طرح و رسیدگی را در دیوان عدالت اداری ندارد.
- شرط مطالبه خسارت وارده به ملک از شرکت دولتیمطالبه خسارت وارده به ملک به دلیل ترکیدگی لوله آب از موسسه یا شرکت دولتی منوط به تحصیل رای دیوان عدالت اداری مبنی براحراز تخلف شرکت دولتی است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشچنانچه خواهان در صدد تصدیق استحقاق مطالبه قیمت زمین متصرفی خویش باشد، می بایست دادخواست خود را در دیوان عدالت اداری مطرح نماید.
- تکلیف دادگاه در فرض شناسایی صلاحیت دیوان عدالت اداریدرصورتی که دادگاه به اعتبار صلاحیت دیوان عدالت اداری از خود نفی صلاحیت کند، باید پرونده را به دیوان عدالت اداری ارسال کند و در صورت حصول اختلاف میان این دو مرجع، دیوان عالی کشور حل اختلاف می کند. بنابراین، ارسال مستقیم پرونده پیش از حصول اختلاف، به دیوان عالی کشور صحیح نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض به لغو اعتبارنامه در شورای اسلامی کاررسیدگی به اعتراض یکی از اعضاء شورا نسبت به لغو اعتبارنامه عضویت خود در شورای اسلامی کار، در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد.
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی ناشی از قرارداد اشخاص با نهادهای عمومیدرصورتی که دعوی اقامه شده توسط شخص حقیقی به طرفیت نهادعمومی، ناشی از قرارداد و توافق میان آنها باشد، رسیدگی به موضوع از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج بوده و در صلاحیت دادگاه عمومی است.
- حقوق و مزایای ایام عدم خدمت بعد از ابطال حکم اخراجدر صورت ابطال حکم اخراج، از زمان فسخ قرارداد یا اخراج و ... تا زمان اعاده به خدمت مجدد در سازمان و اداره متبوع به لحاظ اینکه فرد در مصدر خدمتی نبوده و عملا خدمتی انجام نداده است، استحقاق دریافت حقوق و مزایای ایام عدم خدمت را ندارد.
- دایره صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتیرسیدگی به تخلفات گران فروشی و کم فروشی در صلاحیت شعب تعزیرات حکومتی می باشد. عنوان: مصادیق تخلف کم یا گران فروشی پیام: تولیدکنندگان مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی ملزم به رعایت فرمول تأیید شده در پروانه ساخت بوده و عدم رعایت آن بر اساس کاهش مصرف مواد متشکله از مصادیق کم فروشی و یا گران فروشی محسوب می گردد.
- عدم ایفای تعهد قراردادی و صلاحیت شعب تعزیرات حکومتیرسیدگی به عدم انجام تعهد قراردادی به جهت عدم اطلاق عنوان بزه یا تخلف، در صلاحیت ذاتی محاکم حقوقی است و ورود شعب تعزیرات حکومتی مطابق با مقررات نمی باشد.
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی راجع به حقوق و امتیازات ایثارگرانرسیدگی به تمامی دعاوی راجع به حقوق ایثارگران (اعم از شهید، مفقود الاثر، جانباز، اسیر، آزاده و خانواده ایشان) ابتدا در صلاحیت کمیسیون ماده 16 قانون تسهیلات اجتماعی و استخدامی جانبازان و آرای قطعی کمیسیون مزبور قابل اعتراض در دیوان عدالت اداری می باشد.
- صدور دستور موقت مبنی بر عدم پرداخت مالیاتتوقف اجرای رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی مشعر بر پرداخت مالیات، حائز شرایط صدور دستور موقت می باشد. عنوان: ملاک تشخیص مالیات بصورت علی الرأس پیام: تشخیص مطالبه مالیات بصورت علی الرأس می بایست مستند به دلایل و مدارک متقن بوده و در برگ تشخیص، کلیه فعالیتهای مربوط قید و معین میگردد، لذا صرف مجوز تشخیص درآمد علی الرأس، دلیل موجه و قانونی بابت مطالبه مالیات به هر میزان نمی گردد.
- صلاحیت کمیسیون های پزشکی و تشخیص تاریخ شروع بیماریتشخیص تاریخ شروع بیماری خارج از صلاحیت کمیسیون های پزشکی است.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای مطالبه بهای اراضی تملک شده از سوی دولتدعوای مطالبه بهای اراضی تملک شده از سوی ادارات و سازمان های دولتی در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و دیوان عدالت اداری صالح به رسیدگی به این دعوی نیست. عنوان: مرجع صالح رسیدگی به دعوای مطالبه بهای اراضی تملک شده از سوی دولت پیام: دعوای مطالبه بهای اراضی تملک شده توسط ادارات و سازمان های دولتی در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و دیوان عدالت اداری صالح به رسیدگی به این دعوی نیست. عنوان: مرجع رفع اختلاف صلاحیت میان دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی پیام: رفع هرگونه اختلاف در صلاحیت بین شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی، در صلاحیت شعب دیوان عالی کشور است. عنوان: صلاحیت دیوان و شکایت از اقدامات مبتنی بر تملک اراضی پیام: در مواردی که مالکان اراضی تصرف و تملک شده از سوی دستگاه اجرایی، مدعی تخلف و نقض قانون از سوی دستگاه اجرایی در تصمیمات و اقداماتی که انجام داده، باشند، رسیدگی به شکایت ایشان در صلاحیت دیوان عدالت اداری است
- مسئولیت دولت ناشی از نقص وسایل اداریاگر خطای اداری ارتکابی از سوی مقامات یا مستخدمین عمومی، ناشی از نقص وسایل اداری باشد، مسئولیت آن متوجه مرجع عمومی (دولت) است. عنوان: مسئولیت دولت ناشی از نقص وسایل اداری پیام: اگر خطای اداری ارتکابی توسط مقامات یا مستخدمین عمومی، ناشی از نقص وسایل باشد، مسئولیت آن متوجه مرجع عمومی (دولت) است. عنوان: صلاحیت دیوان و دعوای مطالبه خسارت ناشی از عمل اداری پیام: اگر خسارت ناشی از عمل اداری مقامات یا مستخدمین عمومی باشد، احراز وقوع تخلف آن در دیوان عدالت اداری قابلیت طرح دارد؛ اما اگر ناشی از عمل اداری نباشد، احراز وقوع تخلف درصلاحیت دیوان عدالت اداری نمی باشد. عنوان: صلاحیت دیوان و شکایت از اقدامات کارکنان دولتی با ماهیت غیراداری پیام: عملی اداری است که اولا در راستای وظیفه قانونی باشد؛ ثانیا با هدف خدمت عمومی انجام شود و ثالثا دلالت بر برتری یک طرف رابطه (دولت ) برطرف دیگر داشته باشد.
- اعتبار گزارشات بازرس کاربازرس کار در حکم ضابط قضائی است و هرگونه ادعا برخلاف گزارشات وی بدون ارائه اسناد و مدارک مثبته فاقد وجاهت قانونی است.
- مالکیت معابر عمومی ناشی از تفکیککلیه معابر و شوارع عمومی که در اثر تفکیک و افراز و صدور سند مالکیت ایجاد می شود، متعلق به شهرداری است و شهرداری در قبال آن هیچ وجهی به صاحب ملک پرداخت نخواهدکرد.
- شرط تبدیل وضعیت از پیمانی به رسمیمستخدمین دولتی تا قبل ازاجرایی شدن قانون برنامه پنجم توسعه (1390/1/1) صرفا با داشتن حداقل 8 سال سابقه خدمت پیمانی، به رسمی تبدیل وضعیت خواهند یافت.
- تأثیر عدم تأمین اعتبار در حقوق مکتسبه ناشی از استخدامعدم تأمین اعتبار نافی حقوق مکتسبه اشخاص ناشی از طی مرحل استخدامی مبتنی بر مجوز قانونی نیست.
- صدور قرار اناطه در دعوی مطالبه بهای ملک واقع در طرح شهرداریرسیدگی به دعوی مطالبه بهای روزملک واقع درطرح اجراءشده شهرداری درصلاحیت محاکم قضائی است؛ بنابراین صدور قرار توقف دادرسی به منظور طرح دعوی در دیوان عدالت اداری و احراز اساس استحقاق، خواهان فاقد وجاهت قانونی است.