آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون دیوان عدالت اداری — ۸۶۲ مورد
صلاحیت و حدود اختیارات دیوان به قرار زیر است:
1- رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از:
الف - تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی اعم از وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و سازمان تامین اجتماعی و تشکیلات و نهادهای انقلابی و موسسات وابسته به آنها
ب - تصمیمات و اقدامات ماموران واحدهای مذکور در بند «الف» در امور راجع به وظایف آنها
2 - رسیدگی به اعتراضات و شکایات از آراء و تصمیمات قطعی هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و کمیسیونهایی مانند کمیسیونهای مالیاتی، هیات حلاختلاف کارگر و کارفرما، کمیسیون موضوع ماده (100) قانون شهرداریها منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها
3- رسیدگی به شکایات قضات و مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر مستخدمان واحدها و موسسات مذکور در بند (1) و مستخدمان موسساتی که شمول این قانون نسبت به آنها محتاج ذکر نام است اعم از لشکری و کشوری از حیث تضییع حقوق استخدامی
تبصره 1 (اصلاحی 1402/02/10)- رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در صلاحیت دادگاه عمومی است لیکن در مواردی که مطالبه خسارت ناشی از تخلف در اجرای وظایف قانونی و اختصاصی یا ترک فعل از انجام وظایف مذکور از سوی واحدهای دولتی یا دستگاههای مذکور در بندهای (1) و (2) این ماده و مأمورین واحدها و دستگاههای یادشده باشد، موضوع در دیوان عدالت اداری مطرح و شعبه دیوان ضمن رسیدگی به احراز وقوع تخلف نسبت به اصل مطالبه خسارت و تعیین خسارت وارده اقدام نموده و حکم مقتضی صادر مینماید.
تبصره 2 - تصمیمات و آراء دادگاهها و سایر مراجع قضائی دادگستری و نظامی و دادگاههای انتظامی قضات دادگستری و نیروهای مسلح قابل شکایت در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
تبصره 3 (الحاقی 1402/02/10)- رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل انعقاد قرارداد توسط دستگاههای اجرائی در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری است، لیکن رسیدگی به دعاوی ناشی از اجرای قرارداد فی مابین طرفین در صلاحیت دیوان نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به دعاوی دریافت بهای اراضی و املاک در اجرای برنامه های عمرانی دولتیرسیدگی به خواسته استحقاق دریافت بهاء ، اراضی و املاک در اجرای برنامه های عمومی و عمرانی و نظامی دولت و شهرداریها در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری می باشد.
- صلاحیت تدوین مقررات اداری استخدامی شرکت ملی نفت ایرانشرکت ملی نفت ایران مجاز به تدوین آیین نامه های لازم در امور استخدامی و بازنشستگی و پس انداز و سایر امور کارگزینی کارمندان خود می باشد و آیین نامه های مذکور برای شرکتهای فرعی و وابسته نیز لازم الرعایه خواهد بود.
- مسئولیت سازمان تامین اجتماعی درباره حق بیمه کارگرسازمان تامین اجتماعی مکلف به پذیرش آراء صادره از هیات های تشخیص و حل اختلاف کار می باشد و در صورتی که این مراجع حکم به الزام کارفرما مبنی بر پرداخت حق بیمه کارگر صادر کنند، سازمان تامین اجتماعی مکلف به اجرای آن است.
- ماهیت روابط کار افرادی که صرفا به عرضه نیروی کار می پردازندهرکجا که فردی بدون سرمایه وسایل و ابزارکار و صرفا در مقابل عرضه نیروی کار خود بدون اینکه سود و زیان کارگاه متوجه وی باشد مزد دریافت داشته و تامین معاش می کند صرف نظر از عنوانی که طرفین برای قرارداد انتخاب کرده باشند چنانچه این رابطه مشمول مقررات حمایتی و استخدامی دیگری نباشد اطلاق کارگر به آن جاری ومشمول قانون کار براین رابطه مستقر می شود.
- مسوولیت سازمان تامین اجتماعی در برابر کارگرانعدم پرداخت حق بیمه یا تأخیر درپرداخت آن به وسیله کارفرما رافع مسئولیت سازمان تامین اجتماعی در برابر شاغلین نیست.
- مرجع صالح صدور حکم اخراج کارمند پس از قطعی شدن حکم استخدامپس از قطعی شدن حکم استخدام کارمند، هسته گزینش حق اظهارنظر و اعلام نظر در خصوص وضعیت استخدامی وی را نخواهد داشت و صدور هرگونه حکم علیه وی باید در هیات های رسیدگی به تخلفات اداری صورت گیرد.
- شرایط صدور حکم بازنشستگی بر اساس مشاغل سخت و زیان آورشرایط صدور حکم بازنشستگی بر اساس مشاغل سخت و زیان آور عبارتند از : 1- شغل فرد در کمیته استانی بعنوان شغل سخت و زیان آور شناخته شده باشد. 2- فرد 20 سال متوالی یا 25 سال متناوب در مشاغل سخت و زیان آور اشتغال داشته باشد.
- مسئول اثبات رابطه کارارائه دلایل و مدارک دال بر وجود رابطه کار فیمابین طرفین و میزان مزد و مزایای بالاتر از حداقل قانونی و میزان سابقه کار در کارگاه به عهده کارگر می باشد.
- خواهان دعوای مطالبه حقوق استخدامی در دیوانشرط لازم برای مطالبه حقوق و مزایای استخدامی در دیوان، وجود رابطه استخدامی میان شاکی و اداره طرف شکایت است و در صورت عدم وجود چنین رابطه ای، موضوع قابلیت طرح در دیوان را نخواهد داشت.
- تبدیل وضعیت استخدامی کارکنان پیمانی به رسمیبا عنایت به اینکه با حاکمیت قانون مدیریت خدمات کشوری، تبصره 2 ماده 7 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی لغو نگردیده، مشمولین خدمت پیمانی قانون مذکور، درصورت داشتن حداقل 8سال سابقه خدمت، به رسمی تبدیل وضعیت خواهند یافت.
- مرجع صالح تعیین و تغییر محل جغرافیایی مستخدمنظر به اینکه تغییر محل جغرافیایی مستخدم دولت در زمره مجازاتهای اداری قلمداد شده است، اعمال آن به مستخدمین خاطی بدون رضایت وی منوط به صدور رأی قطعی از طرف هیأتهای رسیدگی به تخلفات اداری می باشد.
- حق مکتسب ناشی از قبولی در آزمون ورودی دانشگاهصرف قبولی شخص در آزمون ورودی دانشگاه موجب تحقق حق مکتسب ایشان می شود و موانع موجود در اجرای این حق نمی تواند موجبات نقض آن را فراهم آورد.
- رسیدگی خارج از موضوع خواسته در دیوان عدالت اداریشعب دیوان عدالت اداری تنها حق رسیدگی به خواسته مطروحه توسط شاکی را دارند و حق تفسیر و تحلیل عنوان خواسته را نخواهند داشت.
- تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریهادر صورتی که دستگاه تملک کننده ملک ظرف مهلت پنج ساله مقرر در قانون نسبت به خرید ملک یا پرداخت معوض آن اقدامی نکند یا نیازی به آن نداشته باشد، مالک از همه حق و حقوق مالکانه خود نسبت به ملک برخوردار بوده و شهرداری مکلف به صدور مجوز ساخت و اقدامات دیگر می باشد.
- پرداخت خسارت تأخیر تأدیه در امور استخدامیدولت در امور استخدامی از پرداخت خسارت تأخیر تأدیه معاف است.
- صلاحیت دیوان و شکایات شرکت تامین و تصفیه ی آب و فاضلابشرکت تامین و تصفیه ی آب و فاضلاب نمی تواند در دیوان عدالت اداری شاکی واقع شود و مرجع استماع اعتراض به آرای مراجع شبه قضایی از شوی نامبرده، محاکم عمومی حقوقی است.
- تأثیر عدم تصویب آیین نامه اجرایی قانون بر بهره مندی از مزایای قانونیعدم تصویب و ابلاغ آئین نامه مانع بهره مندی کودک تحت سرپرستی از مزایای قانون نیست.
- شرط احتساب فوق العاده اضافه کار در پاداش پایان خدمت و حقوق بازنشستگیکسانی که تا قبل از اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری (1388/01/01) از فوقالعاده اضافه کار آنان کسور بازنشستگی کسر شده است، متناسب با مبلغ کسرشده، در پاداش پایان خدمت و حقوق بازنشستگی آنان محاسبه میگردد.
- اثر قابل تجزیه نبودن رای دادگاهبانک ها و موسسات اعتباری ملزم به تقسیط وام واحدهای تولیدی و بخشودن جرایم دیرکرد و تاخیرهای به وجود آمده در بازپرداخت تسهیلات میباشند.
- مسئول دریافت و الزام کارفرمایان به پرداخت حق بیمهسازمان تأمین اجتماعی متولی دریافت و الزام کارفرمایان به پرداخت و واریز حق بیمه می باشد.
- تأثیر ازدواج زوجه در دریافت حقوق مستمری زوجازدواج مجدد زوجه کارمند متوفی مانع دریافت مستمری بازماندگان وی نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات اجرائی راجع به مطالبات دولتمرجع رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات اجرائی به مطالبات دولت از اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی که طبق مقررات اجرایی مالیاتها قابل مطالبه و وصول است هیأت حل اختلاف مالیاتی بوده و آرای قطعی این هیأتها قابل شکایت در دیوان عدالت اداری میباشد.
- مبنای محاسبه میزان مستمری بازنشستگیچنانچه نرخ رشد حقوق و دستمزد بیمه شده در دو سال آخر خدمت به نحو غیر طبیعی بوده و با سالهای قبل ناسازگار باشد مشروط بر آنکه این افزایش به دلیل ارتقاء شغلی نباشد، صندوق بیمه مکلف است برقراری حقوق بازنشستگی بیمه شده را بر مبنای میانگین حقوق و دستمزد پنج سال آخر خدمت محاسبه نماید.
- شرط تاخیر زمان بازنشستگی اعضاء هیأت علمی دانشگاه هادر راستای استمرار بهره گیری از تجارب و خدمات موثر اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی، ادامه خدمت و اشتغال آن دسته از اعضای هیأت علمی که طبق آیین نامه استخدامی اعضای هیأت علمی در آستانه بازنشستگی قرار دارند، در صورت تمایل آنها و با تأیید گروه آموزشی ذی ربط می تواند تا پنج سال تمدید شود.
- مرجع صالح تشخیص مشاغل سخت و زیان آورکمیته های استانی مرجع صالح تشخیص مشاغل سخت و زیان آور است.