آرای قضایی

چنانچه واگذاری سرقفلی به غیر توسط مستاجر، در زمان مالک قبلی صورت گرفته باشد و مالک وقت، درآن زمان از حق خود برای طرح دعوی استفاده نکرده باشد، این امر به منزله اذن تلویحی وی بوده و درخواست تخلیه توسط مالک جدید محکوم به بطلان است؛ زیرا مالک فعلی ملک را با وضع فعلی و متصرفین زمان معامله پذیرفته است.

صرف داشتن پروانه کسب، در صورت فقدان هر گونه دفتر تجاری، دلیل بر تاجر بودن شخص محسوب نمی شود؛ بنابراین دعوی ورشکستگی محکوم به بطلان است.

در مواردی که دیه در تصادفات رانندگی از بیت المال پرداخت می شود؛ دعوی مطالبه دیه باید به طرفیت صندوق تامین خسارت های بدنی اقامه شود نه وزارت دادگستری.

دعوی تقابل صرفا در قبال خواهان دعوی اصلی قابل طرح است و طرح این دعوی به طرفیت افراد دیگر (غیر از خواهان دعوی اصلی) محمل قانونی ندارد. عنوان: خوانده دعوای ابطال سند رسمی انتقال اجرایی پیام: دعوی ابطال سند رسمی انتقال اجرایی، متوجه اداره اجرای اسناد رسمی اداره ثبت نیست؛ زیرا این اداره یک سازمان دولتی است و حتی اگر به عنوان خوانده نیز طرف دعوی قرار نگرفته باشد مکلف به اجرای احکام قطیت یافته دادگاهها در حدود مقررات قانونی مربوطه است.

در دعوی اعتراض به عملیات اجرایی بانک نسبت به ملک مرهونه، خریدار این ملک که سابقا با طرح دعوا به طرفیت فروشنده الزام به فک رهن را خواستار شده، ثالث تلقی نمی شود؛ زیرا دعوی سابق او حاکی از این است که وی از در رهن بودن پلاک ثبتی مزبور آگاه بوده است. عنوان: تاثیر تفکیک سند مادر بر عقد رهن منعقده نسبت به آن پیام: تفکیک سند مادر، موجب خروج سند مجزا شده از حقوق متعلق به پلاک اصلی ،ازجمله حق مرتهن ، نیست.

در اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستاجر 1356، اگر مستأجر حق انتقال منافع به غیر را نداشته، اما منافع را به دیگری منتقل کند و موجر تعرضی نسبت به آن نکند، اماره ای بر تنفیذ انتقال از سوی موجر است. عنوان: طرح دعوای تخلیه عین مستاجره توسط مستاجر پیام: در اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستاجر 1356، هرگاه مستاجر منافع مورد اجاره را کلا یا جزئا به غیر انتقال دهد، علقه وی با عین مستاجره قطع می شود؛ بنابراین مستاجر اول مالکیتی نسبت به منافع ندارد تا بتواند دعوای تخلیه علیه مستاجر دوم اقامه کند.

عدم مطالبه اجرت المثل در زمان زندگی مشترک، به معنای اسقاط کلی حق زوجه در مطالبه اجرت المثل نیست. اصل تبرعی بودن کارهای انجام شده توسط زوجه در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، صحیح نیست؛ زیرا امر عدمی قابل اثبات نیست ونافی را نفی کافی است؛ بنابراین اثبات تبرعی بودن کارهای انجام شده نیازمند اقامه دلیل از طرف زوج است.عرف امروزه کارهای انجام شده توسط زوجه را در منزل به درخواست شوهر منسوب می کند و تقاضای شوهر در مطالبه کارهای منزل از سوی زوجه در جامعه ما مفروض است.

صرف واگذاری حضانت فرزند مشترک به پدر، مسقط تکلیف پدر به پرداخت نفقه فرزند که در نزد مادرش زندگی می کند، نیست.

چنانچه دارنده چک مدعی سرقت چک باشد، نمی تواند از محکمه تقاضای ابطال چک مزبور را کند بلکه با اعلام شکایت صاحب حساب، بانک مبادرت به مسدود نمودن حساب می کند. -رحیم پور

در صورتی که شخصی، آپارتمان را با مبایعه‌نامه عادی خریداری کند و متعاقبا به موجب تقسیم نامه عادی، آپارتمان در قدر السهم شخص دیگری قرار گیرد، چون با لحاظ وقوع بیع، تقسیم نامه عادی با حقوق منتقل الیه تعارض دارد، خریدار ذینفع در دعوای اعلام بطلان تقسیم نامه محسوب می شود.

درصورتی که جهت تضمین اجرای قرارداد و وصول طلب مسجل حاصل از اجرای آن، یک فقره ضمانت نامه بانکی به طرف مقابل تقدیم شود، اما وی به مقداری بیش از مبلغ طلب خود، از محل این ضمانت نامه وصول کند، خواهان مستحق استرداد وجوه مازاد بر طلب است اما سود بانکی این مبلغ اضافه قابل مطالبه نیست؛ زیرا چنین خواسته ای مبنای قانونی نداشته و تنها در صورت جمع شرایط لازم، وی می تواند خسارت تأخیر تأدیه دریافت کند. - نعیمی(ملاحظه: نکته از رأی بدوی)

درخواست دستور موقت جلوگیری از فروش ملک در مزایده اجرای احکام دادگستری، با توجه به عدم امکان جلوگیری از اجرای رای یا تصمیم مرجع قضایی در قالب دستور موقت، مسموع نیست. عنوان: اعتراض به دستور موقت پیام: تصمیم دادگاه در دستور موقت به طور مستقل قابل اعتراض نبوده و صرفا به عنوان یک تصمیم تبعی در صورت قابلیت تجدیدنظرخواهی رای، قابل اعتراض است.

دعوای نفی ولد مختص پدر است؛ بنابراین اقامه دعوا نفی ولد از سوی جد پدری مسموع نیست. -رحیم پوراگر خواسته نفی ولد باشد، صدور حکم بر نفی نسب به منزله صدور رای خارج ازحدود خواسته است. -رحیم پور

چنانچه بعد از تخلیه ملک توسط مستاجر، موجر با تاخیر مبلغ ودیعه را به صندوق دولت (در شورای حل اختلاف) تودیع نماید، به پرداخت خسارت تاخیر تأدیه از تاریخ تخلیه ملک تا تاریخ تودیع در صندوق دولت، محکوم می شود.

در صورتی که خواهان در دادخواست خود، جهات استحقاق، ادله و مستندات خود را ذکر نکرده باشد، از موارد صدور قرار عدم استماع دعوی نیست؛ بلکه دادگاه بدوی مکلف است اخطار رفع نقص صادر کند و مراتب نقص و رفع آن در فرجه قانونی را به خواهان متذکر شود.

الزام زوجه به تمکین و سکنی در منزل در صورتی قابل استماع است که زوج یا منزل مسکونی مناسبی در مالکیت داشته یا اجاره کرده یا به طریقی در تصرف و اختیار خود داشته باشد؛ زیرا نمی توان زوجه را به تمکین و حضور در منزلی که وجود خارجی و عینیت ندارد الزام کرد؛ بنابر این صدور حکم به تمکین منوط به تهیه مسکن توسط زوج در آینده و تایید آن توسط مددکاری که واحد غیر قضایی است، صحیح نیست.

در صورت استنکاف داور از رسیدگی علیرغم ارسال اظهار نامه توسط ذینفعان و عدم تراضی طرفین بر تعیین داور دیگر، رسیدگی به دعوی در صلاحیت دادگاه خواهد بود.

چنانچه منشأ صدور چک، قرارداد حاوی شرط داوری باشد، طرح دعوای مطالبه وجه چک آن در محاکم دادگستری قابلیت استماع ندارد و باید به داوری ارجاع شود.

داشتن وکیل دلیل بر تمکن مالی مدعی اعسار است. عنوان: ادعای اعسار صادرکننده چک پیام: در دعوای اعسار از پرداخت وجه چک، اصل این است که مدعی اعسار در مقابل آن چک، وجه یا مالی دریافت کرده؛ بنابراین تمکن مالی وی ثابت است.

در دعوای حضانت فرزند، غبطه و مصلحت طفل ملاک است؛بنابراین توافقات قبلی زوجین که برخلاف مصلحت و غبطه طفل باشد، موثر نیست.

خسارات وارده به محکوم له ناشی از صدور قرار تاخیر اجرای حکم که به درخواست معترض ثالث صادر شده است، پس از صدور حکم قطعی مبنی بر رد اعتراض ثالث، قابل مطالبه است.

اگر یکی از مالکین مشاعی پس از تقسیم واحدهای ساختمان، آپارتمان واقع در سهم خود را به ثالث واگذار کند و متعاقبا به پرداخت خسارت ناشی از تاخیر در اخذ پایان کار محکوم گردد، آن خسارت صرفا متوجه مالک همان آپارتمان نیست بلکه مربوط به کلیه شرکاست زیرا اخذ پایان کار وظیفه کلیه شرکاء ملک است.

در صورت ادعای زوج مبنی بر عقیم بودن زوجه، بچه‌دار نشدن با وجود گذشت زمان طولانی از عقد و خودداری زوجه از مراجعه به پزشک جهت احراز واقع، حکم بر تجویز ازدواج مجدد صادر می گردد.

صرف مراجعه به دادگاه و عدم ایراد خوانده به وجود شرط داوری در قرارداد، دلیل بر انصراف وی ازشرط داوری نمی باشد زیرا فسخ و یا اقاله هر توافقی نیازمند احراز قصد اعمال آن است.

چنانچه یارانه توسط زوجه دریافت شود، مبلغ یارانه فرزند از میزان محکومیت زوج به پرداخت نفقه فرزند مشترک، کسر می شود.

وجه التزام تاخیر در انجام تعهد(تحویل مبیع)، در فرض استمهال(هر چند کوتاه مدت) متعهد و موافقت متعهدله، با توجه به اینکه نوعی تبدیل تعهد محسوب می شود، قابل مطالبه نیست.

اگر ریس هیات مدیره به اعتبار سمت خود، قراردادی منعقد نماید، این قرارداد معتبر است، زیرا تعیین مدیر عامل برای شرکت مانع از به رسمیت شناختن قرارداد تنظیمی توسط رئیس هیئت مدیره نیست؛ بنابراین اختلافات ناشی از قرارداد مزبور به طرفیت شرکت اقامه می شود.

چنانچه مرد بموجب حکم قطعی دادگاه کیفری از اتهام زنای به عنف تبرئه شده باشد، امکان مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل برای مشتکی عنها وجود ندارد.

مطالبه خسارت ناشی از ایجاد مزاحمت و ممانعت های موجر، مستلزم صدور حکم قطعی مبنی بر رفع مزاحمت و ممانعت از حق علیه موجر است. عنوان: شرط استماع دعوای استرداد وجوه مازاد ایداعی اجاره بها پیام: در دعوی استرداد وجوه مازاد ایداعی اجاره بها، خواهان مکلف است میزان آن و نیز مدت سنوات واریزی را به طور معلوم و مشخص اعلام کند؛ در غیر اینصورت، قرار رد دعوی صادر می شود.

دادگاه نمی تواند با تمسک به تهدیدی بودن شرط راجع به تعیین وجه التزام در قرارداد و و عدم تناسب آن با با خسارات وارده، این شرط را نامعتبر اعلام نماید.