آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون آیین دادرسی مدنی — ۷۸۴ مورد
هیچ دادگاهی نمیتواند به دعوایی رسیدگی کند مگر اینکه شخص یا اشخاص ذینفع یا وکیل یا قائممقام یا نماینده قانونی آنان رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشند.
- شرط استماع دعوی تقسیط دینتقسیط دین متعاقب درخواست اعسار و پذیرش اعسار خواهان از پرداخت نقدی دین صورت می گیرد. بنابراین طرح دعوی تقسیط دین به طور مستقل و پیش از اثبات اعسار مسموع نیست. عنوان: دعوی اعسار از پرداخت مهریه پیش از مطالبه آن پیام: مهریه دین عندالمطالبه است و زمانی حال می شود که زوجه آن را مطالبه کند. بنابراین تا پیش از مطالبه زوجه، دعوی اعسار از پرداخت مهریه از سوی زوج مسموع نیست.
- قلمرو شمول قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفیقانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفی، منحصرا ناظر به اسناد فروش موقوفات و تبدیل آنها به ملک است و چنانچه در مورد رقبه ای که به عنوان ملک ثبت شده و سابقه فروش وقفی نداشته، ادعای وقفیت شود موضوع از شمول قانون مزبور خارج است.
- وضعیت مالکیت گورستان موقوفه ایمالکیت شهرداری نسبت به گورستان های عمومی، منصرف از گورستان های موقوفه ای بوده و سایر گورستان های عمومی را شامل می شود.. عنوان: واقع شدن موقوفه در طرح عمرانی شهرداری پیام: واقع شدن موقوفه در طرح عمرانی شهرداری در حکم خرابی آن است و در این شرایط جهت تبدیل آن به «اقرب به غرض واقف»;، باید ملک معوض تحویل شود
- دعوی مطالبه دیه صدمات بدنیدر صدمات بدنی موجب دیه و یا ارش، مطالبه رقم ریالی به عنوان خسارت در قسمت خواسته، فاقد وجاهت قانونی است؛ بلکه باید الزام مقصر به پرداخت دیه وارش مطالبه شود.
- فرجام خواهی از قرار رد اعاده دادرسیقرار رد درخواست اعاده دادرسی از رأی دادگاه تجدیدنظر، غیرقابل فرجام است.
- تجدیدنظرخواهی برخی از محکوم علیهم از رای تجزیه ناپذیردرصورتیکه رای صادره بر علیه خواهان های متعدد، غیرقابل تجزیه و تفکیک باشد، در صورت تجدیدنظر خواهی برخی محکوم علیهم، رای تجدیدنظر نسبت به سایر محکوم علیهم نیز تسری می یابد؛ بنابراین فرجام خواهی آنان از رای بدوی پذیرفته نیست.
- اصل عدم قابلیت استناد به ایرادات در اسناد تجاریبنا بر وصف تجریدی بودن اسناد تجارتی از منشأ یا علت صدور آن، ایراد تحصیل مجرمانه سند تجاری از طریق خیانت درامانت در برابر دارنده ثالث با حسن نیت قابل استناد نخواهد بود.
- ضمانت اجرای دعوای تنظیم سند مشاع به میزان سهم خواهاندعوی به خواسته تنظیم سندمشاع ازملک، به میزان قدرالسهم خواهان، مستلزم اخذ صورتمجلس تفکیکی نیست. چرا که در چنین دعوایی، تنظیم سند نسبت به واحدهای معین از ملک مذکور، مورد مطالبه نیست. بنابراین صدور قرار عدم استماع دعوی به جهت عدم اخ صورت مجلس تفکیکی فاقد وجاهت قانونی است.
- مفهوم ذینفع بودن خواهانمنظور از ذینفعی خواهان که شرط لازم برای اقامه دعوی است، نفعی بالقوه و مستقیم نسبت به دعوی است؛ به گونه ای که در صورت صدور حکم، نفعی عاید خواهان شود.
- اشتباه در درج نام خواندهاشتباه در درج نام بعضی از خواندگان در دادخواست بدوی از طریق اخطار رفع نقص قابل رفع بوده و صدور قرار رد دعوی به دلیل مذکور فاقد وجاهت قانونی است.
- صدور حکم تخلیه به سببی غیر از سبب استنادی خواهاندر درخواست تخلیه به دلیل تغییر شغل، چنانچه دادگاه حکم تخلیه به سبب دیگری مانند انتقال به غیر صادر کند، حکم خارج از خواسته محسوب شده و قابل نقض است.
- صلاحیت داور در رسیدگی به خواسته تایید فسخ قراردادخواسته تایید فسخ قرارداد قابل ارجاع به داوری نبوده و صدور قرار رد دعوی به دلیل وجود شرط داوری فاقد وجاهت قانونی است.
- نقش مبایعه نامه عادی در دعوی خلع یددرصورتی که تصرف شخص به استناد بیع نامهای باشد که توسط یکی از ورثه به وکالت از سایر ورثه تنظیم شده است، دعوی خلع ید به طرفیت وی به استناد سند رسمی مالکیت مسموع نیست؛ زیرا تصرف مذکور فاقد رکن غصب است.
- نحوه احراز عدم حسن نیت دارنده چکدر صورتی که در متن چک، شرط وصول آن (تخلف از تعهد قرارداد) درج شود، اما متعاقبا دارنده آن را به همسر خود منتقل کرده و منتقل الیه وجه چک را مطالبه کند، با نظر به اطلاع دارنده ثانوی از رابطه طرفین و منشأ صدور چک، نمی توان وی را دارنده با حسن نیت تلقی کرد و ایرادات راجع به تعهد اصلی علیه وی قابل استماع است.
- شرط درخواست تخلیه به علت انتقال منافع به غیردر صورتی که دعوای تجویر انتقال منافع به غیر از سوی مستأجر طرح و منجر به صدور حکم انتقال گردد، مستأجر لزوما باید ظرف مدت شش ماه و با تنظیم سند رسمی مبادرت به انتقال منافع به غیر نماید و انتقال بعد از این مهلت، مانع از پذیرش دعوای تخلیه به جهت انتقال غیر نیست.
- درخواست تخلیه به دلیل تغییر شغل علیرغم اطلاع موجراطلاع و عدم اعتراض موجر نسبت به تغییر شغل مستاجر به منزله رضایت موجر نیست، بنابراین مانع تقاضای تخلیه به این علت نخواهد بود.
- تعیین میزان خسارت تاخیر تادیه ضمن عقد قرضچنانچه در عقد قرض مبلغی به عنوان خسارت تاخیر تادیه تعیین شده باشد، شرط مذکور مغایرتی با شرع و مقررات قانونی ندارد و توافق طرفین در مورد آن معتبر است.
- فرجا خواهی از قرار رد دعواهرچند قرار رد دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی به عنوان یکی از قرارهای قابل فرجام خواهی نیامده است اما این قرار قابلیت فرجام خواهی را دارد.
- فرجامخواهی از قرار عدم استماع دعوابا توجه به عدم تصریح قانون گذار به قابلیت فرجام خواهی از قرار عدم استماع دعوا، قرار مذکور غیرقابل فرجام خواهی است.
- تقاضای اعسار از پرداخت جزای نقدیصدور حکم به اعسار از پرداخت جزای نقدی فاقد وجاهت قانونی است.
- تقاضای اعسار از رد مالمحکومیت به اتهام تحصیل مال از طریق نامشروع، موجب عدم پذیرش ادعای اعسار از رد مال است.
- درخواست طلاق زوجه به دلیل محکومیت کیفری زوجاعلام رضایت در پرونده کیفری (ضرب و جرح عمدی زوجه) به معنی اصرار نداشتن بر مجازات زوج است و منافاتی با تقاضای طلاق به دلیل تخلف ناشی از شروط ضمن عقد نکاح ندارد.
- دادگاه صالح در دعاوی ناشی از قراردادهاقرار رد درخواست ابلاغ رأی داوری توسط دادگاه بدوی، امری اداری بوده و از این رو قرار مزبور قطعی و غیر قابل تجدیدنظر است.
- مسئولیت شهرداری نسبت به سقوط درخت در نتیجه طوفانسقوط درخت در نتیجه طوفان، فورس ماژور محسوب می شود و خسارات وارده در نتیجه آن قابل انتساب به شهرداری نیست.
- مطالبه بهای روز اضافه مساحت مبیعچنانچه بعدا مشخص شود که مبیع دارای مساحت بیشتری از آنچه زمان معامله مقرر شده می باشد، دادگاه می بایست قیمت را براساس ثمن در زمان انعقاد معامله محاسبه کند. بنابراین دعوی مطالبه بهای روز اضافه متراز، قابل پذیرش نیست.