آرای قضایی

در خصوص صدور آراء مغایر از دادگاه، که از موجبات اعاده دادرسی است، قدر متیقن حاصله از سیاق عبارت قانونی آن است که منظور قانونگذار، مغایرت دوحکم یا دو قرار باهم است و مغایرت بین قرار رد دعوی وحکم قطعی، قابل تصور وتحقق نیست.

مقررات ماده 134 قانون مجازات اسلامی در مورد محکومیت به حداکثر مجازات در تعدد جرم، در تعدد جرایم مربوط به مواد مخدر قابل اعمال نیست.

رسیدگی به اعتراض نسبت به صدور قرار تشدید تامین در بزه زنای به عنف، در صلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان است.

احداث انباری برای نگهداری محصولات کشاورزی مصداق بزه تغییر کاربری اراضی زراعی نیست.

حضور وکیل تسخیری که به علت عدم دسترسی به متهم و بدون درخواست وی، توسط دادگاه تعیین شده است، موجب حضوری شدن رأی دادگاه نبوده و رأی صادره غیابی است.

صرف اشتهار به فروش مواد مخدر، فاقد عنوان مجرمانه است.

با توجه به اینکه مناط صلاحیت دادگاه، تاریخ تقدیم دادخواست است اگر دعوی اعتراض به تشخیص منابع طبیعی، پیش از افزایش صلاحیت کمیسیون ماده واحده منابع طبیعی در رسیدگی به آن مطرح شده باشد، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه است.

در دعوی به خواسته مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش اقتصادی ثمن معامله در خصوص بیع زمین، اعم از اینکه موضوع خواسته ثمن مبیع باشد یا خسارات ناشی از کاهش ارزش ثمن، دعوی در حکم منقول است و در نتیجه دادگاه محل وقوع ملک، صالحیت رسیدگی به دعوی ندارد.

دعوی حضانت از زمره دعاوی خانوادگی است و زوجه می تواند آن را در دادگاه محل اقامت خود مطرح کند و این حق پس از قطع علقه زوجیت نیز ادامه دارد.

در دعوای مطالبه وجه چک، اگر خواهان ابتدائا به دادگاه محل اخذ گواهی عدم پرداخت مراجعه کند، آن دادگاه صالح به رسیدگی بوده و قاعده صلاحیت نسبی دادگاه محل اقامت خوانده، نافی صلاحیت آن دادگاه نیست.

از آنجایی که صلاحیت دادگاه، تابع عنوان دعوایی است که خواهان اقامه کرده؛ رسیدگی به دعوی "ابطال سند"، هرچند که منوط به اصلاح سند مالکیت خواهان توسط مراجع ثبتی باشد؛ در صلاحیت دادگاه بوده و صدور قرار عدم صلاحیت از سوی دادگاه به اعتبار صلاحیت مراجع ثبتی، جایز نیست.

در جرایم مستوجب مجازات حبس و جزای نقدی نسبی، کیفر حبس، تعیین کننده درجه مجازات و صلاحیت دادگاه است.

عدم تشکیل جلسه مقدماتی در دادگاه کیفری یک، از موجبات نقض رای در مرحله فرجام خواهی است.

اخذ مجوز منابع طبیعی و بخشداری، مانع تحقق بزه تصرف عدوانی و تخریب منابع ملی طبیعی نیست.

رسیدگی به "تعارض در اسناد مالکیت" در صلاحیت هیأت نظارت استان بوده و رسیدگی به دعوی "ابطال سند مالکیت" در صلاحیت دادگاه است. بنابراین در دعوی ابطال سند مالکیت، حتی اگر به تشخیص دادگاه رسیدگی به دعوی، منوط به رسیدگی هیئت نظارت به تعارض در اسناد مالکیت باشد، این امر جواز صدور قرار عدم صلاحیت به اعتبار هیئت نظارت نیست.

در تعیین مرجع صالح رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان، تاریخ رسیدگی ملاک بوده و چنانچه پیش از شروع به رسیدگی در دادگاه اطفال، سن متهم از 18 سال تمام شمسی تجاوز نماید، رسیدگی به اتهام آنها از صلاحیت دادگاه اطفال خارج است.

رسیدگی به بزه فروش اینترنتی مواد مخدر، در صلاحیت دادگاه انقلاب است.

دادگاه درصورت استناد به جهات تخفیف، مکلف است مجازات را کمتر از حداقل مقرر قانونی تعیین نماید.

چنانچه در بزه قتل عمدی، وحدت قصد متهم با سایر محکومین احراز شود، صرف حضور وی در صحنه قتل بدون شرکت در فعل مادی قتل نیز، سبب تحقق معاونت در جرم می گردد.

صلاحیت دادگاه از قواعد آمره است و در رابطه با صلاحیت محلی نیز دادگاه در صورت عدم احراز صلاحیت خود، حتی بدون ایراد خوانده، باید با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به دادگاه صالح ارسال کند؛ در غیراینصورت رأی صادره مقتضی نقض در دیوان عالی کشور می باشد.

اعمال شرط وکالت در طلاق به جهت ناباروری زوج منوط به آن است که زوجه از جهت بارداری فاقد مشکل بوده و صاحب فرزند نشدن او، صرفا به جهت عقیم بودن یا عوارض جسمی دیگر شوهرش باشد. بنابراین اگر زوجین هر دو از جهت باروری و بارداری با مشکل مواجه باشند، تحقق شرط مذکور موضوعا منتفی است.

در فرض اتهامات متعدد شخص واحد، اقدام دادسرا در صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادسراهای متعدد، فاقد وجاهت قانونی است.

فرجام خواهی از رأی صادره پس از تجویز اعاده دادرسی، تنها در صورتی قابل پذیرش است که دادگاه هم عرض، درخواست اعاده دادرسی را وارد تشخیص و حکم مورد اعاده دادرسی را نقض نماید.

تعویض سیلندر خودرو و تغییر شماره آن، تخلف محسوب می شود و رسیدگی به آن در صلاحیت واحد رسیدگی به اعتراضات ناشی از تخلفات رانندگی است.

درصورتی که دادگاه تجدیدنظر رأی صادره را جهت تعیین بهای خواسته به دادگاه بدوی اعاده دهد،دادگاه بدوی می بایست با عمل به تکلیف خود، نقص را برطرف کرده و آن را به دادگاه تجدیدنظر ارسال کند. بنابراین رسیدگی دوباره به دعوی، عدول از رأی پیشین و صدور رأی مجدد در این مرحله صحیح نبوده و بر خلاف قانون است.

تشدید مجازات تعزیری به بیش از 74 ضربه شلاق، فاقد وجاهت قانونی است.

رسیدگی به بزه لواط ارتکابی توسط اطفال و نوجوانان، در صلاحیت دادگاه کیفری یک ویژه اطفال و نوجوانان بوده و تا زمان تشکیل آن، دادگاه کیفری دو در این خصوص صالح به رسیدگی است.

تحقق بزه شرکت در تجمع غیر قانونی، مشروط به حضور چند نفر بوده و صدور حکم محکومیت برای یک نفر به جهت شرکت در این جرم، فاقد وجاهت قانونی است.

وکلای پایه دو قوه قضائیه حق وکالت در دیوانعالی کشور را ندارند و در نتیجه پاسخ ایشان به فرجامخواهی فاقد اعتبار است.

صدور حکم طلاق به استناد عسروحرج زمانی موجه است که اعمال و اقدامات زوج اسباب ایجاد عسر و حرج فراهم کند. لذا اگر زوجه با اعمال حق حبس و مطالبه مهریه، زمان شروع زندگی مشترک را به تأخیر بیندازد و خود را در عسر و حرج قرار دهد نمی تواند از این بابت، مدعی تحقق عسر و حرج در زندگی مشترک باشد. عنوان: اثر بذل حقوق مالی توسط زوجه در دعوی طلاق پیام: صرف نظر کردن زوجه از حقوق مالی خود ( گذشتن از مهریه و نفقه و بازگرداندن هدایای زمان عقد ) ولو اینکه کراهت زوجه را برساند، بدون قبول بذل از ناحیه زوج، جواز جاری شدن طلاق خلع را اعطا نمی کند. عنوان: تحقق عسر و حرج به جهت تهدید زوج پیام: صرف تهدید زوج به اینکه در صورت تحقق طلاق در آینده به زوجه آسیب می رساند، عسر و حرج فعلی وی را اثبات نمی کند.