آرای قضایی

در صورتی که شخصی نسبت به دریافت شناسنامه المثنی با مشخصات سجلی دیگری اقدام کرده و عکس خود را بر آن الصاق کرده باشد، دعوی صاحب اصلی شناسنامه به خواسته حذف عکس غاصب از سند سجلی و رفع آثار ناشی از غصب، مشمول ابطال اسناد مکرر بوده و رسیدگی به آن در صلاحیت هیأت حل اختلاف اداره ثبت احوال می باشد.

دیوان عدالت اداری مرجع رسیدگی به شکایات شخاص حقیقی و حقوقی خصوصی علیه مامورین یا واحدهای دولتی است؛ بنابراین واحدهای دولتی نمی توانند به عنوان شاکی در دیوان عدالت اداری طر ح شکایت کنند و رسیدگی به این دعاوی در صلاحیت محاکم دادگستری است.

به اسنادی که عنوان چک بر عهده موسسات مالی اعتباری صادر می شوند عنوان چک اطلاق نمی شود و دارنده نمی تواند دعوی مطالبه وجه این اسناد را در یکی از دادگاههای محل وقوع عقد، یا اجرای تعهد و یا محل اقامت خوانده اقامه کند. بنابراین رسیدگی به این دعاوی در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.

وکلای پایه دوم قوه قضائیه حق مداخله در آن دعاوی که مربوط به اختلاف در اصل نکاح و اصل طلاق می باشند، را ندارند اما شرکت آنها در سایر محاکم حقوقی در مورد دعاوی راجع به طلاق، منعی ندارد.

درصورتی که شرکتی دولتی (شرکت مخابرات) به شرکتی خصوصی تبدیل شود، رسیدگی به دعاوی مطروحه علیه این شرکت پس از خصوصی سازی، در صلاحیت دادگاه عمومی بوده و از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج است؛ هرچند که منشأ این دعوی، مربوط به زمان پیش از خصوصی سازی شرکت باشد.

در دعوی به خواسته مطالبه بهای روز زمین به طرفیت اداره راه و شهرسازی، اگر فرد بدون تعرض به جنبه حاکمیتی اجرای طرح، صرفا بهای زمین خود را خواستار باشد رسیدگی به موضوع از صلاحیت دیوان عدالت اداری خارج بوده و در صلاحیت محاکم دادگستری است.

در مواردی که خوانده یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و لایحه ای نیز ارائه نداده و اوراق اخطار نیز به وی ابلاغ واقعی نشده باشد، اعتراض فرجامی از جانب وی پذیرفته نیست و دیوان عالی کشور دادخواست او را واخواهی تلقی و پرونده را جهت رسیدگی به دادگاه صادر کننده حکم ارسال می کند.

در صورت عدم ارائه سند عادی یا رسمی جهت اثبات زوجیت، هنگامی می توان به گواهان(مدعی زوجیت) ترتیب اثر داد که، در جلسه عقد و هنگام اجرای صیغه عقد حضور داشته و بطور قطع بر اجرای صیغه، نوع عقد، میزان مهریه و سایر شرایط آن شهادت دهند به طوریکه افاده قطع و یقین بر وقوع عقد دائم بین طرفین بنماید.

صرف اینکه بارگیری مبیع (مرکبات) در یک شهر اتفاق افتاده باشد، به معنای اثبات وقوع بیع در آن محل نیست؛ بنابراین نمی توان دادگاه واقع در این شهر را صالح به رسیدگی به دعوی مربوطه دانست.

در اختلاف مربوط به نوع نکاح واقع شده در سال 1358، از آنجا که در عرف جامعه ایران در آن سال، ازدواج موقت هنوز معمول نبوده و عمل پنسدیده و مقبولی محسوب نمی شده و کمتر زنی حاضر بوده با نکاح موقت به همسری مردی درآید، این امر قرینه‌ای بر صحت ادعای مدعی دوام عقد است.

در صورتی که خواهان آدرس خوانده را در دادخواست مشخص کرده و خوانده نیز با حضور در جلسه دادرسی بدون اعتراض به صلاحیت دادگاه، از خود دفاع کند، دادگاه نمی تواند به جهت احراز محل اقامت خوانده در شهری دیگر، قرار عدم صلاحیت صادر کند.

در نفی ولد، علاوه بر فقدان شرایط اماره فراش (مانند وجود حمل بین 6 ماه تا یکسال) وجود دیگر امارات قطعیه نیز می تواند دلیل محسوب شود. یکی از این امارات آزمایش های ژنتیکی است که به طور قطعی در مورد نفی ولد اظهارنظر می کند و در صورتی که با دلیل قطعی علمی و پزشکی، نفی نسب اثبات شود، موضوع از قاعده فراش خارج است.

رسیدگی به ادعای اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به اموالی که دادگاه‌های انقلاب نامشروع شناخته و مصادره نموده‌اند در صلاحیت دادگاه انقلاب است.

رسیدگی به اعتراض نسبت به رأی صادره از کمیسیون رسیدگی به امور آب‌های زیرزمینی استان، اگر از جانب مالکین مطرح شود در صلاحیت دیوان عدالت اداری و اگر از جانب واحد دولتی مربوطه (شرکت آب منطقه‌ای ) طرح شود، در صلاحیت دادگاه عمومی است.

در دعوی اثبات نسب که ارتباط مستقیمی با تابعیت ندارد لزومی به ارجاع دعوی به شورای تأمین استان نبوده و رسیدگی به این دعوی، در صلاحیت محاکم دادگستری است.

صرف وجود مواد روانگردان در کیفی که داخل خودرو قرار دارد و جاسازی نیست، مصداق بزه حمل مواد مخدر به وسیله خودرو محسوب نمی شود.

از آنجایی که در قانون، عقیم بودن زوج، به عنوان یکی از مصادیق عسر و حرج زوجه ذکر نشده است، این امر نمی تواند مبنای درخواست طلاق از ناحیه زوجه باشد. عنوان: صدور حکم طلاق بائن بدون ذکر علت آن پیام: دادگاه صادر کننده حکم طلاق،در صورتی که معتقد بر بائن بودن نوع طلاق باشد، باید علت آن را در حکم ذکر نماید. عدم توجه به این امر رای صادره را مخدوش می سازد.

در جرایم مواد مخدر مستوجب حبس ابد، چنانچه محکوم علیه ضمن تسلیم به حکم و اسقاط حق تجدیدنظرخواهی، تقاضای تخفیف نماید، دادگاه می تواند مجازات وی را تخفیف دهد.

اعمال قانون نحوه تقویم ابنیه املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری و اخذ قیمت بنای ملک تملک شده در راستای طرح مصوب، منوط به عدم حصول توافق میان شهرداری و مالک است و در صورتی که مالک ضمن اخذ پروانه ساخت، واگذاری بخشی از ملک خود به شهرداری را پذیرفته باشد، دیگر حق عدول از آن و مطالبه بهاء روز آن بخش از ملک را ندارد.

عمل خلاف اخلاق زوجه در زندگی مشترک، به فرض اثبات، موجبی برای سقوط اجرت المثل یا نحله نیست.

عقب ماندگی ذهنی زوج،به طوری که نتواند امور خویش را به تنهایی انجام دهد و نیاز به حمایت دیگران داشته باشد، می تواند یکی از مصادیق عسر و حرج در زندگی مشترک باشد.

اختیار خواهان نسبت به طرح دعوی در محل اقامت هریک از خواندگان متعدد، منوط به توجه دعوی به تمامی خواندگان مذکور است. بنابراین درصورتی که دادگاه پس از رسیدگی احراز کند، دعوی متوجه خوانده ای که در محل اقامت او دعوی طرح شده نبوده و نسبت به وی قرار رد دعوی صادر کند، رسیدگی به دعوی خواهان نسبت به خوانده دیگر، از صلاحیت او خارج و در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.

با عنایت به اینکه تعیین حقوق و مزایای اعضاء هیات مدیره شرکت تعاونی (مسکن کارگران) از وظایف مجمع عمومی شرکت است،لذا رسیدگی به درخواست مطالبه دستمزد و پاداش هیات مدیره،از شمول قانون کار خارج و در صلاحیت دادگاه است.

ازدواج مجدد زوج اعم از دایم و موقت موجب تحقق بند 12 شروط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق خودش می شود.

درصورتی که در دعوی طلاق، دادگاه بدون ارجاع به داوری، حکم به بی حقی خواهان صادر کند و در لایحه فرجام خواهی، فرجام خواه اعتراضی نسبت به نقص عدم ارجاع امر به داوری نداشته باشد، موجبی برای نقض رای در دیوان عالی کشور وجود ندارد.

در تعهدات مربوط به تحویل وجه نقد، تعیین وجه التزام یا خسارت تأخیر تأدیه از نوع وجه نقد، ربا محسوب شده و چنین شرطی باطل و بلااثر است. بنابراین در چنین تعهداتی تنها از تاریخ مطالبه طلب و با احراز تمکن مدیون و تغییر فاحش در قیمتها برابر شاخص تورم بانک مرکزی، امکان مطالبه کاهش ارزش پول قابل بررسی است. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه تا زمان اجرای حکم پیام: مطالبه خسارت تاخیر تادیه دین تا زمان اجرای حکم، با توجه به اینکه مربوط به زمان آینده است و در زمان رسیدگی هنوز کاهش ارزش پول و تغییر فاحش قیمتها معلوم نیست، نمی تواند موضوع بررسی و صدور حکم قرار گیرد.

با احراز تخلف زوج از شروط ضمن عقد، دادگاه باید اجازه اعمال وکالت در طلاق به زوجه تفویض کند و صدور حکم به الزام زوج به طلاق زوجه (در فرض مذکور) فاقد وجاهت قانونی است.

بعد از صدور حکم قطعی مبنی بر فسخ معامله، فروشنده با مطالبه خریدار، مکلف به برگرداندن ثمن معامله است و در صورت تاخیر در استرداد ثمن ، طرف مقابل حق مطالبه خسارت تاخیر تادیه داشته و دادگاه نمی تواند با این استدلال که استرداد ثمن مشمول دین نیست، این خواسته را رد کند.

در صورت اقرار مستاجر و ایادی ما قبل ایشان نسبت به وقفیت ملک استیجاری و تنظیم سند اجاره بر اساس اقرار و عمل به وقف، صرف عدم تعرفه ملک از ناحیه اداره اوقاف،موجبی جهت خروج رقبه از وقفیت نیست.

کراهت شدید زوجه از زوج به حدی که وی حاضر به بخشش کلیه حقوق مالی خود شده و چندین سال مفارقت جسمانی میان طرفین به وجود آمده باشد، موجب احراز عسر و حرج وی در زندگی مشترک می باشد.