آرای قضایی

هرگاه دارنده سند عادی، اقرار کند که سند به صورت سفید امضاء، در اختیار او قرار گرفته است، امضاء ذیل آن، دلیل بر مدیونیت امضاء کننده نیست؛ بنابراین اصل دین ثابت نبوده و دارنده برای مطالبه وجه مندرج در سند، باید دلیلی بر مدیونیت امضاء کننده ارائه کند.

در فرضی که اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مرحله بدوی و خواسته اصلی در یک دادخواست جمع شده باشد، دادگاه مکلف است ابتدا بصورت علیحده به دعوی اعسار رسیدگی کرده و پس از صدور حکم و قطعیت آن، با تعیین وقت رسیدگی و دعوت اصحاب پرونده، وارد رسیدگی به دعوی اصلی شود.

اصل عدم توجه ایرادات در اسناد تجاری تنها توسط ثالث با حسن نیت قابل استفاده است و ثالث با حسن نیت شخصی است که بنا به اوضاع واحوال، از رابطه منشاء صدور چک و نحوه صدور چک و به طور کلی نسبت به اینکه دارنده نخست بتواند چک را منتقل کند یا نه، ناآگاه است.برای مطالبه چک تضمین تعهدات، دارنده چک(مرتهن) باید ابتدا میزان دقیق تعهد (در واقع طلب خود) را تعیین وآن را مطالبه نماید ودر صورت عدم پرداخت از سوی مدیون، نسبت به وصول آن از مورد وثیقه (دراینجاچک) اقدام نماید.

در صورتی که چک مستند دعوی در جریان معاملات طرفین صادر شده باشد؛ یک سند ذمه ای و تجریدی صرف، که دلالت بر مدیونیت صادرکننده کند، نیست؛ بنابراین چک مذکور مستقلا قابل مطالبه نبوده و بررسی استحقاق یا عدم استحقاق دارنده چک(ید بلاواسطه) و چگونگی آن، مستلزم رسیدگی به رابطه قراردادی طرفین است.

استفاده طولانی مدت از شناسنامه، الصاق عکس به آن و عدم ارائه دلیل متقن بر تعلق آن به غیر، نشانه پذیرش تعلق شناسنامه به خواهان می باشد بنابراین دعوای ابطال شناسنامه به دلیل تعلق آن به خواهر متوفی خواهان، محکوم به بطلان است.

مطالبه وجه سفته صادره بابت تضمین پرداخت خسارت ناشی ازعدم انجام تعهد، مستلزم اثبات عدم انجام تعهد و ورود خسارت ناشی ازآن است.

با توجه به اینکه رسیدگی به موضوع تعارض اسناد مالکیت و احراز آن، در صلاحیت هیات نظارت ثبت است، دعوای ابطال سند مالکیت املاکی که دارای تعارض ثبتی هستند، قبل از رسیدگی در مرجع یادشده، قابل استماع نیست.

در صورتی که ضامن، حساب ارزی خود را جهت ضمانت تسهیلات مضمون عنه معرفی کرده و معادل مبلغ مذکور، چک دریافت کرده باشد، در صورت کسر از حساب ضامن، او می تواند مطالبات خود را ازمحل چک موصوف وصول کند؛ بنابراین دعوی مطالبه ارز خارجی از مضمون عنه مسموع نیست.

اگر خواهان قبلا دعوای خلع ید از کل ساختمان و پلاک ثبتی را طرح کرده و طی دادنامه ای، صریحا در خصوص آن، اظهارنظر شده باشد، دعوای جدید به خواسته خلع ید خوانده از یک واحد آپارتمان احداثی در آن ساختمان، با قرار رد دعوا مواجه می شود زیرا آپارتمان موضوع خواسته، جزیی از کل پلاک ثبتی بوده و موضوع مشمول قاعده اعتبار امر قضاوت شده می باشد.

اموال غایب مفقودالاثر به امین سپرده می شود و تقسیم آن منوط به صدور حکم موت فرضی غایب است.

در صورتی که زوج، بخشی از نفقه محکوم به را پرداخت کند، درخواست طلاق زوجه به دلیل عدم پرداخت نفقه، محکوم به بطلان است.

در صورت فوت مستاجر، ورثه شریک مشاعی بوده و واگذاری سهم میان آنان، انتقال مورد اجاره به غیر محسوب نمی شود؛ بنابراین درخواست تخلیه به علت مذکور پذیرفته نیست.

شهادت بر امر عدمی به استثنای دعوای اعسار معتبر نیست. عنوان: دعوای الزام به تنظیم سند سمی خودرو رهنی پیام: با توجه به اینکه انتقال رسمی خودرو منافاتی با حقوق مرتهن ندارد زیرا لازمه انتقال رسمی خودرو فک رهن از عین مرهونه با پرداخت حقوق مرتهن است و از آن جا که مقدمه واجب خود نیز واجب است نیازی نیست تا در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی خودرو، فک رهن مورد خواسته قرار گیرد نیست، بنابریان دادگاه حکم به انتقال رسمی خودرو موضوع نزاع صادر می نماید. عنوان: ماهیت عقد وکالت پیام: با توجه به اینکه اشخاص، عرفا، دیگران را به اموال یا حقوق خود مسلط نمی کنند مگر اینکه مالی را که اداره آن را به دیگران سپرده اند به موجب عقد ناقلی مورد معامله قرار داده باشند، وکالت نامه های تنظیمی در سطح جامعه دلالت بر وقوع عقد بیع دارد.

دعاوی تحویل مبیع(ملک) و مطالبه اجرت المثل ایام تصرف، فرع بر مالکیت خواهان است؛ بنابراین پس از قطعیت دادنامه صادره در خصوص تنظیم سند رسمی، قابل استماع است. عنوان: مطالبه وجه التزام در صورت عدم تعیین دفترخانه پیام: وجه التزام قراردادی در صورتی که در قرارداد طرفین، نحوه و محل حضور در دفترخانه و مقدمات تنظیم سند رسمی مشخص نشده باشد، مسلم نبوده و قابل مطالبه نیست.

در مطالبه وجه چک سفید امضاء باید روابط حقوقی طرفین که مقدم بر صدور چک بوده مشخص شده و دعوی مستند به دلایل و مدارک اثباتی ای باشد که دارنده براساس آن، خود را مستحق تشخیص و به میزان آن نسبت به تکمیل چک اقدام کرده است؛ بنابراین طرح دعوی مذکور به طور مستقل و بدون ذکر مبانی و صرف اینکه چک در ید دارنده است، موجب محکومیت به پرداخت وجه چک نیست.

بیمه شخص ثالث جهت جبران خسارات وارده به اشخاص ثالث زیاندیده است و مقصر حادثه، مشمول عنوان شخص ثالث قرار نمی گیرد؛ بنابراین در صورت فوت فرزند راننده مسبب حادثه، وی نمی تواند سهم الارث خود از دیه فرزندش را از محل پوشش بیمه شخص ثالث دریافت کند.

دعوی تقسیم ماترک، بدون درخواست فروش آن، در صورتی که ماترک قابل تقسیم نباشد، قابل استماع نیست.

در صورتی که زوجه با استفاده از حق حبس خود از تمکین امتناع کند، عدم تمکین وی قانونا موجه بوده، وی مستحق نفقه است.در صورت تعیین نفقه با ارجاع به کارشناس، دادگاه باید حکم به پرداخت به میزان مذکور در نظریه کارشناسی صادر کند و نمی تواند در فرض که طرفین دعوا به نظریه کارشناسی اعتراض نکرده اند مبلغ مذکور به دلیل عدم انطباق با اوضاع و احوال قضیه و شئونات زوجه افزایش دهد.در دوران عقد(قبل از آغاز زندگی مشترک)، با توجه به اینکه توافق زوجین بر عدم تمکین بوده و علیرغم باکره بودن، زوجه از حق حبس خود استفاده نکرده است، مستحق دریافت نفقه نیست.

پدربزرگ حق ملاقات با نوه خود را دارد و می تواند تعیین وقت ملاقات با وی را از دادگاه درخواست کند.

درخواست فسخ معامله، در صورتی که خواهان، حق فسخ خود را اعمال نکرده باشد و از دادگاه بخواهد که این حق را اعمال کند، محکوم به رد است؛ اما دعوای مذکور، در فرضی که شخص، قبلا، خیار را اعمال کرده باشد، هرچند خواسته را فسخ معامله قرار داده باشد، قابل رسیدگی است.

در صورتی که مدت زمان قابل توجهی از زمان صدور چک گذشته باشد، دارنده چک مستحق دریافت خسارت تأخیر تأدیه چک از زمان طرح دادخواست و با لحاظ کسر موجودی چک می باشد و نسبت به قبل از آن استحقاقی ندارد.

صرف عدم حضور زوجه در منزل مشترک، مثبت نشوز وی نیست؛ بنابراین مادامی که نشوز وی احراز نشود، مستحق دریافت نفقه است.در صورت زندگی زوجین در منزل مشترک، اصل بر پرداخت نفقه زوجه توسط زوج است.

استرداد دعوا پس از جلسه رسیدگی، مادامی که دادگاه به دلایل طرفین رسیدگی نکرده باشد، مقتضی صدور قرار رد دعوی است نه سقوط دعوا.

تجدیدنظرخواهی در مهلت واخواهی از رای غیابی، واخواهی تلقی شده و پرونده جهت رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده می شود.

معامله فضولی همواره از ناحیه معامل، نافذ و لازم الاجرا و صحیح است و مشارالیه تسلطی بر عقد ندارد بلکه این مالک است که به سرنوشت عقد مسلط بوده و می تواند معامله را تنفیذ و یا رد کند بنابراین دعوای اعلام بطلان معامله فضولی از ناحیه معامل، قابل پذیرش نیست. عنوان: وضعیت معامله نسبت به مال مرهونه پیام: بیع مال مرهونه از جانب راهن به شخص دیگر، مادامی که انجام معامله امکان استیفاء حقوق مرتهن از عین مرهونه را منتفی نکند، منافی حقوق مرتهن نیست؛ بنابراین حکم الزام به تنظیم سند رسمی پس از فک رهن، که در اجرای آن حق دینی مرتهن رعایت شده باشد، صحیح است. عنوان: حق مرتهن نسبت به عین مرهونه پیام: مرتهن نسبت به عین مرهونه، حق دینی دارد.

برای حضانت ونگهداری طفل، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و نداشتن پشتوانه مالی، موجب قانونی برای سلب حق حضانت از وی نیست.

رسیدگی در مرحله تجدیدنظر، رسیدگی مستقل و ماهیتی است که طبع آن اقتضا می کند دلیل جدید پذیرفته شود؛ بنابراین ارائه دلیل مثبت سمت در این مرحله، موجب نقض قرار رد دعوی صادره به علت جهت عدم احراز سمت می گردد.در صورتی که در وکالتنامه وکیل دادگستری، وکالت نامه وکیل مع الواسطه قید نشده باشد، مدیر دفتر دادگاه بدوی، تکلیفی در راستای صدور اخطار رفع نقص ندارد.

اجرای حکم تمکین منوط است به تهیه مسکن مستقل و مناسب با شئون زوجه و اثاث البیت و انجام مراسم متناسب و متعارف جشن ازدواج؛ بنابراین موارد مذکور از شروط صدور حکم الزام به تمکین محسوب نمی شود.

دادگاه در دعوی اعسار اشخاص حقوقی تاجر، «قرار عدم استماع دعوی»; و در صورت عدم احراز اعسار شخص حقیقی، «حکم به رد دعوی»; صادر می کند.

تعیین پیش قسط مهریه از اموال توقیفی در صورتی که میزان این اموال نامشخص باشد، فاقد وجاهت قانونی است؛ زیرا مبلغ پیش قسط تعیین شده، نامعلوم می شود. عنوان: دعوای اعسار با وجود توقیف اموال پیام: با وجود توقیف اموال، صدور حکم اعسار از پرداخت محکوم به موجه نیست؛ بنابراین تا مشخص شدن وضعیت اموال توقیف شده و میزان آنها، دعوای اعسار رد می شود.