آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون آیین دادرسی مدنی — ۷۸۴ مورد
هیچ دادگاهی نمیتواند به دعوایی رسیدگی کند مگر اینکه شخص یا اشخاص ذینفع یا وکیل یا قائممقام یا نماینده قانونی آنان رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشند.
- مرجع صالح در رسیدگی به شکایت ادارات دولتی از آرای هیأتهای مستقر در وزارت کارشکایت ادارات دولتی و یا مؤسساتی که با بودجه عمومی اداره می گردند از آرای صادره در هیأت های حل اختلاف و یا تشخیص مستقر در وزارت کار و امور اجتماعی، در محاکم عمومی حقوقی رسیدگی می شود.
- مرجع رسیدگی به اختلافات راجع به معاملات بورسهرگونه رفع اختلاف بین کارگزاران، بازارگردانان و سرمایه گذاران ناشی از معاملات بورس در صلاحیت هیأت داوری سازمان بورس اوراق بهادار بوده و از صلاحیت دادگستری خارج است.
- خواستههای مردد در دادخواستدر صورت مردد بودن خواسته های مطروحه در دادخواست، دادگاه مکلف است جهت تنجیز خواسته، اخطار رفع نقص ارسال نماید.
- دادخواست جلب شخص ثالث در مرحله تجدیدنظردادخواست جلب ثالث، شرایط دادخواست اصلی را دارد بنابراین در مرحله تجدیدنظر نیز باید در دادخواست جداگانه که مربوط به مرحله نخستین است اقامه و مطرح شود، نه اینکه در دادخواست تجدیدنظرخواهی مطرح گردد.
- تجدیدنظرخواهی از قرار توقف دادرسیقرار توقف دادرسی قابل تجدیدنظرخواهی نیست.
- شرایط استشهادیه دادخواست اعساردر شهادت نامه پیوست دادخواست اعسار، علاوه بر تصریح به موضوع ادعای اعسار، تشریح وضعیت معیشت و زندگانی مدعی اعسار و مشخصات شهود ضروری است و عدم رعایت آن از موجبات صدور قرار رد دعوا خواهد بود.
- شرایط استشهادیه دادخواست اعساردر دادخواست اعسار مطروحه ازسوی محکوم علیه، ذکرمبلغ محکوم به در شهادت نامه پیوست الزامی است وگرنه دعوا با قرار رد روبرو می شود.
- اعسار از پرداخت جزای نقدیجزای نقدی نوعی مجازات کیفری است که در صورت عدم پرداخت آن از سوی محکوم علیه، به حبس تبدیل خواهد شد، بنابراین قابلیت صدور حکم اعسار را نداشته والا اثر بازدارندگی خود را از دست می دهد و آنچه که منظور قانونگذار از تعیین مجازات است، محقق نخواهد شد.
- طرح دعوی جدید در مرحله اعتراض ثالثطرح دعوای جلب ثالث به صورت توأم با دعوی اعتراض ثالث صحیح نبوده و قابل استماع نیست.
- صلاحیت هیات نظارت ثبتطرح دعوای ابطال سند انتقال تنظیم شده متعاقب عملیات اجرایی، بدون ابطال عملیات اجرایی مربوطه که منجر به صدور سند رسمی انتقال گردیده وجاهت قانونی نداشته و قابل استماع نیست.
- اثر خط زدن عبارت به حوالهکرد در چکدر صورتی که صادرکننده عبارت به حواله کرد را خط بزند، چک، دیگر به واسطه ظهرنویسی قابل انتقال نیست.
- تاثیر حجر زوج و زوجه جهت تعیین مهرالمثل در عقد دائمدر صورتی که ازاله بکارت با میل و رضایت زانیه صورت پذیرفته باشد، وی حقی نسبت به مهرالمثل و ارش البکاره ندارد.
- مطالبه بهای قدرالسهم از ملک مشاعی مورد تصرف شهرداریدر صورت مالکیت مشاعی در مورد ملک مورد تصرف شهرداری، یکی از مالکین مشاعی نیز می تواند قبل از افراز، بهای قدرالسهم خود را از ملک مورد نظر مطالبه کند.
- دعوای تحویل مبیع مشاعیدر صورتی که مبیع جزء مشاع از ملکی باشد، دعوای تحویل مبیع تا زمانی که آن ملک به قطعات مفروز شده تقسیم نگردد، قابل استماع نخواهد بود.
- تعیین تاریخ استحقاق در دعوای مطالبه اجرتالمثلخواهان باید در دعوای مطالبه اجرت المثل تعیین نماید که از چه تاریخی تا چه تاریخی ،خود را مستحق مطالبه می داند در غیر این صورت خواسته مبهم و دعوی قابلیت استماع ندارد.
- تفاوت حقوقی مفاهیم حق کسب، پیشه و تجارت با سرقفلیاز نظر اصطلاحی بین "حق کسب، پیشه و تجارت" و "سرقفلی" تفاوت آشکار وجود دارد و حق کسب، پیشه و تجارت در اثر اقدامات مستأجر در محل کسب «مانند دقت و تعهد کاری و رفتار صحیح و شایسته با مشتریان یا ارائه کالای فاقد عیب و با قیمت مناسب و نظم در کار»; به وجود می آید اما سرقفلی غالبا وجهی است که موجر در ابتدای اجاره از مستأجر أخذ می نماید.
- طرح دعوا علیه شهرداری مناطقشهرداری مناطق واجد شخصیت حقوقی مستقل نبوده و دعوا باید به طرفیت شهرداری کل اقامه شود.
- طرح دعوا علیه شرکت کالا و خدمات شهرهر چند شرکت کالا و خدمات شهر از شرکت های زیرمجموعه شهرداری محسوب می شود اما از لحاظ شخصیت حقوقی مستقل از شهرداری است و دعوای علیه شرکت باید به طرفیت خود شرکت طرح شود.
- خواندگان در دعوای تقسیم ترکهاگر ترکه سرقفلی مغازه ای باشد، باید در دعوای تقسیم ترکه، مالک عین مستأجره نیز در عداد خواندگان قرار گیرد و الا قرار عدم استماع دعوا صادر می گردد.
- نحوه تعیین محکومبه در حکم دادگاهدادگاه در صورت ورود در ماهیت دعوی، باید منجزا میزان محکوم به را معین نموده و نباید بدون تبیین موضوع و میزان آنچه که باید رد شود، مبادرت به صدور حکم کلی نماید زیرا چنین حکمی قابل اجرا نیست.
- ارزش اثباتی قرار معاینه محلاطلاعات حاصل از قرار تحقیق محلی و معاینه محل، از امارات قضایی محسوب و ممکن است موجب علم یا اطمینان قاضی دادگاه یا مؤثر در آن باشد.
- خوانده در دعوی علیه شرکت تعاونی در حال تصفیهدعوای علیه شرکت تعاونی در حال تصفیه باید علیه هیأت تصفیه طرح شود و طرح دعوی علیه شرکت تعاونی قابل استماع نیست.
- شرط تعلق مهرالمثل و ارشالبکاره در زنادر صورتی که زنا با میل و رضایت زانیه صورت گرفته باشد، با توجه به روایات وارده از جمله "لامهر لبغی: زناکار مهر ندارد " و نظر مشهور فقهای امامیه، مهرالمثل و ارش البکاره به وی تعلق نمی گیرد.
- دعوای خلعید علیه مالک رسمی قبل از ابطال سند رسمی ویتا زمانی که سند رسمی مالکیت مال غیرمنقول که به نام کسی غیر از خواهان است ابطال نگردد، دعوی خلع ید خواهان از اراضی تحت تصرف مالک رسمی و غیره قابل استماع نیست.
- عدم تعلق خسارت تأخیر تأدیه به پول خارجیخسارت تأخیر تادیه مذکور در قانون آیین دادرسی مدنی مربوط به وجه رایج کشور (ریال) است و شامل پول های خارجی نمی شود.