آرای قضایی مرتبط با ماده 522
قانون آیین دادرسی مدنی — ۳۶۴ مورد
در دعاویی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده، در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میگردد محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد مگر اینکه طرفین به نحو دیگری مصالحه نمایند.
- اثر تعهدهای متقابل بر محدوده رسیدگی دادگاهچنانچه خواسته دعوا الزام به پرداخت باقی مانده ثمن باشد دادگاه نمی تواند پرداخت ثمن را منوط به الزام به تنظیم سند رسمی کند بلکه الزام به تنظیم سند مستلزم طرح دعوای مستقل است.
- تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل متعهد در اسناد تجاریاگر مدیران سابق شرکت حقوق و تعهدات خود در شرکت را به مدیران جدید انتقال داده و مدیران جدید، سفته های امضاشده از سوی مدیران سابق را با موافقت ذی نفع سفته ها مجددا ظهر نویسی کنند، در این صورت تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل مدیون تحقق یافته و امضاکنندگان سابق سند تجاری بری الذمه می شوند.
- ملاک محاسبه خسارت تأخیر تأدیه در دیون مطالبه شده بهوسیله اظهارنامهحسب مقررات ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی پرداخت خسارت تأخیر تأدیه از زمان مطالبه محاسبه خواهد شد و چنانچه دائن با ارسال اظهارنامه از مدیون دین خود را مطالبه کرده باشد تاریخ ابلاغ اظهارنامه به مدیون تاریخ سررسید خسارت تأخیر و ملاک محاسبه آن خواهد بود.
- تأخیر در اقامه دعوا و اثر آن بر خسارت تأخیر تأدیه چکتأخیر در اقامه دعوا موجب عدم استحقاق خسارت تأخیر تأدیه چک نخواهد بود.
- تأثیر علم خریدار از وقوع بخشی از مبیع در کاربری عمومیعلم خریدار از قرار گرفتن بخشی از مساحت مبیع در طرح اصلاحی شهرداری مانع استحقاق مراجعه وی به فروشنده خواهد بود مع الوصف حق رجوع وی به شهرداری محفوظ خواهد بود.
- طرح دعوا توسط مدیرعامل شرکتهای تجاریبا توجه به اینکه طرح دعوی در زمره اسناد تعهدآور نیست اقدام مدیرعامل در اقامه دعوا، حتی درصورتی که در اساسنامه شرکت چنین اختیاری به مدیرعامل تفویض نشده باشد، به عنوان مسئول اجرایی شرکت مغایرتی با قانون ندارد.
- زمان شروع خسارت تأخیر تأدیه وجه چکصادرکننده چک از زمان ارائه چک و صدور گواهی عدم پرداخت، به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه محکوم خواهد شد نه از تاریخ سر رسید چک. زیرا دارنده چک در مدتی که چک را به بانک ارائه نکرده، به ضرر خود اقدام کرده است.
- مطالبه حق کسب و پیشه و تجارت پس از صدور حکم بازسازی عین مستأجرهدرصورتی که در اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستأجر 1356، مستأجر دعوای الزام موجر به نوسازی عین مستأجره را طرح و دادگاه نیز موجر را به نوسازی محکوم نماید، مستأجر نمی تواند پس از تخریب ملک جهت نوسازی، دعوای مطالبه حق کسب و پیشه و تجارت اقامه نماید.
- ضمانت اجرای عدم صدور رای به خسارت تاخیر تادیه توسط داوراگر داور به خسارت تأخیر تأدیه رأی ندهد، رای داوری، خلاف قانون موجد حق و قابل ابطال است.
- نوع محکوم به در دعوای مطالبه ارز خارجیدر دعوای مطالبه ارز خارجی که بهای آن به ریال تقویم شده باشد، آنچه می بایست مورد حکم قرار گیرد خواسته (ارز خارجی) است نه بهای ریالی آن.
- زمان انکار یا تردیداظهار انکار یا تردید باید در جلسه اول دادرسی طرح شود بنابراین این اظهار بعد از آن قابل طرح نیست.
- تقید ضمانتنامه بانکی به زماناثر قانونی ضمانت نامه بانکی تا مهلت مقرر و مورد توافق طرفین بوده و باگذشت مدت، حق استفاده و برداشت از ضمانت نامه ها از بین می رود چون تعهد متعهد صرفا برای مدت مقرر بوده است.
- مطالبه همزمان خسارت تأخیر تأدیه و وجه التزاممطالبه خسارت تأخیر تأدیه در صورت پیش بینی وجه التزام فاقد مبنای قانونی و برخلاف عدالت و انصاف قضایی است.
- مبدأ محاسبه خسارت تأخیر تأدیهمبدأ احتساب خسارت تأخیر تأدیه، زمان مطالبه (تقدیم دادخواست) است نه سررسید دین.
- مطالبه ارزش روز مبیع از بایعتعیین ثمن و مثمن در بیع، تابع قصد و اراده طرفین معامله است و اگر ثمن، مجهول باشد، بیع باطل است و دادگاه، قائم مقام متعاقدین در اعلام قصد و اراده نیست تا اقدام به تعیین ثمن نماید بنابراین دعوای الزام بایع به پرداخت ارزش روز مبیع قابلیت استماع ندارد.
- معامله نسبت به مال مرهونمعامله مال مرهونه با قید حقوق مرتهن بلامانع است.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از صندوق تأمین خسارات بدنیبا توجه به اینکه مطالبه خسارت تأخیر تأدیه مختص دیون است و موارد مسئولیت صندوق تأمین خسارت های بدنی دین محسوب نمیشود بنابراین مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از صندوق تأمین خسارات بدنی قابل پذیرش نیست.
- نقش اطلاع مدیون از مطالبه دائن در استحقاق خسارت تأخیر تأدیهخسارت تأخیر تأدیه از زمان مطالبه دائن از مدیون قابل محاسبه است و مطالبه دین از مدیون زمانی صادق است که مدیون از این امر مطلع شده باشد.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از اجرتالمثلخسارت تأخیر تأدیه ناظر به دین در مفهوم خاص آن است بنابراین امکان مطالبه خسارت تأخیر تأدیه نسبت به اجرت المثل ایام تصرف وجود ندارد.
- مبدأ محاسبه خسارت تأخیر تأدیه در سفتهمبنای تاریخ شروع محاسبه خسارت تأخیر تأدیه در سفته، تاریخ تقدیم دادخواست است.
- مطالبه خسارت تأخیر در پرداخت محکومبهپس از قطعیت دادنامه، محکوم به دینی بر عهده محکوم علیه است و پرداخت آن منوط به شرط و عملی از سوی محکوم له نیست بنابراین محکوم علیه مکلف است ظرف ده روز پس از ابلاغ اجرائیه نسبت به پرداخت آن اقدام نماید لذا در صورت تأخیر از این مهلت چنانچه محکوم به وجه نقد باشد مشمول خسارت تأخیر تأدیه خواهد شد.
- مطالبه حقالوکاله توسط نماینده قضاییامکان اخذ حق الوکاله و پرداخت بخشی از آن به نمایندگان قضایی و کارمندان مؤثر در پیشرفت دعاوی دولت وجود دارد.
- تفسیر عبارت «حلوفصل اختلافات به شیوه مرضیالطرفینی»اگر در قرارداد تصریح شده باشد که «در صورت اختلاف، طرفین مساعی لازم در جهت رفع اختلاف به صورت مرضی الطرفین به عمل خواهند آورد»; استنباط از عبارت مرضی الطرفین، تعیین حکم (داور) مرضی الطرفین است.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از محکومیت نقدی دانشگاههادانشگاه ها از شمول قانون نحوه پرداخت محکوم به دولت و عدم تأمین و توقیف اموال دولتی (که اختصاص به وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول قانون بودجه دارد) خارج هستند و مهلت یک و نیم ساله پرداخت محکوم به شامل آن ها نمی شود بنابراین در فرض عدم پرداخت محکوم به خسارت تأخیر تأدیه به محکومیت نقدی آن ها تعلق می گیرد.
- مطالبه بهای روز ملک واقع در طرح شهرداری پس از ارزیابی کارشناسی بهای آندر صورت انجام فرآیند ارزیابی ملک واقع در طرح شهرداری از جمله تعیین قیمت کارشناسی ملک حتی در فرض عدم پرداخت وجه آن باوجود گذشت چندین سال، دعوای مطالبه بهای روز ملک توسط مالک مسموع نبوده بلکه بهای کارشناسی شده سابق به علاوه خسارت تأخیر تأدیه آن به وی تعلق می گیرد.