آرای قضایی

در مذهب شافعی در صورت کراهت زوجه از زوج و عدم امکان سازش و بذل کلیه حقوق شرعی زوجه به زوج و اثبات ادعای عسر و حرج زوجه، در صورت ممانعت زوج دادگاه می‌تواند اقدام به صدور حکم طلاق خلعی کند و قبول بذل از ناحیه زوج ضروری نمی‌باشد.

هرچند که ثبت ولادت و صدور شناسنامه از وظایف سازمان ثبت احوال است اما این اداره، صلاحیت رسیدگی به دعاوی مطرح شده در این خصوص بر علیه خود را ندارد.

1- بیماری اعصاب مترادف جنون نیست؛ بنابراین صرف علم و آگاهی زوج از مصرف قرص اعصاب توسط زوجه، موجب رد دعوی فسخ نکاح که با ادعای جنون زوجه مطرح شده است، نمی باشد. نعیمی (رأی اول)2- با توجه به اینکه فسخ نکاح، ایقاع است و احتیاج به مخاطب ندارد، در صورتی که بر اساس نظر پزشکی قانونی، زوجه مبتلا به جنون باشد نیز دادگاه نمی تواند به لحاظ عدم اهلیت زوجه قرار عدم استماع دعوی صادر کند و باید به موضوع رسیدگی کند. (رأی دوم)3- هرچند که قرار عدم استماع دعوی، از قرارهای قابل فرجام خواهی نیست اما در صورتی که در راستای دعاوی مربوط به نکاح مطرح شده باشد، به جهت احتیاط در حقوق طرفین، فرجام خواهی نسبت به آن پذیرفته می شود. (رأی دوم)

در دعوای طلاق از ناحیه زوج، دادگاه مکلف است، تکلیف کلیه حقوق قانونی و شرعی زوجه را روشن کند. اما در صورت مسکوت ماندن بخشی از حقوق در رأی بدوی، دادگاه تجدیدنظر باید نسبت به آن اقدام کند و نمی تواند خود را محدود به آنچه مورد حکم دادگاه بدوی قرار گرفته بداند و زوجه را به طرح دعاوی مستقل ارشاد کند.

در مواردی که خانه پدری زوج به صورت مطلق به عنوان مهریه زوجه تعیین می شود، انصراف به خانه ای دارد که والدین زوج در آن بعنوان خانه اصلی زندگی می کنند و اگر خانه دیگری منظور طرفین باشد نیاز به تقیید دارد.

دیوان عالی کشور می تواند در مقام رسیدگی فرجامی دادنامه فرجام خواسته را نسبت به یکی از مجازات ابرام و نسبت به مجازات دیگر نقض نماید.

در جرایم موجب حد، اقرار در مرجع انتظامی یا نزد مقامات قضایی دادسرا فاقد اعتبار بوده و صرفا اقرار نزد قاضی دادگاه معتبر است.

رسیدگی به دعوای الزام معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی به صدور پروانه کار در کلینیک ترک اعتیاد، در صلاحیت کمیسیون تشخیص موضوع قانون مربوط به مقررات امور پزشکی است.

ارکان دعوی مطالبه خسارت تاخیر در تادیه، مطالبه دائن و تمکن مدیون است که در صورت عدم احراز این ارکان، دعوی پذیرفته نیست.

1-رای صادره درخصوص گواهی عدم امکان سازش که از جانب زوج درخواست می شود، اعتبار امر مختوم ندارد؛ بنابراین صدور حکم یا قرار به نفع یا ضرر زوج، مانع از طرح مجدد دعوا نیست. 2-اگر زوج متقاضی گواهی عدم امکان سازش قبل ازاعلام ختم دادرسی به طرفین و پیش از پایان مذاکرات جلسه اول دادرسی در دادگاه تجدیدنظر، دادخواست را مسترد نموده و زوجه با این امر موافق باشد، مورد از مصادیق صدور قرار رد دعوی است و سقوط دعوا در این فرض فاقد وجاهت است.

دعوی اعسار، دعوایی غیر مالی است و از آنجایی که این دعوی از مصادیق دعاوی قابل فرجام احصا شده در قانون خارج است، رأی صادره در آن، قابلیت رسیدگی فرجامی ندارد.

اعتراض پدرخوانده(سرپرست قانونی) نسبت به رأی صادره فاقد وجاهت قانونی بوده و قابل پذیرش نیست. عنوان: نحوه اعمال مجازات اخراج بیگانگان از کشور پیام: مجازات تکمیلی اخراج بیگانگان از کشور، فاقد محدودیت زمانی بوده و به صورت دائمی اعمال می شود.

حل اختلاف در صلاحیت بین دادگاه های کیفری یک و دو در حوزه قضایی یک استان،در صلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان است.

در صورت تخلف زوج از شروط ضمن عقد و اعمال وکالت از ناحیه زوجه در مطلقه نمودن خویش، انتخاب نوع طلاق از حیث رجعی یا بائن خلعی با مشارالیها می باشد که در صورت بذل مال و قبول بذل به وکالت از زوج، نوع طلاق بائن و در غیر این صورت رجعی خواهد بود.

(1)- در نکاح منقطع ذکر مدت شرط است و اگر عمدا و یا نسیانا مدت در عقد بیان نشود، عقد به عنوان انقطاعی باطل بوده و به عنوان عقد دائم منعقد می شود. (2)- در صورت انکار خوانده نسبت به ادعای خواهان می بایست منکر (خوانده) ادای سوگند نمایدو در صورت امتناع وی از ادای سوگند در این صورت سوگند به خواهان واگذار می گردد؛ بنابراین اتیان ابتدایی سوگند از سوی مدعی صحیح نمی باشد.

دست کشیدن یک زن از زندگی چندین ساله و فرزندان مشترک و پناه بردن به خانه پدر و مادر و اقوام می تواند دلیلی برای احراز عسر و حرج زوجه در زندگی مشترک باشد.

مرجع ابتدائی رسیدگی به شکایت و حل اختلاف مصرف کنندگان و عرضه کنندگان خودرو، هیئت حل اختلاف موضوع قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان خودرو می باشد و پس از صدور رأی هیئت مذکور، مرجع رسیدگی به اعتراض هر یک از طرفین به رأی هیئت حل اختلاف، دادگاه عمومی است.

صلاحیت دادگاه ویژه اصل 49 قانون اساسی در رسیدگی به اموال افرادی که از کشور خارج شده اند منوط به ارتباط این اشخاص با گروه های محارب (گروه های باغی، صهیونیست ها و جواسیس سیا و مانند آنها ) است.

رسیدگی به دعوی اثبات تابعیت در صلاحیت شورای تامین شهرستان می باشد.

بیع از عقود معاوضی است و چون تنظیم سند رسمی موجب انتقال ملک و تملیک رسمی و قانونی مبیع می باشد، در صورت صدور حکم به تنظیم سند رسمی باید تکلیف ثمن نیز روشن شود. عنوان: رسیدگی به دعوی تقابل مطالبه ثمن در دعوی الزام به تنظیم سند رسمی پیام: دعوی تقابل که در خصوص مطالبه ثمن درمقابل دعوی الزام به تنظیم سند رسمی اقامه می گردد با توجه به متحد المنشاء بودن با دعوی اصلی و لزوم تعیین تکلیف عوض و معوض با یکدیگر، باید توامان با دعوی اصلی رسیدگی شود و تفکیک آن از دعوی اصلی توسط دادگاه مطابق قانون نیست.

در صورتی که پس از صدور حکم الزام به پرداخت نفقه، صدور اجراییه، صدورحکم جلب و معرفی زوج به زندان، پرداخت نفقه محقق شده باشد، عرفا نمی توان گفت امکان الزام زوج به پرداخت زوج وجود دارد.

گذشت زوجه از حقوق خود، ناظر به حقوقی است که قبل از اعلام گذشت بر ذمه زوج مستقر بوده است ولی نسبت به آینده تنها تعهد به گذشت و عدم مطالبه که نوعی تعهد ابتدایی محسوب می گردد، تلقی خواهد شد. در حقیقت گذشت نسبت به آینده آن هم نسبت به حقوق ناشی از طلاق زوج، از قبیل اسقاط مالم یجب است که علی الاطلاق نافذ نیست.

صرف صدور یک حکم کیفری مبنی بر ترک انفاق، موجب تحقق شرط ضمن عقد نکاح و حق زوجه در طرح دعوی طلاق نیست؛ بلکه لازم است عدم امکان اجبار و الزام او به پرداخت نفقه از سوی محکمه ثابت شود.

اینکه حل اختلاف ناشی از اجرای احکام در صلاحیت دادگاهی است که حکم توسط آن دادگاه اجرا می‌شود، منصرف از اعتراض ثالث بوده و صرفا مربوط به امور اداره اجراست.

در دعاوی مربوط به طلاق، برای هر یک از زوجین باید داور جداگانه و مستقل تعیین شود و تعیین یک داور برای طرفین به نحو اشتراک مخالف شرع و قانون است.

ابلاغ دادخواست فرجام خواهی به وکیلی که علیرغم اختیار برای اعلام وکالت در مرحله فرجامی و ابطال تمبر مالیاتی، با تقدیم تصویر یا رونوشتی از وکالتنامه در مرحله فرجامی اعلام وکالت نکرده نادرست است. عنوان: قابلیت اصلاح رای از حیث قابل فرجام بودن پیام: با توجه به قاعده فراغ دادرس، در مواردی که دادگاه در دادنامه رای را غیر قابل فرجام توصیف می نماید نمی تواند مجددا با اصلاح رای، آن را قابل فرجام خواهی اعلام نماید. چنین تغییری از مشمول ماده 309 قانون آیین دادرسی خارج بوده و در فرض انطباق با این ماده نیز باید حتما رأی جدید در قالب رأی تصحیحی صادر و به طرفین ابلاغ شود. عنوان: اثر قیدقابلیت فرجام خواهی ذیل رای پیام: قید یا عدم قید قابلیت فرجام خواهی در ذیل رأی، تأثیری در اصل قابلیت یا عدم قابلیت فرجام رأی ندارد؛ بنابراین اگر رأیی غیر قابل فرجام توصیف شود محکوم علیه می تواند بدون اعتناء به این توصیف، در مهلت مقرر از آن فرجام خواهی کند.

ایراد جرح حین تظاهر و قدرت نمایی با چاقو، فاقد مجازات مستقل است.

در بزه تخریب به وسیله مواد منفجره، تعیین مجازات مستقل برای حمل مواد منفجره فاقد وجاهت قانونی است.

در صورتی که دادگاه با احراز عسر و حرج زوجه، حکم به طلاق خلعی صادر کند، تعیین نفقه ایام عده صحیح نیست.

در صورتی که علی رغم صدور حکم تمکین، زوجه از تمکین و زندگی مشترک با زوج خودداری کند، ادعای تفریق جسمانی بدون اثبات تقصیر زوج، مثبت عسر و حرج زوجه در زندگی و پذیرش درخواست طلاق وی نیست.